Bondia Aruba

news_item
Click to read more

Poblacion embeheciendo ta aumenta costo di AOV mientras SVB ta adverti di presion creciente riba Fondo di Pension

about 7 hours ago

(Curacaochronicle)— E poblacion embeheciendo na Corsou ta pone cada bes mas presion riba e sistema di pensioen pa adultonan mayor (AOV), cu tanto e cantidad di beneficiario como e total di pagonan di pensioen ta aumentando significativamente, segun Informe Anual 2025 di Banco di Seguro Social (SVB). Aña pasa, entrada di premio pa Fondo di

www.bondia.com
news item

Poblacion embeheciendo ta aumenta costo di AOV mientras SVB ta adverti di presion creciente riba Fondo di Pension

about 7 hours ago

(Curacaochronicle)— E poblacion embeheciendo na Corsou ta pone cada bes mas presion riba e sistema di pensioen pa adultonan mayor (AOV), cu tanto e cantidad di beneficiario como e total di pagonan di pensioen ta aumentando significativamente, segun Informe Anual 2025 di Banco di Seguro Social (SVB).

Aña pasa, entrada di premio pa Fondo di Pensioen pa adultonan mayor (AOV) a aumenta di casi 395 miyon florin pa mas di 415 miyon florin.

Na mesun momento, pagonan di pensioen a subi te aproximadamente 412 miyon florin, compara cu cerca di 395 miyon florin na 2024.

E cantidad di beneficiario di AOV tambe a sigui crece. E promedio di personanan cu ta ricibi pensioen a aumenta di poco mas cu 53.000 na 2024 pa casi 56.000 na 2025. Pa 31 di december, Corsou tabatin casi 57.000 beneficiario di AOV—mas cu 2.500 beneficiario adicional compara cu un aña anterior.

Segun SVB, e presion financiero riba Fondo di Pensioen lo intensifica aun mas despues di e aumento di e pago mensual di AOV pa 1.000 florin, cu a drenta na vigor dia 1 di januari di 2026.

E organisacion ta bisa cu e pagonan di pensioen mas halto lo genera gastonan adicional considerable den e añanan binidero.

SVB tambe ta señala cu e enbehecemento di e poblacion ta afecta mas cu solamente e Fondo di Pensioen. En general, personanan mayor tin mester di mas servicio di salud, loke ta pone presion adicional riba Fondo di Cuido Medico BVZ, mientras gastonan medico ta sigui aumenta.

Sin un crecemento economico sostenible, un base di premio mas amplio y implementacion di reformanan structural, SVB ta anticipa cu e posicion financiero di fondonan di seguro social di Corsou lo sigui deteriora den e futuro cercano.

 

news_item
Click to read more

Comunicado di prensa Hendrik Tevreden (MEP) ta pidi reunion di urgencia tocante e ley di onderstand den caso di estadia for di Aruba pa motibo humanitario

about 7 hours ago

Parlamentario Hendrik Tevreden di Fraccion di MEP a pidi pa yama un reunion di urgencia di e Comision Permanente di Asuntonan Social di Parlamento di Aruba pa discuti un situacion cu, segun su criterio, ta crea un inhusticia duro pa personanan cu ta ricibi onderstand. A resulta cu e legislacion actual por causa cu un

www.bondia.com
news item

Comunicado di prensa Hendrik Tevreden (MEP) ta pidi reunion di urgencia tocante e ley di onderstand den caso di estadia for di Aruba pa motibo humanitario

about 7 hours ago

Parlamentario Hendrik Tevreden di Fraccion di MEP a pidi pa yama un reunion di urgencia di e Comision Permanente di Asuntonan Social di Parlamento di Aruba pa discuti un situacion cu, segun su criterio, ta crea un inhusticia duro pa personanan cu ta ricibi onderstand.

A resulta cu e legislacion actual por causa cu un persona cu ta ricibi onderstand perde parti di e onderstand si e mester keda mas cu cuatro siman for di Aruba, hasta si e estadia ta pa motibonan medico of otro circunstancia humanitario hopi serio.

MEP ta considera cu den situacionnan asina mester tin espacio pa compasion y rasonabilidad. Ningun ciudadano mester wordo castiga financieramente ora cu e ta enfrenta un situacion di enfermedad of otro circunstancia extraordinario cu ta fors’e pa busca cuido of asistencia den exterior.

P’esey, Parlamentario Tevreden a pidi pa durante e reunion tambe e Minister di Asuntonan Social y Directie Sociale Zaken participa, pa asina por analisa con por mehora e regla actual y crea posibilidad pa haci excepcion den casonan realmente excepcional y humanitario.

MEP lo sigui traha pa un sistema social cu ta proteha e personanan mas vulnerabel y cu ta aplica e ley cu humanidad y husticia.

 

news_item
Click to read more

Vakantie camp: Con pa haci un bon escogencia pa bo yiu

about 8 hours ago

Cu vakantie grandi di scol acercando rapidamente, hopi mayor na Aruba ya a cuminsa busca opcionnan pa ocupa nan yiunan durante e tempo cu scol ta cera. Vakantie camp ta keda un di e opcionnan mas popular, pasobra nan no solamente ta ofrece cuido pa muchanan durante dia, pero tambe oportunidad pa siña, hunga, haci

www.bondia.com
news item

Vakantie camp: Con pa haci un bon escogencia pa bo yiu

about 8 hours ago

Cu vakantie grandi di scol acercando rapidamente, hopi mayor na Aruba ya a cuminsa busca opcionnan pa ocupa nan yiunan durante e tempo cu scol ta cera. Vakantie camp ta keda un di e opcionnan mas popular, pasobra nan no solamente ta ofrece cuido pa muchanan durante dia, pero tambe oportunidad pa siña, hunga, haci deporte y desaroya habilidadnan nobo den un ambiente social.

Sinembargo, expertonan ta enfatisa cu no tur camp ta igual y cu un decision bon informa ta importante pa percura cu e experiencia ta positivo tanto pa e mucha como pa e famia.

Fundacion Pa Nos Muchanan (FPNM) recientemente a comparti un serie di “quick tips” dirigi na mayornan cu ta den proceso di scoge un vakantie camp. E consehonan ta enfoca riba e necesidadnan individual di cada yiu, e presupuesto di e famia y e importancia di busca suficiente informacion prome cu haci un inscripcion.

Segun FPNM, e prome paso ta pa evalua e necesidadnan practico di e famia. No tur mayor ta busca e mesun tipo di cuido. Tin famia cu solamente mester un camp di mitar dia, mientras cu otro tin necesidad di cuido pa henter dia of pa varios siman durante e vakantie. E organisacion ta recomenda pa mayornan pensa prome con e orario di e camp ta cuadra cu nan obligacionnan di trabao y otro responsabilidadnan diario.

Ademas di disponibilidad, FPNM ta pone enfasis riba e aspecto financiero. E costo di un vakantie camp por varia considerablemente dependiendo di duracion, actividadnan of servicio adicional manera cuminda y transporte. P’esey, e fundacion ta conseha mayornan pa scoge un opcion cu ta realista pa nan presupuesto sin crea presion financiero innecesario. E meta, segun FPNM, no ta simplemente haya e camp mas caro of cu mas actividad, sino e opcion cu ta brinda e mihor balor pa e situacion di cada famia.

Otro punto importante cu e fundacion resalta ta cu e decision no mester ser basa solamente riba loke e mayor kier. E interesnan, talento y personalidad di e mucha mester hunga un rol central den e escogencia di un camp. Pa algun mucha, un camp enfoca riba deporte por ta ideal, mientras cu otro por sinti nan mes mas comodo den actividadnan creativo, musica, arte, naturalesa of ciencia. Pa e motibo ey, FPNM ta anima mayornan pa papia cu nan yiu y puntra nan kico nan mes ta desea haci durante vakantie.

Segun e consehonan comparti door di FPNM, e interes di un yiu no ta keda igual pa semper. Na medida cu muchanan ta crece, nan preferencia y necesidadnan tambe ta cambia. Un camp cu tabata perfecto un aña pasa, no necesariamente lo ta e opcion mas adecua e aña siguiente. E fundacion ta considera cu evaluacion anual di e opcionnan disponibel ta yuda pa e mucha sigui motiva y haya actividadnan cu realmente ta conecta cu su fase di desaroyo.

FPNM tambe ta conseha mayornan pa involucra nan yiu den e decision final. Duna e mucha oportunidad pa expresa su opinion por contribui na un experiencia mas positivo. Segun e fundacion, ora un mucha sinti cu el a participa den e escogencia, e posibilidad ta mas grandi cu r lo participa cu entusiasmo y cu e lo disfruta e actividadnan durante vakantie.

Na mesun momento, e organisacion ta reconoce cu mayornan algun biaha kier anima nan yiunan pa purba algo nobo. Esaki no ta necesariamente algo negativo. Sinembargo, FPNM ta adverti cu tin diferencia entre motiva un yiu y fors’e pa participa den un actividad cu realmente e no kier haci. Un empuhe positivo, compaña cu apoyo y comprension, por yuda muchanan descubri interesnan nobo, pero e decision mester semper ser tuma na un manera respetuoso cu e bienestar emocional di e yiu.

Un di e consehonan cu FPNM ta considera fundamental ta pa busca informacion amplio prome cu confirma un inscripcion. Esaki ta inclui tuma contacto cu e organisadornan pa haci preguntanan tocante orario, actividad, edad cu por participa, cuminda, transporte, costo adicional y otro aspectonan practico. Mas informacion un mayor tin, mas facil e ta pa compara diferente opcion y tuma un decision cu ta adapta na e necesidadnan di e famia.

Mayornan por haci preguntanan adicional tocante e supervision durante actividadnan, e cantidad di lidernan presente, proporcion entre lider y muchanan, proceduranan di emergencia y si personal ta capacita den prome auxilio. E puntonan aki a bira mas relevante despues cu Aruba a introduci regulacionnan pa fortalece calidad y supervision den sector di cuido infantil.

Otro aspecto ta e maneho di privacidad. Durante hopi camp ta comun pa saca potret of video di e actividadnan pa comparti riba rednan social. P’esey, ta importante pa mayornan consulta cu e organisacion si nan ta publica material audiovisual y comunica claramente si nan no ta desea pa nan yiu sali den potret of video. Tambe ta importante pa tene cuenta cu e opinion di e mucha mes tocante uso di su imagen.

FPNM no solamente ta comparti conseho pa mayornan, sino tambe ta sigui traha pa fortalece calidad di e campnan mes. Den añanan anterior, e fundacion a organisa training pa lidernan di vakantie camp den colaboracion cu diferente organisacion local. E capacitacion a inclui temanan manera seguridad, supervision, proceduranan di evacuacion, codigo di conducta, prevencion di abuso di mucha, vaping y prome auxilio. E iniciativa tin como meta pa percura cu esnan cu ta traha cu muchanan durante vakantie ta prepara pa enfrenta diferente situacion cu por presenta.

Mientras oferta di campnan ta sigui crece, FPNM ta sostene cu e criterio principal semper mester ta e bienestar di e yiu. Scoge un vakantie camp no ta solamente un asunto logistico pa cubri e dianan di trabao di mayornan, sino tambe un oportunidad pa muchanan crea amistadnan nobo, desaroya confiansa den nan mes y participa den actividadnan educativo y recreativo cu por contribui na nan crecemento personal.

Cu preparacion pa vakantie grandi ya andando, e mensahe principal ta cu un tiki planificacion, bon comunicacion cu e yiu y suficiente investigacion por haci un diferencia importante. Door di combina e necesidadnan di e famia cu e interesnan di e mucha y door di verifica cu e camp ta ofrece un ambiente sigur y organisa, mayornan por haci un escogencia cu ta beneficia tur hende y contribui na un vakantie positivo y productivo pa nan yiu.

 

news_item
Click to read more

Parlamentario Wever-Croes ta pidi claridad riba seguridad den KIA y progreso di prison nobo

about 8 hours ago

E situacion actual den Instituto Coreccional Aruba (KIA), tanto den e area di seguridad como den plan pa construi un prison nobo, a bira un biaha mas tema central den Parlamento. Durante un reunion publico, lider di fraccion di MEP, parlamentario Evelyn Wever-Croes, a usa su turno na palabra pa pone enfasis riba loke el

www.bondia.com
news item

Parlamentario Wever-Croes ta pidi claridad riba seguridad den KIA y progreso di prison nobo

about 8 hours ago

E situacion actual den Instituto Coreccional Aruba (KIA), tanto den e area di seguridad como den plan pa construi un prison nobo, a bira un biaha mas tema central den Parlamento. Durante un reunion publico, lider di fraccion di MEP, parlamentario Evelyn Wever-Croes, a usa su turno na palabra pa pone enfasis riba loke el a describi manera dos problema serio cu ta conecta cu otro: e situacion urgente den e prison actual y e falta di claridad tocante e progreso di e proyecto pa construi un centro di detencion nobo.

Segun Wever-Croes, e debate no mester ser mira solamente como un discusion tocante un incidente of un problema operativo temporal. For di punto di bista, e situacion ta mucho mas amplio y ta toca tanto seguridad publico como e futuro di e sistema coreccional di Aruba.

El a señala cu e situacion actual den KIA ta causa preocupacion pasobra un prison mester ta basa riba control y seguridad. Segun e parlamentario, si e sistema esencial manera scanners, entre otro, no ta funcional, esey ta crea riesgo pa empleado, bishitante, personanan cu ta deteni y, finalmente, pa comunidad en general.

Parlamentario Wever-Croes a enfatisa cu, segun su punto di bista, esaki no ta simplemente un asunto administrativo ni un debate politico, sino un tema cu ta toca directamente e confiansa den e sistema coreccional y den e cadena di husticia di Aruba.

Ademas di e preocupacionnan inmediato, e lider di fraccion di MEP a pone atencion riba loke el a yama e dimension structural di e problema. Segun Wever-Croes, mayoria persona na Aruba ta reconoce cu e edificio actual di KIA ya no ta cumpli cu e necesidadnan moderno di un institucion coreccional.

El a recorda cu durante e gabinete anterior di MEP a cuminsa un trayecto pa yega na un solucion permanente cu e construccion di un prison nobo. Segun el a indica, aunke gobierno di e tempo ey no tabatin espacio financiero amplio, a busca cooperacion internacional pa move e proyecto pa dilanti.

Segun Wever-Croes, Aruba a traha hunto cu United Nations Office for Project Services (UNOPS) pa desaroya e fase preparatorio di e proyecto. El a indica cu durante e colaboracion ey a prepara un roadmap, calculacionnan di costo y un trayecto di implementacion pa e futuro prison.

Sinembargo, durante e reunion parlamentario, Wever-Croes a expresa su preocupacion despues di tende cu e prome fase di e proyecto lo rekeri aproximadamente USD 10.5 miyon. Segun el a mencina, si gobierno ainda no por move pa dilanti cu un inversion di e magnitud ey, preguntanan ta surgi tocante e prioridadnan cu ta ser duna na e proyecto.

Parlamentario Wever-Croes a indica cu e suma di USD 10.5 miyon ta similar na e presupuesto cu anteriormente a ser destina pa trabaonan di asfaltamento di careteranan. Na su opinion, gobierno por a considera usa recurso similar pa atende un necesidad cu e ta considera urgente pa seguridad nacional.

Durante su intervencion, Wever-Croes a argumenta cu precisamente pa evita cu gobierno mester sigui reacciona tocante crisis, ta importante pa desaroya un plan structural pa un prison nobo. Segun e parlamentario, un gobierno cu constantemente ta ocupa ta reacciona riba emergencia ta haya menos espacio pa traha riba solucionnan duradero.

Basa riba e dos realidadnan cu el a describi, Wever-Croes a formula un pregunta central: kico exactamente a pasa cu e proyectonan prepara pa KIA y cual lo ta e siguiente paso pa haci nan realidad?

Segun e parlamentario, no ta suficiente pa reconoce cu tin un problema. For di su punto di bista, Parlamento, personal di KIA y pueblo di Aruba tin derecho di conoce con gobierno tin pensa di resolve e situacion y den cuanto tempo.

Cu e meta ey, Wever-Croes a presenta un serie di preguntanan cu el a describi manera un “checklist publico”, cu, segun e, ta busca claridad y no confrontacion.

E prome pregunta ta relaciona cu e sistema di control y scannernan den KIA. El a pidi pa gobierno indica exactamente for di ki fecha e sistema a stop di funciona y, mas importante ainda, ki fecha e ekipo operacional lo ta disponible atrobe.

Di dos punto, el a pidi claridad tocante e procedemento cu lo ser sigui pa cumpra ekipo nobo. Wever-Croes kier sa si gobierno lo sigui e procedemento regular di compra publico of si lo usa un procedemento di emergencia, y riba cual base legal un decision asina lo ser funda.

E di tres pregunta ta trata e colaboracion cu UNOPS. Segun Wever-Croes, minister Dowers anteriormente a menciona cu tabatin cuatro “deliverables” cu lo ser presenta na Parlamento. El a solicita pa gobierno indica ki dia exacto Parlamento por spera ricibi e documentonan aki.

Di cuater, Wever-Croes a busca mas informacion tocante e reunion cu Ministerio di Asuntonan Interno y Relacionnan den Reino (BZK) di Hulanda tocante posible financiamento pa e proyecto. El a indica cu no ta suficiente pa confirma cu e reunion a tuma lugar; Parlamento tambe mester conoce ki resultado concreto a sali for di e combersacionnan ey.

E di cinco pregunta ta enfoca riba e siguiente fase di e proyecto di e prison nobo. Segun e lider di fraccion di MEP, gobierno mester indica claramente ki fecha lo tuma un decision oficial tocante e continuacion di e proyecto.

Como di seis punto, Wever-Croes a pidi informacion tocante un plan pa detencion di hobennan den Observatie- en Correctiecentrum (OC). El a solicita pa minister confirma si un plan concreto ta existi y, si ta asina, ki fecha e lo ser presenta. Si ainda no tin un plan, el a bisa cu tambe ta importante pa Parlamento haya esey confirma oficialmente.

Finalmente, como di siete pregunta, e lider di fraccion di MEP a pidi un bista general di tur decision concreto cu gobierno a tuma entre 30 di januari 2026 y e fecha di e reunion parlamentario. Segun Wever-Croes, e decisionnan mester por ser identifica claramente cu fecha y contenido pa demostra con gobierno a move e proyecto di KIA nobo pa dilanti durante e ultimo lunanan.

Durante su discurso, Wever-Croes tambe a expresa cu e no kier pa e preguntanan ser contesta cu referencia na HOFA. El a señala cu prome minister ya tin un debate separa programa den Parlamento tocante e tema ey, y cu e preguntanan cu el a presenta ta concentra specificamente riba KIA.

Segun e, e checklist presenta durante e reunion no tabata un intento pa crea confrontacion politico, sino un herment pa busca transparencia y responsabilisacion. El a enfatisa cu seguridad di e personal cu ta traha den KIA no por sigui warda y cu seguridad di e institucion mes tambe ta rekeri accion rapido.

Wever-Croes a conclui su intervencion referiendo na un comunicado anterior publica pa minister Dowers hunto cu UNOPS, den cual tabata indica cu e planificacion tabata pa inicia construccion di e prison nobo durante e aña aki y completa e proyecto na 2028. Basa riba e comunicado ey, el a expresa cu ta spera cu gobierno lo sigui cu e planificacion anuncia anteriormente.

Segun e parlamentario, si e intencion ainda ta pa cuminsa construccion durante 2026, ta importante pa gobierno indica claramente cual accionnan concreto ya a ser tuma pa haci cu e planificacion ey por bira realidad. El a sostene cu Parlamento y comunidad tin interes den conoce con e proyecto ta avansa y cual compromiso gobierno ta dispuesto di asumi pa logra un solucion structural pa e futuro di KIA.

news_item
Click to read more

Segun rapport di Ombudsman, SVb tabatin derecho pa recupera AOV cu a paga di mas na pensionado, pero no a sigui procedemento corecto

about 8 hours ago

Un investigacion oficial di Ombudsman Aruba a conclui cu Sociale Verzekeringsbank (SVb) tabatin e autoridad legal pa recupera un cantidad di AOV cu a ser paga di mas na un pensionado como resultado di un eror interno. Sinembargo, e forma cu e instituto a maneha e caso despues cu e eror a sali na cla

www.bondia.com
news item

Segun rapport di Ombudsman, SVb tabatin derecho pa recupera AOV cu a paga di mas na pensionado, pero no a sigui procedemento corecto

about 8 hours ago

Un investigacion oficial di Ombudsman Aruba a conclui cu Sociale Verzekeringsbank (SVb) tabatin e autoridad legal pa recupera un cantidad di AOV cu a ser paga di mas na un pensionado como resultado di un eror interno. Sinembargo, e forma cu e instituto a maneha e caso despues cu e eror a sali na cla no tabata conforme cu diferente principio di bon gobernacion. Segun Ombudsman, SVb a tarda demasiado pa detecta y corigi su propio eror, a comunica insuficientemente cu e interesado y no a sigui e procedemento administrativo cu ley ta exigi.

E rapport, publica dia 1 di juli 2026, ta trata un caso cu a resulta den un reclamo di Afl. 37.147 contra un pensionado cu tabata ricibi AOV. Ombudsman a declara e mayoria di e reclamonan presenta contra SVb como fundamenta, aunke e instituto si tabatin derecho di recupera e placa cu a ser paga sin base legal.

Segun e investigacion, e ciudadano a cuminda ricibi pensioen pa persona casa na augustus 2015. Ora su casa tambe a yega na edad di pensioen na 2018, SVb a tuma un decision pa adapta e suma cu nan dos mester ricibi, conforme Ley di Seguro General di Biehes (LAOV), cu ta determina cu cada casa mester ricibi mita di e pensioen pa persona casa. E decision tabata corecto, pero door di un eror humano den e sistema administrativo, e cambio nunca a ser procesa. Como consecuencia, e homber a sigui ricibi un pensioen mas haltu durante tres aña.

Na 2021, durante su declaracion di belasting, un funcionario di impuesto a nota cu tabatin un diferencia entre e pensioen di e homber y esun di su casa. Esaki a haci cu e pensionado mes a tuma contacto cu SVb pa informa tocante e discrepancia. Den su reaccion na Ombudsman, SVb a confirma cu e ciudadano a cumpli cu su deber di informa e instituto tocante e eror.

Pa e motibo ey, despues cu e eror a ser reporta, SVb a cuminsa retene un parti di su pensioen sin cu anteriormente e pensionado a ricibi un decision administrativo formal. Solamente despues, via e-mail, el a ser informa cu entre november 2018 y november 2021 el a ricibi Afl. 37.147 di mas y cu e cantidad lo ser recupera door di retencion mensual di Afl. 325 durante 114 luna. E comunicacion no tabata compaña cu un decision oficial ni cu informacion tocante e recursonan legal cu e ciudadano por usa.

Segun Ombudsman, precisamente esaki tabata un di e problemanan principal den e caso. Normalmente, un decision pa adapta un pensioen of recupera placa mester ser formalisa den un decision administrativo cu ta indica claramente e base legal, e motibonan di e decision y e posibilidad pa presenta oposicion of apela. Den e caso aki, esey no a sucede.

E pensionado a protesta e retencion na januari 2022, pero segun SVb e documento no tabata un bezwaar formal conforme Ley di Procedemento Administrativo (Lar). Mas cu 20 luna despues, na october 2023, SVb finalmente a contesta y a confirma cu e exceso di pago tabata resultado di un eror interno. Na mesun momento, e instituto a presenta e ciudadano cu un documento di reconocemento di debe y un areglo di pago. Den e documento tabata stipula cu e debe lo ser paga door di retene un parti di su AOV y cu interes y costo adicional lo por aplica si e acuerdo no ser cumpli.

E pensionado despues a argumenta cu el a firma e documento bao presion y cu e mes a indica bao su firma cu e no tabata di acuerdo cu e contenido. SVb a rechasa cu tabatin coercion, pero si a reconoce cu durante e combersacion “e emocionnan a subi hopi” y despues a ofrece disculpa pa e manera cu e encuentro a tuma lugar. Ombudsman a indica cu no por ser determina definitivamente si tabatin presion, pero cu e proceso escogi door di SVb no tabata transparente y a limita e posicion legal di e ciudadano.

Den su evaluacion final, Ombudsman a haci un distincion importante entre e derecho legal di SVb pa recupera e exceso di pago y e forma con e instituto a ehecuta e recuperacion. Segun e rapport, SVb efectivamente tabatin autoridad conforme Ley di Seguro General di Biehes (LAOV) pa reclama e AOV cu a ser paga di mas. Sinembargo, e manera cu esaki a ser implementa a viola diferente principio di bon gobernacion y administracion.

Ombudsman ta señala cu, unabes cu SVb a descubri e eror, e instituto mester a sigui e procedemento administrativo regular. Na lugar di esey, SVb a sigui cu retencionnan riba e pensioen y despues a presenta e ciudadano cu un reconocemento civil di debe y un areglo di pago. Segun Ombudsman, e caminda aki tabata menos transparente y no a ofrece e garantianan legal cu normalmente ta aplica den un proceso administrativo.

E rapport ta indica cu e pensionado a sufri un dobel perhuicio. Prome, door di un eror cu e mes no a causa, un debe di Afl. 37.147 a acumula na su nomber. Di dos, e no a ser informa debidamente tocante e recursonan legal cu tabatin disponibel pa cuestiona e decisionnan di SVb. Ombudsman ta conclui cu esaki ta contrario na e principionan di seguridad huridico, transparencia, fair play y un bon suministro di informacion.

Otro punto importante den e investigacion tabata e situacion fiscal di e ciudadano. Pasobra e declaracion di ingreso nunca a ser adapta despues cu SVb a cuminsa retene un parti di su pensioen, e homber a paga belasting y otro contribucionnan social riba un ingreso mas halto cu loke realmente el a ricibi. Na 2024 el a pidi SVb pa corigi e dato fiscal, pero e peticion a ser rechasa.

Durante e investigacion, SVb a reconoce cu e declaracion fiscal efectivamente no tabata corecto y cu e ciudadano a paga impuesto di mas. No obstante, e instituto a argumenta cu coregi e informacion fiscal no tabata cay bao di su responsabilidad. Ombudsman no a comparti e posicion ey. Segun e rapport, pasobra e problema completo a origina door di un eror interno di SVb, e instituto mester a coopera activamente pa limita y, unda posible, corigi e daño financiero cu e ciudadano a sufri.

Ombudsman tambe critica e manera con SVb a trata e protesta cu e pensionado a presenta. Aunke despues SVb a argumenta cu e documento no tabata un bezwaar formal conforme Ley di Procedemento Administrativo (Lar), e instituto si a trata e contenido y a tuma un decision riba dje sin indica claramente cual procedemento tabata aplica ni cual recurso legal tabatin disponibel.

Segun Ombudsman, como autoridad cu ta conoce e ley, SVb tabatin e obligacion pa guia e ciudadano corectamente y, si tabata necesario, manda e protesta na e instancia competente. Door di no haci esey, e instituto a actua sin suficiente profesionalismo.

Finalmente, Ombudsman a conclui cu e reclamo tocante e derecho di SVb pa recupera e exceso di pago no tabata fundamenta, pasobra ley ta permiti recuperacion di placa paga sin derecho. Sinembargo, casi tur otro aspecto di e caso a ser declara fundamenta, pasobra SVb no a detecta e eror na tempo, no a comunica suficientemente cu e ciudadano, no a sigui e procedemento administrativo corecto y no a brinda apoyo pa drecha e consecuencianan fiscal cu a resulta di su propio eror.

Pa evita cu situacionnan similar tuma luga den futuro, Ombudsman a presenta seis recomendacion na SVb. Entre otro, e instituto mester haci recuperacion solamente mediante decisionnan administrativo formal, stop di usa reconocemento civil di debe sin un base legal cla, fortalece e control interno pa detecta erornan mas rapidamente, brinda asistencia activo na ciudadanonan cu sufri consecuencianan fiscal, evalua si compensacion parcial di debe ta apropia den cierto caso y inverti mas den training di empleadonan riba comunicacion y trato cu publico.

SVb awor tin un plaso di seis siman despues di publicacion di e rapport pa informa Ombudsman cual medidanan e instituto a tuma of lo tuma pa implementa e recomendacionnan. Cu esey, e caso no solamente ta pone cla e impacto cu un eror administrativo por tin riba un ciudadano, sino tambe e importancia pa instancianan publico sigui e procedemento legal corecto y actua cu transparencia, cuidao y respet pa e derechonan di e comunidad.