Kort nadat het Horacio Oduber Hospital (HOH) het nieuwe elektronische systeem HiX in gebruik nam, werd de Nederlandse leverancier ChipSoft op 7 april 2026 getroffen door een cyberaanval. HOH-directeur Jacco Vroegop verklaarde destijds dat Aruba niet was getroffen, maar sindsdien is geen verdere publieke informatie verstrekt over de werking van de HiX-applicatie op het eiland.

Na de aanval werden uit voorzorg verbindingen met verschillende diensten van ChipSoft, waaronder Zorgportaal, Zorgplatform en HiX Mobile, afgesloten. Nederlands onderzoek bevestigde later dat criminelen bij enkele klanten van ChipSoft persoonlijke en medische gegevens van patiënten hadden buitgemaakt.

Volgens Vroegop was de situatie bij HOH anders, omdat het ziekenhuissysteem lokaal via Setar wordt gehost en niet rechtstreeks via een externe verbinding met ChipSoft verbonden was. Z-CERT bevestigde later dat organisaties die ChipSoft-software in hun eigen omgeving of via een andere hostingprovider gebruiken, niet op dezelfde manier waren getroffen. Er zijn vooralsnog geen publieke aanwijzingen dat medische gegevens van HOH-patiënten bij de aanval zijn gestolen.

Wel blijft onduidelijk of de HiX-applicatie op Aruba na de cyberaanval volledig is blijven functioneren. In Nederland sloten verschillende zorginstellingen tijdelijk patiëntenportalen en apps af als voorzorgsmaatregel.

Een patiënt benaderde onlangs Aruba Vandaag en meldde dat eerder via de applicatie medische informatie, communicatie en doktersbrieven konden worden ingezien, maar dat die toegang later niet meer beschikbaar was. Een recente doktersbrief werd volgens de patiënt via het beveiligde platform Zivver ontvangen.

De ervaring van één patiënt bewijst niet dat er een algemeen probleem met HiX op Aruba bestaat of dat er een verband is met de cyberaanval.

Aruba Vandaag heeft HOH om duidelijkheid gevraagd over de huidige werking en veiligheid van de applicatie. Bij publicatie was nog geen reactie ontvangen.

Een onderzoek van onderzoeksplatform Follow the Money (FtM) naar de faciliteiten op de Marinierskazerne in Savaneta heeft geleid tot een politieke reactie in Nederland. Op 3 augustus heeft Tweede Kamerlid Maikel Boon (PVV) een reeks officiële vragen gesteld aan minister van Defensie Dilan Yeşilgöz-Zegerius. Hij wil duidelijkheid over de manier waarop het ministerie met de situatie is omgegaan, vanaf welk moment het op de hoogte was van de problemen en waarom het zo lang heeft geduurd voordat een oplossing werd gerealiseerd.

De Kamervragen volgen op het onlangs gepubliceerde onderzoek van Follow the Money, waarin aandacht wordt besteed aan de omstandigheden in de tijdelijke faciliteit waar mariniers op Aruba hun maaltijden bereiden en nuttigen. Daarmee is de kwestie inmiddels uitgegroeid van een journalistiek onderzoek tot een zaak waarover in het Nederlandse parlement officieel opheldering moet worden gegeven.

Bon Dia Aruba berichtte onlangs eveneens uitgebreid over het onderzoek van Follow the Money. In het artikel met de titel ‘Mariniers op Aruba werken nog altijd onder ongezonde omstandigheden’ werd uitgelegd hoe het onderzoek was gebaseerd op interne documenten, inspectierapporten, verklaringen van medewerkers en andere informatie die volgens het onderzoeksmedium aantonen dat de tijdelijke faciliteit al jarenlang met aanhoudende problemen kampt.

Volgens het onderzoek hebben verschillende inspecties ernstige tekortkomingen op het gebied van onderhoud en hygiëne vastgesteld, waaronder de aanwezigheid van schimmel en ongedierte, achterstallig onderhoud aan de infrastructuur en zorgen over de voedselveiligheid. Ook werd gemeld dat verschillende personen gedurende meer dan tien jaar hun zorgen hebben geuit over de staat van de faciliteit, terwijl een permanente oplossing steeds opnieuw werd uitgesteld.

Dat de kwestie nu de Tweede Kamer heeft bereikt, geeft aan dat het debat verder gaat dan alleen het onderhoud van een gebouw. Kamerleden willen vaststellen of de interne toezichtmechanismen naar behoren hebben gefunctioneerd en of informatie over de omstandigheden in Savaneta tijdig en adequaat is behandeld. Met andere woorden: het parlement is niet alleen geïnteresseerd in de fysieke problemen zelf, maar ook in het bestuurlijke proces dat tot de situatie heeft geleid.

In het document dat bij de Tweede Kamer is ingediend, vraagt Kamerlid Boon de minister van Defensie te bevestigen of de door Follow the Money gepubliceerde informatie correct is. Hij wil weten of de arbodienst van Defensie inderdaad ernstige tekortkomingen op het gebied van hygiëne, de aanwezigheid van schimmel en ongedierte en risico’s voor de voedselveiligheid heeft vastgesteld in de tijdelijke eetvoorziening op de mariniersbasis in Savaneta. Ook vraagt hij vanaf welk moment het ministerie op de hoogte was van de problemen en waarom mariniers, als de situatie bekend was, jarenlang onder deze omstandigheden zijn blijven werken en eten.

Een van de belangrijkste punten in de Kamervragen betreft de vertraging van de investering in een nieuw restaurant. Volgens het Kamerlid roept het feit dat pas in juni 2026 budget beschikbaar werd gesteld voor een nieuw restaurant vragen op over de prioritering van investeringen in militaire infrastructuur. Als de problemen al jarenlang bekend waren, wil de Tweede Kamer weten waarom niet eerder is besloten om in een permanente oplossing te investeren. Het antwoord van het ministerie kan meer duidelijkheid verschaffen over de manier waarop het besluitvormingsproces is verlopen en wie tijdens de verschillende fasen van het project verantwoordelijk was.

De vragen richten zich daarmee niet alleen op de fysieke staat van een gebouw, maar ook op de wijze waarop bestuurlijke beslissingen zijn genomen. De Tweede Kamer wil meer duidelijkheid over de manier waarop het systeem van toezicht en onderhoud heeft gefunctioneerd en of er mogelijkheden zijn geweest om eerder in te grijpen die niet zijn benut.

Naast een verklaring over wat er is gebeurd, vraagt Boon ook informatie over de huidige situatie. Hij wil een overzicht van de maatregelen die het ministerie inmiddels heeft genomen om de veiligheid, hygiëne en voedselveiligheid in de tijdelijke faciliteit te garanderen zolang het permanente restaurant nog niet gereed is. Ook wil hij weten op welke datum de nieuwe voorziening officieel in gebruik zal worden genomen.

Het Kamerlid verbreedt daarnaast de reikwijdte van het debat. Hij vraagt de minister van Defensie aan te geven of er andere militaire locaties binnen het Koninkrijk der Nederlanden zijn waar eetfaciliteiten of andere essentiële voorzieningen niet voldoen aan de geldende normen voor veiligheid, hygiëne of arbeidsomstandigheden. Als dat het geval is, vraagt hij de betrokken locaties te identificeren en uit te leggen welke maatregelen worden genomen om de situatie te verbeteren.

Hiermee wordt de kwestie rond de Marinierskazerne in Savaneta een zaak die mogelijk bredere gevolgen kan hebben voor de Nederlandse Defensie. Als het ministerie bevestigt dat vergelijkbare problemen zich ook bij andere installaties voordoen, kan het debat zich uitbreiden naar het algemene beheer van de militaire infrastructuur in verschillende delen van het Koninkrijk.

In zijn laatste vragen stelt Boon dat militairen die bereid zijn hun leven voor Nederland te riskeren, fatsoenlijke faciliteiten verdienen om te kunnen werken en hun maaltijden te nuttigen. Hij vraagt de minister van Defensie te bevestigen of zij die opvatting deelt en of zij zich ervoor kan inzetten dat militair personeel de waardering en voorzieningen krijgt die het verdient, zodat situaties zoals die in het onderzoek zijn beschreven zich in de toekomst niet opnieuw voordoen.

In Nederland vormen parlementaire vragen, net als op Aruba, een belangrijk instrument van democratische controle. Kamerleden kunnen ministers om opheldering vragen over kwesties van publiek belang, waarbij de minister verplicht is officieel antwoord te geven, doorgaans schriftelijk. Afhankelijk van de inhoud van de antwoorden kan de kwestie vervolgens worden behandeld tijdens een commissievergadering of in een parlementair debat.

De antwoorden van de minister van Defensie moeten meer duidelijkheid bieden over het moment waarop de problemen bekend werden, welke beslissingen de afgelopen jaren zijn genomen en hoe de regering soortgelijke situaties in de toekomst denkt te voorkomen.

De Marinierskazerne in Savaneta is een van de belangrijkste Nederlandse militaire installaties in het Caribisch gebied. Vanuit deze basis nemen eenheden van het Korps Mariniers regelmatig deel aan trainingen, internationale oefeningen en hulpoperaties in de regio. De basis ondersteunt daarnaast de samenwerking met de Kustwacht Caribisch Gebied en andere veiligheidspartners. Vanwege het strategische belang van de installatie wordt het welzijn van het personeel dat er werkzaam is beschouwd als een essentieel onderdeel van het behoud van de operationele gereedheid.

Hoewel de Kamervragen zich richten op de eetfaciliteit, raakt het ontstane debat aan een breder onderwerp: de verantwoordelijkheid van de overheid om publieke infrastructuur op een niveau te houden dat voldoet aan de normen voor veiligheid, hygiëne en arbeidsomstandigheden. De antwoorden die de minister van Defensie uiteindelijk zal geven, zullen niet alleen meer duidelijkheid moeten bieden over de manier waarop de situatie in Savaneta is aangepakt, maar kunnen ook uitwijzen of bredere veranderingen nodig zijn in de wijze waarop Defensie toezicht houdt op en zorg draagt voor zijn faciliteiten binnen het Koninkrijk der Nederlanden.

Poco despues cu Horacio Oduber Hospital (HOH) a implementa sistema HiX, proveedor Hulandes ChipSoft a bira victima di un atake cibernetico. Director di HOH, Jacco Vroegop, a declara cu Aruba no a ser afecta. Sinembargo, despues di e declaracion no a sigui mas informacion publico tocante funcionamento di HiX na Aruba, mientras cu na Hulanda a confirma cu informacion personal y medico di algun pashent a ser horta.

ChipSoft a bira victima di un atake cibernetico dia 7 di april 2026. Como medida preventivo, conexionnan cu varios servicio, entre otro Zorgportaal, Zorgplatform y HiX Mobile, a ser desconecta. Z-CERT, e centro Hulandes specialisa den seguridad cibernetico den sector di cuido, a confirma e incidente y a sigui publica actualisacionnan tocante investigacion.

E atake a bin poco tempo despues cu HOH a cuminsa traha cu HiX como su sistema electronico nobo. HiX ta ser uza pa procesa y administra informacion di pashent, entre otro den hospitalnan na Hulanda.

Un dia despues di e atake, Vroegop a declara na un medio di comunicacion cu HOH na Aruba no a ser afecta. Segun e splicacion na e momento ey, e sistema di hospital ta ser host localmente, via Setar, y no tabata directamente conecta cu ChipSoft via un conexion externo. Consecuentemente, impacto na Aruba lo tabata minimo.

E declaracion a duna impresion cu situacion na Aruba tabata bao di control. Pero despues di esaki no a sigui un actualisacion publico mas detaya tocante funcionamento di e aplicacion, ni si pashentnan a experimenta limitacion den acceso na nan informacion.

Mientras tanto, na Hulanda investigacion a sigui.

Dia 17 di april Z-CERT a anuncia cu investigacion forensico a confirma cu criminalnan a logra horta datonan personal, incluyendo informacion medico di pashent, cerca algun cliente Hulandes di ChipSoft. Na mesun momento, Z-CERT a indica cu organisacionnan cu ta draai software di ChipSoft den nan propio ambiente of via otro proveedor di hosting no tabata afecta den e mesun manera.

Esaki ta un distincion importante, pasobra ta cuadra cu e splicacion cu HOH a duna. No tin indicacion publico te awor cu informacion medico di pashentnan di HOH a ser horta durante e atake.

Informacion di pashent ta dato altamente sensitivo, pasobra e por inclui diagnostico, resultado di investigacion y otro informacion personal y medico. P’esey, aplicacionnan manera HiX mester conta cu medidanan fuerte di seguridad pa proteha privacidad di pashent y preveni acceso no autorisa of robo di dato. Ademas, medidanan tuma durante un incidente cibernetico por tin consecuencia pa acceso di pashent na e sistemanan.

Esaki tabata e caso na Hulanda, caminda e incidente tabatin consecuencia pa acceso na sistemanan di pashent, incluso cerca organisacionnan cu a tuma medida preventivo.

Por ehempel, BovenIJ Hospital a desconecta su portal di pashent y HiX Patient App dia 7 di april. Te dia 29 di april e hospital a anuncia cu ambos por a ser uza atrobe. Otro organisacionnan di cuido a tuma medida similar mientras investigacion y control di seguridad tabata tumando lugar.

Na Aruba, despues di e declaracion di director di HOH, no a sigui informacion publico si e aplicacion a sigui funciona normal of si algun parti di e servicio a ser desconecta.

Recientemente un pashent a acerca Bon Dia Aruba cu su experiencia cu e sistema na Aruba. Segun e pashent, anteriormente e por a drenta e aplicacion pa haya su informacion medico, comunicacion y cartanan di dokter via e aplicacion, pero despues e no tabatin acceso mas na e aplicacion ni su informacion manera anteriormente.

Mas recientemente, segun e pashent, el a ricibi un carta di dokter via Zivver, un otro plataforma cu ta ser uza pa manda informacion sensitivo y documento di forma proteha.

E experiencia di un solo pashent no ta conclui cu tabatin un problema general cu HiX na Aruba, ni cu e ta consecuencia di e atake cibernetico contra ChipSoft. Pero e experiencia si ta pone funcionamento actual di e aplicacion na Aruba atrobe bao di atencion, particularmente pasobra despues di declaracion inicial di HOH no a sigui mas informacion publico tocante esaki.

Bon Dia Aruba a acerca Departamento di Comunicacion di HOH pa haya claridad. Entre e preguntanan manda ta si HOH por confirma si e app tambe a bira victima di hacking, si actualmente e ta funcionando optimal y, si no ta asina, kico ta situacion actual di e aplicacion.

Te na momento di publicacion, Bon Dia Aruba ainda no a ricibi contesta.

(Curacaochronicle) – Parlamento Hulandes ta busca clarificacion riba si un conflicto di interes por surgi pasobra Gobernador di Corsou, segun reportahenan, ta depende fuertemente riba Ministerio Publico (OM) pa conseho legal ora e ta dicidi casonan di extradicion.

E asunto a ser lanta pa fraccion CDA den Tweede Kamer Hulandes durante su revision di un proyecto di Ley di Reino cu ta regula extradicionnan for di Corsou, Aruba y Sint Maarten.

Segun comentarionan presenta durante e proceso di consultacion pa varios abogado penal, Gabinete di Gobernador no tin suficiente experticio legal specialisa pa evalua independientemente asuntonan compleho di extradicion.

Como resultado, e abogadonan ta argumenta cu Gobernador ta depende mayormente riba conseho di Ministerio Publico.

E abogadonan ta sostene cu esaki ta crea un posibel conflicto di interes, pasobra Ministerio Publico tambe ta e autoridad cu ta representa e peticion di extradicion contra e persona ken su entrega ta solicita.

Den nan reaccion, e abogadonan a describi e situacion como “un conflicto di interes di e orden mas halto.”

CDA ta bisa cu gobierno Hulandes no a atende e preocupacion aki di forma substancial den e nota di splicacion cu ta acompaña e legislacion.

E partido ta pidi gobierno pa splica ki tipo di apoyo legal Gobernador ta ricibi, con ta conduci negociacionnan cu gobiernonan stranhero tocante garantianan di extradicion, y cua garantianan ta existi pa preveni conflicto di interes.

Mientras tanto, fraccion parlamentario GroenLinks-PvdA a lanta preguntanan separa tocante extradicionnan pa paisnan caminda sospechosonan por enfrenta pena di morto.

Bao di e legislacion proponi, extradicion lo sigui ta posibel si obtene suficiente garantia cu cualkier sentencia di morto cu impone lo no ser ehecuta. GroenLinks-PvdA, sin embargo, ta cuestiona si mester prohibi extradicion completamente ora pena di morto ainda ta un posibilidad legal den e pais solicitante, argumentando cu gobiernonan futuro por ignora garantianan anterior.

Fraccionnan parlamentario VVD, D66 y ChristenUnie no a presenta pregunta tocante e legislacion proponi.

Gobierno Hulandes ta spera pa contesta e preguntanan parlamentario prome cu debate riba e Ley di Reino continua.

Ademas, a cuestiona pakico Gobernador di Corsou ta mantene e autoridad final den casonan di extradicion, y ta pidi gobierno Hulandes pa hustifica miho e rol di gobernador bao di un ley nobo proponi pa Reino.

E preocupacionnan a ser lanta pa fraccion parlamentario di Christian Democratic Appeal (CDA) durante revision di un proyecto di ley cu lo establece un Ley di Reino nobo pa regla extradicionnan for di Corsou, Aruba y Sint Maarten.

E ley proponi ta transferi mayormente e reglanan existente di extradicion den legislacion formal di Reino. E cambio ta necesario pasobra modificacionnan na Statuut pa Reino Hulandes ya no ta permiti cu asuntonan di Reino ser regula solamente via decreto di Reino sin un base legal den ley.

Bao di e procedemento proponi, Corte Conhunto di Husticia prome ta determina si un peticion di extradicion ta legalmente admisibel.

Si corte rechasa e peticion, Gobernador mester sigui e decision ey. Sin embargo, si corte declara cu e extradicion ta admisibel, Gobernador ta tuma e decision final riba si e persona lo realmente ser entrega na e pais solicitante.

Gobernador por exigi garantianan tocante asuntonan manera condicionnan di detencion, derecho riba un proceso husto, of garantianan cu pena di morto lo no ser ehecuta.

CDA a bisa cu gobierno no a splica suficientemente pakico Gobernador — y no un minister cu ta politicamente responsabel — ta sigui tuma e decision final den asuntonan di extradicion.

E preguntanan ta sigui despues di preocupacionnan lanta durante e proceso di consultacion publico pa varios abogado penal via Corsouse Orde van Advocaten. Aunke e Orde despues a clarifica cu e solamente a recopila y manda e reaccionnan y cu nan no ta representa su posicion oficial, e preocupacionnan awo a ser ripiti den Parlamento.

Prome cu e proyecto di ley por sigui dilanti, gobierno Hulandes mester responde na e preguntanan presenta pa CDA y otro fraccionnan parlamentario.

Diabierna despues di 1’or marduga central di polis ta ricibi un yamada na unda e prome e informe ta menciona cu un homber lo a ser atraca na Hubadastraat.

Central di polis ta despacha patruya pa e sitio di e sucedido.

Na yegada di polis na Hubadastraat nan ta ser acerca pa un homber. E ta conta polis cu e lo a caba di yega su cas y tres hende homber bisti na preto cu cara tapa lo a saca un arma di candela riba dje, a bay cu su cartera cu placa aden y su auto.

E sospechosonan lo mester ta papia Papiamento y Spaño.

Di biaha diferente unidadnan policial a cuminsa cu e buskeda pa cu e sospechosonan.

Departamento di Atraco Team a presenta, tambe polis tecnico pa haci nan investigacion.

Un rato despues, un unidad di polis a bin topa cu e auto cu a ser horta na altura di Bushiri. E auto a keda confisca relaciona cu e investigacion andando.

Cuerpo Policial Aruba ta haci un apelacion na persona cu a wak algo of sa algo pa yama e tiplijn di polis cu ta 11141. Bo ta keda anonimo.