Het arbeidsconflict bij Arubus heeft een nieuwe ontwikkeling doorgemaakt na gesprekken tussen vakbond SEPPA en de regering. Volgens algemeen secretaris Magaly Brito heeft dit geleid tot verschillende financiële toezeggingen die ruimte kunnen creëren voor een nieuwe CAO. Tot de genoemde punten behoren het opnieuw toewijzen van inkomsten die verband houden met cruisepassagiers, een verhoging van de financiering voor Arubus en een proces om de belastingschuld van het bedrijf aan te pakken.

Volgens informatie die Brito met een lokaal medium heeft gedeeld, is een van de veranderingen dat vanaf 1 oktober de inkomsten uit de zogenoemde Cruise Passenger Fee (CPF) opnieuw aan Arubus zullen worden toegewezen. Deze bijdrage houdt verband met passagiers die Aruba per cruiseschip bereiken en was voorheen verbonden aan de activiteiten van Arutram.

Volgens Brito zijn deze inkomsten in 2020 bij Arutram weggehaald. Met de nieuwe regeling is het de bedoeling dat Arubus niet langer dezelfde financiële last met betrekking tot Arutram hoeft te dragen, waardoor er binnen het bedrijf meer financiële ruimte ontstaat.

Het tweede punt betreft de financiering van een nieuwe CAO. Brito gaf aan dat de regering Arubus heeft gevraagd om nieuwe financiële berekeningen te presenteren. Op basis daarvan zal de regering de financiering voor het bedrijf vanaf 1 januari 2027 verhogen, met als doel dat een nieuwe CAO vanaf diezelfde datum in werking kan treden. De aanvullende financiering moet echter nog het noodzakelijke parlementaire proces doorlopen.

De onderhandelingen zijn nog niet afgerond. SEPPA en Arubus hebben een vergadering gepland voor dinsdag 6 oktober om tot een definitief akkoord over de nieuwe CAO te komen, die op 1 januari 2027 in werking zou moeten treden.

Om de werknemers voor de huidige periode te compenseren, is volgens Brito afgesproken om een eenmalige betaling te doen, zoals ook in voorgaande jaren is gebeurd. In plaats van de voorwaarden van de nieuwe CAO met terugwerkende kracht toe te passen op 2026, zullen de werknemers dit bedrag afzonderlijk ontvangen. Arubus heeft 8 december 2026 voorgesteld als datum voor de betaling.

Een ander onderwerp dat deel uitmaakte van de gesprekken is de belastingschuld van Arubus. Brito gaf aan dat de minister van Financiën opdracht heeft gegeven om het noodzakelijke proces te starten om de schuld aan te pakken.

De nieuwe ontwikkeling volgt na een arbeidsactie van het personeel van Arubus aan het begin van de week. Het conflict speelt inmiddels al meerdere jaren, terwijl de financiële situatie van Arubus een van de belangrijkste punten is gebleven die een akkoord over een nieuwe CAO bemoeilijken.

Op basis van de nieuwe toezeggingen heeft SEPPA de bredere arbeidsactie die voor gisteren gepland stond, geannuleerd.

De strafzaak tegen Chania Fernandes Pedra, de bestuurster die wordt verdacht in verband met het dodelijke ongeval met doorrijden op 4 januari, dat oorspronkelijk inhoudelijk zou worden behandeld, is tijdens de zitting van gisteren niet inhoudelijk behandeld.

Hoewel een advocaat uit Curaçao via een videoverbinding verscheen om de verdachte te vertegenwoordigen, gaf Fernandes Pedra aan dat zij deze advocaat niet als haar raadsman had aanvaard. Tegelijkertijd ontving de rechtbank een nieuw verzoek om haar voorlopige hechtenis op te schorten. De rechter wees het verzoek af en bepaalde 4 november als nieuwe datum voor de behandeling, waarbij duidelijk werd gemaakt dat de verdachte ervoor moet zorgen dat zij tegen die datum juridische vertegenwoordiging heeft.

Fernandes Pedra wordt beschuldigd in verband met het ongeval dat op 4 januari 2026 plaatsvond aan de L.G. Smith Boulevard, ter hoogte van Renaissance Mall. Josely Paulina Vasquez Gonzalez, 65 jaar, en Carlos David Vialez Valerio, 54 jaar, beiden geboren in de Dominicaanse Republiek, kwamen om het leven nadat zij bij het oversteken van de weg werden aangereden door een SUV. Na de botsing reed de bestuurder door.

Volgens de tenlastelegging van het Openbaar Ministerie (OM) wordt Fernandes Pedra onder meer beschuldigd van feiten die verband houden met de dood van twee personen, poging tot doodslag op twee andere personen, het verlaten van de plaats van het ongeval, rijden onder invloed en rijden zonder geldig rijbewijs.

De zaak is echter opnieuw gestuit op problemen met de juridische vertegenwoordiging, waardoor de procedure al enkele maanden wordt bemoeilijkt. Tijdens de zitting verscheen advocaat Dickens uit Curaçao via een videoverbinding. Volgens Fernandes Pedra stelde de advocaat zich pas de dag vóór de geplande behandeling van de zaak aan haar voor als mogelijke verdediger.

Fernandes Pedra vertelde de rechter dat zij Dickens geen toestemming had gegeven om haar te vertegenwoordigen. Zij legde uit dat zij de advocaat niet kende en niet over voldoende informatie beschikte over zijn ervaring om hem als haar advocaat te aanvaarden. Volgens de verdachte wacht zij op reacties van twee andere advocaten die haar mogelijk kunnen vertegenwoordigen.

Tijdens een eerdere zitting had Fernandes Pedra om hulp gevraagd bij het vinden van een advocaat nadat zij zonder juridische vertegenwoordiging was komen te zitten. In augustus werd duidelijk dat Dickens uit Curaçao, na contact met advocaten op Aruba en Curaçao, de enige advocaat was die zich had gemeld en bereidheid had uitgesproken om de zaak op zich te nemen.

De rechter gaf aan dat Dickens een ervaren strafrechtadvocaat is en zei dat de rechtbank, gezien het eerdere verzoek van Fernandes Pedra om juridische bijstand, niet volledig begreep waarom de verdachte de haar aangeboden mogelijkheid nu afwees. De rechter benadrukte echter dat als Fernandes Pedra Dickens niet als haar advocaat wilde, de rechtbank haar niet kon dwingen hem te accepteren. De rechter maakte duidelijk dat de verantwoordelijkheid nu bij Fernandes Pedra ligt om ervoor te zorgen dat zij juridische vertegenwoordiging krijgt.

Het Openbaar Ministerie sprak zijn ongenoegen uit over de situatie en benadrukte dat de families van de slachtoffers en de gemeenschap wachten op duidelijkheid over de zaak. De officier van justitie vroeg zich af hoe Fernandes Pedra verder wilde gaan, aangezien al meerdere pogingen waren ondernomen om juridische vertegenwoordiging voor haar te regelen.

De kwestie rond juridische bijstand is niet nieuw. Voordat de meest recente poging werd gedaan om een nieuwe advocaat te vinden, had Fernandes Pedra al andere juridische vertegenwoordiging, maar verschillende advocaten trokken zich uit de zaak terug. Er was ook een poging om de Nederlandse juridisch deskundige Moszkowicz juridische bijstand aan Fernandes Pedra te laten verlenen. Hij kan haar echter niet als advocaat vertegenwoordigen in de strafzaak op Aruba, onder meer omdat hij niet bevoegd is om als advocaat op Aruba op te treden.

Voor de zitting van gisteren ontving de rechtbank een nieuw verzoek van Fernandes Pedra, waarin zij vroeg om haar voorlopige hechtenis op te schorten en de zaak op dat moment niet inhoudelijk te behandelen. Tijdens de zitting verduidelijkte de rechter dat, hoewel het aanvankelijk de bedoeling was om de zaak inhoudelijk te behandelen, dit voor de zitting van gisteren niet langer gepland stond.

Het document van zes pagina’s werd door Fernandes Pedra zelf ondertekend, maar aan het einde staat vermeld dat A.M. Moszkowicz heeft geholpen bij het opstellen van het verzoek. In het document wordt uitdrukkelijk verduidelijkt dat Moszkowicz juridisch deskundige is en niet optreedt als haar advocaat in de strafzaak.

Het centrale argument in het verzoek is dat Fernandes Pedra al langere tijd gedetineerd is zonder een advocaat die haar daadwerkelijk bijstaat. Volgens het document had de rechtbank tijdens de zitting van 20 augustus al erkend dat, gezien de aard en ernst van de beschuldigingen, adequate juridische bijstand noodzakelijk was. Het verzoek stelt dat het niet voldoende is om alleen formeel een advocaat aan te wijzen als deze geen contact heeft met de verdachte, het volledige dossier niet bestudeert en niet in staat is het technische bewijsmateriaal te beoordelen of verzoeken om nader onderzoek in te dienen.

In het verzoek wordt bijzondere nadruk gelegd op de complexiteit van het dossier. Zo worden onder meer vragen gesteld over berekeningen met betrekking tot de snelheid van het voertuig, het aantal beelden per seconde in de videobeelden en de wijze waarop de technische reconstructie van het ongeval is uitgevoerd. Ook worden kwesties aan de orde gesteld over de positie van de voetgangers vóór de botsing, de lichtomstandigheden, het zicht en het moment waarop het gevaar voor de bestuurder waarneembaar kan zijn geweest. Volgens het verzoek zijn dit zaken die een advocaat zou moeten kunnen onderzoeken en beoordelen.

Een ander punt in het document betreft het horen van getuigen. Het verzoek stelt dat de rechtbank eerder toestemming had gegeven om Y.K. Willems en H.A. Fernandez Rivas als getuigen te horen, maar later besloot dat zij niet zouden worden verhoord, rekening houdend met de psychologische belasting die een verhoor zou kunnen veroorzaken. Volgens het verzoek had een advocaat kunnen onderzoeken of er alternatieve manieren waren om informatie van de getuigen te verkrijgen, bijvoorbeeld via schriftelijke vragen of videoconferentie, zodat de belangen van Fernandes Pedra gedurende de hele procedure zouden worden behartigd.

Daarnaast stelt het verzoek dat de langdurige detentie, in combinatie met de onzekerheid over hoe en wanneer de zaak zal worden behandeld, Fernandes Pedra persoonlijk en psychologisch zwaar belast. Het document stelde verschillende voorwaarden voor die konden worden opgelegd als de rechtbank zou besluiten haar detentie op te schorten. Daaronder vielen de verplichting om op een goedgekeurd adres te verblijven, zich regelmatig bij de autoriteiten te melden, Aruba niet te verlaten, haar paspoort in te leveren, beschikbaar te blijven voor de politie en de rechtbank, elektronische monitoring en een verbod om contact op te nemen met getuigen of de betrokken families.

De rechter wees het nieuwe verzoek om de voorlopige hechtenis op te schorten echter af. Bij de beoordeling hield de rechtbank rekening met de aard en omstandigheden van de zaak en de ernst van de beschuldigingen. De rechter woog ook de mogelijke gevolgen van vrijlating van de verdachte op dit moment voor de families van de slachtoffers en de gemeenschap mee, evenals de recente ontwikkelingen rond de juridische vertegenwoordiging van de verdachte.

Dit is opnieuw een gelegenheid waarbij de rechtbank een verzoek van Fernandes Pedra heeft afgewezen om haar zaak in vrijheid af te wachten. Soortgelijke verzoeken werden ook in juli en augustus afgewezen.

Tijdens de zitting informeerde de rechter de partijen ook dat er aanvullend materiaal met betrekking tot het onderzoek was ontvangen. Onder de nieuwe documenten bevindt zich een officieel rapport over de chain of custody van de computer van het voertuig en de wijze waarop het materiaal naar Nederland is vervoerd voor onderzoek. Ook is een psychologisch onderzoeksrapport over Fernandes Pedra aan het dossier toegevoegd. Volgens de rechter duurde het opstellen van het rapport langer dan aanvankelijk verwacht, maar maakt het document nu deel uit van het dossier. De inhoud en conclusies van het psychologisch rapport werden tijdens de zitting van gisteren niet uitgebreid besproken.

Fernandes Pedra kreeg zelf de gelegenheid om de rechtbank toe te spreken. Zij betuigde spijt en bood haar excuses aan de families van de slachtoffers aan. Zij verklaarde dat zij nooit de bedoeling had gehad dat iets dergelijks zou gebeuren. Zij erkende dat geen enkele verontschuldiging kan veranderen wat er is gebeurd of de slachtoffers kan terugbrengen en dat zij zich bewust is van de pijn die zij heeft veroorzaakt. Zij gaf aan dat zij geen excuses probeerde te zoeken voor wat er was gebeurd. Tegelijkertijd merkte zij op dat de situatie mentaal zwaar voor haar is, maar dat zij begrijpt dat haar situatie niet kan worden vergeleken met de pijn die de families van de slachtoffers ervaren.

De rechtbank heeft 4 november vastgesteld als datum voor de behandeling van de zaak. De rechter benadrukte dat de procedure al te lang duurt en dat de zaak veel eerder inhoudelijk behandeld had moeten worden. De rechter maakte duidelijk dat de kwestie rond de juridische vertegenwoordiging niet tot onbeperkte uitstel kan blijven leiden en dat Fernandes Pedra ervoor moet zorgen dat er tegen die datum een advocaat aanwezig is die voorbereid is om haar te verdedigen.

Tot die tijd blijft zij in voorlopige hechtenis.

(Curacaochronicle) – Our Angels Journey Foundation Corsou ta pidi Gobierno completa un cambio legal propone tocante reconocemento di muchanan cu a ser perdi durante embaraso, bisando cu mayornan ya tin siete aña ta warda pa accion concreto.

Segun e fundacion, perdida durante embaraso y morto di un yiu ainda ta temanan dificil pa papia abiertamente tocante nan na Corsou. Mayornan hopi biaha ta pasa nan duele den silencio, mientras famianan y amigonan por tin dificultad pa sa con papia tocante e perdida of con ofrece sosten adecuado.

Our Angels Journey Foundation ta lucha desde siete aña pa cambionan den ley cu lo duna mas reconocemento na mayornan y nan yiunan despues di perdida durante embaraso. E organisacion ta bisa cu a yega ora pa e proceso pasa di solamente discusionnan pa medidanan concreto.

E yamado renoba ta bin durante october, ora e fundacion un biaha mas ta aumenta conscientisacion tocante perdida durante embaraso y perdida di un yiu. Esaki ta e di tres aña consecutivo cu e organisacion ta dedica e luna na conmemoracion, conscientisacion y sosten pa famianan afecta.

E actividadnan a cuminsa cu un caminata conmemorativo pa honra muchanan cu a muri y e mayornan y famianan cu ta sigui carga nan memoria.

Cu e actividadnan, Our Angels Journey Foundation ta spera no solamente stimula mas discusion publico tocante perdida durante embaraso y perdida di un yiu, sino tambe renoba presion riba Gobierno pa completa e proceso legal cu e organisacion ta promove durante ultimo siete aña.

Den e edicion aki di nos column tocante nos idioma nos ta atende un tema interesante: e forma di skirbi riba internet. Esaki ta parce nos un desafio, mirando cu ta trata di un tendencia internacional, unda regla di skirbi corectamente no ta un compromiso cu ta preocupa hopi hende. Esaki ta e caso den e idiomanan cu nos ta domina y ta sigui o usa den comunicacion digital. Remarcable ta e facilidad cu cual hende ta pone regla di skirbi un banda, por ehemplo lagando un banda tur o mayoria di acento, cu regla di un idioma ta exigi. Esaki naturalmente no ta conta pa nos Papiamento, esun di Aruba, pasobra un di e reglanan fundamental ta e ausencia di tur acento. Ta comico pa mira riba medionan social con gradualmente mas hende di habla hispana ta cuminza skirbi algo cu tin hopi semehanza cu nos Papiamento, lagando un banda e acentonan. Den hopi caso e unico diferencia ta cu e palabra na Spaño tin su acento y na Papiamento no. Ehemplo: ‘preocupacion’ na Papiamento, na Spaño corecto ta: ‘preocupación’. Por saca e conclusion cu Spaño ta moviendo den direccion di nos idioma? Absolutamente cu no, ‘asina bon’ nos no ta… Ademas hopi usuario riba internet ta haci gran esfuerzo pa skirbi nan idioma corectamente, incluyendo tur e acentonan cu ta costa hopi mas tempo pa skirbi. Pero tin ora nos ta topa cu eror frecuente. Un eror asina nos ta topa ultimamente cu regularidad unda ta usa, envez di e verbo ‘haber’ den e tercer persona singular: ‘ha’, ta usa ‘a’ loke pa cualkier conocedor ta algo sumamente iritante o comico, depende den ki humor nan ta. Un ehemplo: “El no a podido probar su caso.” Mester bisa cu nos impresion ta cu e eror aki ta mas tanto di hende di Spaña y no di America Latina.

Pero pa bolbe na nos idioma; nos no lo tin problema di acento, pero si nos ta mira un variedad enorme den forma di skirbi, cu ta duna nos un impresion completo di e cambionan den nos idioma, cu a tuma lugar a traves di tempo. Tambe e diferencianan cu ta surgi a base di experiencia personal cu cierto idioma cu ta influencia bo manera di skirbi. Esaki mas tanto por ta Spaño, Hulandes o Ingles.

E pregunta cu por surgi ta: nos mester ta preocupa pa e tendencia aki, di no kibra cabez mucho cu e forma di skirbi? Aki tin varios asunto pa tuma na cuenta. Uno ta e tendencia señala di menos enfasis riba skirbi corectamente riba internet. Esaki ta probablemente causa pa e rapidez cu un persona ta desea, sigur si ta trata di skirbi riba un smartphone. Aki e preocupacion mayor di e persona ta cu na otro banda ta comprende loke e kier bisa y eror ortografico no ta hunga un papel importante. Di tur manera no ta trata di un documento oficial, unda ta importante skirbi bo idioma corectamente, pasobra un carta mal skirbi ta crea e impresion cu esun cu a skirbie no tin tanto educacion, loke den cierto caso por ta decisivo pa e resultado cu bo ta desea di logra. Un aspecto di preocupacion pa nos si ta cu nos tin un idioma cu apenas pa algun decada ta dispone di un vocabulario oficial y cu Papiamento presente den educacion tambe, mientras awor nos ta topa cu e tendencia global aki di pone menos atencion na e forma di skirbi. E punto importante ta keda cu nos no tin control riba e desaroyo aki y mester conta cu otro arma pa logra skirbimento corecto. Por ehemplo, cu prensa en general mester presta mas atencion na skirbimento corecto, suponiendo cu cada periodista mester tin tempo pa revisa loke e ta produci. Cu e lector ta reacciona skirbiendo den pura algo cu no ta expresa calidad, ‘so be it’. Segun cu Papiamento na scol desaroya mas, nos lo mira mehoracion. E bentahanan di hopi mas comunicacion digital internacional na diferente idioma ta mas un regalo cu un estorbo.

E team di recherche di San Nicolas a traha incansablemente pa e diferente casonan di robo riba adulto mayornan na San Nicolas.

E sospechosonan tabata pusha e adulto mayornan den un forma pisa cu e adulto mayor ta cay of ta keda indefenso. Despues e sospechosonan menor di edad ta horta nan pertenencianan.

Den un forma relampago, bon coordina cu conocemento den e materia di investigacion, Recherche di San Nicolas conhuntamente cu Cuerpo Policial Aruba por informa nos adultonan mayornan cu a logra detene te cu awor 4 sospechoso relaciona cu e caso aki.

Lamentablemente nos por menciona cu ta trata di 3 menor di edad y un adulto cu a comete asaltonan contra nos adulto mayornan.

Ta trata di e sospechosonan di inicialnan;

T.J. G. B. naci na Aruba di 15 aña di edad.

J. D.J. T. naci na Aruba di 16 aña di edad.

E.J.E.K. naci na Aruba di 16 aña di edad.

G.V.F.naci na Aruba di 31 aña di edad.

Recherche di San Nicolas no a para keto y den mesun rosea a detene e sospechoso K.J.A.S. naci na Aruba di 40 aña di edad pero esaki ta relaciona cu casonan di ladronicia riba diferente casnan na unda mayoria ta adulto mayor ta residencia.

No ta descarta cu den e dianan nos dilanti recherche lo haci mas detencion pa cu e caso menciona.

Cuerpo Policial Aruba ta keda haci un apelacion na persona cu sa algo of a wak algo pa yama e tiplijn di polis cu ta 11141. Bo ta keda 100% anonimo