
about 23 hours ago
(CuraçaoChronicle) – Gobierno di Corsou a anuncia cu e lo cuminsa procedemento hudicial urgente contra Corsou General Practitioners Association (CHV) y/of su miembronan cu ta participa den welga, argumentando cu accion nacional di dokternan di cas ta irasonabel, desproporciona y ta pone acceso na servicionan esencial di cuido di salud na riesgo. Den un declaracion

(CuraçaoChronicle) – Gobierno di Corsou a anuncia cu e lo cuminsa procedemento hudicial urgente contra Corsou General Practitioners Association (CHV) y/of su miembronan cu ta participa den welga, argumentando cu accion nacional di dokternan di cas ta irasonabel, desproporciona y ta pone acceso na servicionan esencial di cuido di salud na riesgo.
Den un declaracion emiti dialuna, 2 di november 2026, Minister di Salud, Medio Ambiente y Naturalesa Tyron Boekhoudt a bisa cu Gobierno ta considera e welga inaceptabel pa motibo di su consecuencianan pa miles di pashent, incluyendo residentenan mayor y personanan cu discapacidad cu ta depende di cuido medico continuo.
Gobierno tin intencion di presenta un procedemento sumario dilanti di Corte di Prome Instancia di Corsou, pa un hues independiente determina si e welga por continua.
Gobierno ta bisa cu pashentnan ta ser pone na riesgo
Segun Ministerio di Salud, minister a manda un peticion skirbi na CHV dia 31 di october, pidiendo e organisacion pa garantisa continuidad di servicionan basico di cuido di salud.
Boekhoudt specificamente a pidi e organisacion move su reunion planea pa dialuna, 2 di november, pa despues di 5:00 pm.
Minister a argumenta cu tene e reunion despues di oranan regular di consulta lo permiti cu Huisartsenpost (HAP) tuma over cuido di pashentnan sin interumpi servicionan medico durante dia.
A pesar di e peticion, CHV a sigui cu su accion durante oranan regular di consulta.
Gobierno ta sostene cu e decision tin consecuencianan serio pa accesibilidad y continuidad di cuido di salud den henter Corsou.
Tin preocupacion particular tocante pashentnan den casnan di cuido y facilidadnan residencial, incluyendo hende mayor y residentenan cu discapacidad cu por mester atencion medico regular.
Segun Gobierno, e gruponan vulnerabel aki no mester carga consecuencianan di un disputa financiero entre dokternan y autoridadnan.
Gobierno ta yama e welga desproporciona
Den su declaracion, Gobierno ta argumenta cu un welga nacional di dokternan di cas ta un respuesta excesivo na un desacuerdo tocante tarifanan di reembolso.
Ministerio ta sostene cu interes publico di mantene cuido di salud accesibel tin mas peso cu interesnan financiero di e grupo profesional envolvi den e disputa.
Tambe e ta argumenta cu dokternan di cas ya ta ricibi compensacion adecuado y cu no tin un hustificacion financiero urgente pa suspende consultanan regular den henter pais.
Esakinan ta posicionnan di Gobierno, cu CHV ta contest.
CHV a mantene cu gastonan operacional creciente y falta di ahustenan acorda na tarifa ta pone cada biaha mas presion riba practicanan medico.
E organisacion a adverti cu areglonan financiero actual ya no ta suficiente pa garantisa cuido primario sostenibel y di calidad halto.
P’esey, e disputa a bira un confrontacion tanto tocante financiamento di medicina di cas como consecuencianan di accion colectivo pa pashentnan.
Ta pidi corte pa interveni inmediatamente
Gobierno ta bisa cu su decision pa busca intervencion hudicial ta basa riba su responsabilidad constitucional pa proteha cuido di salud pa poblacion.
Bao e accion legal anuncia, Corte lo ser pidi pa evalua circunstancianan alrededor di e welga y e interesnan opuesto envolvi.
E procedemento por determina si accion di dokternan por continua den su forma actual of si restriccionnan ta necesario pa proteha pashentnan.
Anuncio di Gobierno no ta establece cu Corte ya a declara e welga ilegal.
E decision ey ainda ta den man di poder hudicial.
E confrontacion legal ta sigui decision di CHV pa continua cu su protest a pesar di peticion di minister pa pospone e accion te despues di oranan regular di consulta.
E disputa awo ta pone futuro di e welga dilanti di Corte, mientras desacuerdo di fondo tocante tarifanan di reembolso pa dokternan ainda no a ser resolve.
Pa pashentnan, preocupacion inmediato ta si acceso regular na dokter di cas por ser restaura mientras negociacionnan tocante financiamento di cuido di salud ta continua.

about 23 hours ago
Aruba ta conmemora su prome International Day for Biosphere Reserves desde cu el a ricibi e designacion di UNESCO dia 5 di juni 2026. E ocasion ta pone enfasis riba con proteccion di naturalesa, bienestar di comunidad y desaroyo sostenibel por bay man den man. E Biosphere Reserve di Aruba ta reconoce su tera y

Aruba ta conmemora su prome International Day for Biosphere Reserves desde cu el a ricibi e designacion di UNESCO dia 5 di juni 2026. E ocasion ta pone enfasis riba con proteccion di naturalesa, bienestar di comunidad y desaroyo sostenibel por bay man den man.
E Biosphere Reserve di Aruba ta reconoce su tera y lama como un solo sistema interconecta. Su mondinan, saliñanan, mangelnan, yerba di lama y rif di coral ta duna sosten na biodiversidad, proteha costa y contribui na turismo, pesca y identidad cultural.
Rond mundo, e sitionan designa pa UNESCO, incluyendo Biosphere Reserves, World Heritage Sites y UNESCO Global Geoparks, ta haci un contribucion esencial na proteccion di naturalesa y e recursonan cu hende ta depende di dje pa su sustento. E informe di UNESCO, People and Nature in UNESCO Designated Sites, ta mustra cu e sitionan aki tin mas cu 60% di e especienan cu su distribucion geografico a wordo registra na nivel mundial y ta sostene aproximadamente 900 miyon hende. E poblacionnan di fauna cu ta wordo monitorea den e sitionan aki a keda stabiel en promedio, demostrando e importancia di conservacion efectivo y cuido di naturalesa cu participacion di comunidad.
Ehempel ta, e proyecto di Aima Coa na Parke Arikok pa reforestacion y Turning the Tide pa restauracion di mangel y rif di coral ta ilustra con e ambicionnan mundial ta wordo converti den accion local. Esfuerso pa amplia conocemento y comprension di oceano y promove educacion ambiental, incluyendo exploracion di oportunidad pa scol wordo reconoci como UNESCO Blue Schools y UNESCO Green Schools, ta fortifica e conexion entre siñamento, participacion comunitario y cuido di tera y lama di Aruba. Hunto, e esfuersonan aki ta refleha e importancia di cuida nos recursonan natural comun: e recursonan comparti cu ta forma e base di prosperidad colectivo.
Den cuadro di e celebracion, Prome Minister Mike Eman ta enfatisa e responsabilidad comparti pa proteha e patrimonio natural di Aruba:
“Nos naturalesa ta un bon comun cu nos tur ta comparti, y ta nos responsabilidad colectivo pa proteg’e y construi un futuro unda hende, naturalesa y desaroyo ta biba den harmonia.”
Prome Minister Mike Eman
E programa di UNESCO Man and the Biosphere (MAB) ta conecta conservacion, desaroyo sostenibel, investigacion y educacion. Pa Aruba, e ta ofrece un marco pa tuma decisionnan basa riba ciencia, conocemento local y participacion di comunidad.
Di 30 di november te 1 di december 2026, UNESCO lo organisa un reunion regional di MAB na Aruba pa fortifica cooperacion den Caribe riba Biosphere Reserves, intercambia experiencia y promove conservacion y desaroyo sostenibel.
Como parti di e reunion aki, Aruba lo organisa un anochi informativo dia 30 di november, habri pa publico en general. Durante e actividad lo splica e programa MAB y su papel na Aruba. Un panel cu expertonan di Nacionnan Uni y specialistanan den medio ambiente y turismo lo explora con conservacion y desaroyo por coexisti mediante decisionnan basa riba informacion.
Tur hende ta bonbini pa asisti y participa den e combersacion. E luga exacto y e orario lo wordo anuncia mas despues.

about 23 hours ago
Dialuna mainta Minister di Husticia, Integracion, Transporte Publico y Energia, mr. drs. Arthur Dowers, ta expresa su satisfaccion cu e seleccion di 14 candidato cu a logra cumpli cu e rekisitonan pa inicia e Basisopleiding Penitentiair Inrichtingswerker. E formacion aki ta representa un paso importante den e esfuersonan di Gobierno pa fortalece e capacidad di personal

Dialuna mainta Minister di Husticia, Integracion, Transporte Publico y Energia, mr. drs. Arthur Dowers, ta expresa su satisfaccion cu e seleccion di 14 candidato cu a logra cumpli cu e rekisitonan pa inicia e Basisopleiding Penitentiair Inrichtingswerker.
E formacion aki ta representa un paso importante den e esfuersonan di Gobierno pa fortalece e capacidad di personal di Korrektie Instituut Aruba (KIA) y contribui na un sistema penitenciario mas sigur y profesional.
Di casi 50 persona cu a aplica pa e formacion, 14 a logra pasa e proceso di seleccion, cu a inicia na april di e aña aki. Segun Minister Dowers, e resultado ta demostra e interes cu tin entre nos hobennan pa contribui na siguridad y husticia na Aruba.
Minister Dowers ta enfatisa cu e funcion di un trahado di prizon ta uno cu ta exigi disciplina, integridad, responsabilidad y preparacion profesional. E futuro trahadonan lo tin cu opera den un ambiente no facil, caminda nan no solamente tin e responsabilidad pa mantene orden y siguridad, sino tambe pa contribui na un trato humano y profesional di personanan cu a perde nan libertad.
14 candidato a logra pasa e proceso di seleccion. Nan ta prepara nan mes pa asumi un responsabilidad grandi den nos cadena di husticia. Trabao den un prizon no ta facil. E ta exigi fortalesa mental, disciplina y capacidad pa actua profesionalmente, hasta den situacionnan dificil.
Un di e cosnan mas importante, segun Minister Dowers, ta e integridad di cada aspirante, con nan ta funciona den e instituto manera KIA. “E tentacion ta bay ta hopi grandi, y bosonan ta hopi jong, pero fact ta keda cu bo ta bay topa cu hendenan cu tin hopi experencia y cu ta campeon den manipula hende, y sin cu bo sa, bo por cay den nan gara”. Esey ta algo cu cada aspirante mester ta consciente di dje for di momento cu drenta e opleiding.
KIA actualmente ta enfrenta retonan significativo, tanto den su infrastructura como den disponibilidad di personal. E cantidad limita di trahadonan ta crea presion adicional riba e funcionamento diario di e institucion. P’esey ta importante pa continuamente percura pa klasnan nobo pa formacion di personal nobo pa KIA.
Na final, minister Dowers a gradici e ekipo cu ta encarga cu formacion di e hobennan aki y alabes a desea e aspirantenan nobo tur clase di exito den e reto nobo y importante aki.

about 23 hours ago
E propuesta di prome minister Mike Eman pa aumenta salario minimo gradualmente te na e minimo di subsistencia —e bestaansminimum— ta atende un necesidad real. Hende cu ta traha mester por cubri su gastonan basico y biba cu dignidad. Pero pa mehora poder di compra, gobierno mester atende tambe e otro banda di e problema:

E propuesta di prome minister Mike Eman pa aumenta salario minimo gradualmente te na e minimo di subsistencia —e bestaansminimum— ta atende un necesidad real. Hende cu ta traha mester por cubri su gastonan basico y biba cu dignidad. Pero pa mehora poder di compra, gobierno mester atende tambe e otro banda di e problema: e gastonan cu ta haci bida cada biaha mas caro.
E aumento reciente di Maersk ta un ehempel concreto. Segun e articulo publica pa 24ora, e tarifa pa maneho di container na destino, conoci como Destination Handling Charge of DHC, a subi di 650 pa 1.000 dollar pa container cu destino Aruba. Esaki ta un aumento di 350 dollar, esta 53,8 porciento, den e componente aki di e costo di transporte.
Maersk mes ta confirma cu e tarifa nobo di 1.000 dollar a drenta na vigor dia 15 di october 2026, ta aplica pa containernan di carga seco y containernan refrigera, y ta sigui te cu proximo aviso. E compania ta atribui e ahuste na aumento den gastonan relaciona cu waf y operacion.
Pa importadornan cu ta uza Maersk, esaki ta representa un gasto adicional. Dependiendo di e cantidad y balor di e productonan den cada container, y cuanto di e gasto wordo pasa pa cliente, e aumento por pone mas presion riba prijsnan den tienda.
Mester ta preciso: e aumento di 53,8 porciento ta aplica na e tarifa DHC. Esaki no ta nifica cu henter e transporte ni productonan den supermercado ta subi cu e mesun porcentahe. Tampoco e aviso di Maersk ta mustra cuanto di e aumento ta coresponde na ASTEC, APA of otro gasto operacional. Pues, no ta corecto pa atribui henter e aumento na ASTEC sin informacion detaya cu ta mustra cua gastonan a subi y cu cuanto.
Pero precisamente e falta di informacion detaya tocante e gastonan ta haci transparencia necesario. Cua gasto a subi? Cu cuanto? Y ken ta verifica si e aumento cu ta wordo cobra ta hustifica?
E preguntanan aki ta trece nos na e concesion di ASTEC y e manera cu Aruba a organisa su maneho di carga.
Segun Aruba Ports Authority, e aanbesteding pa e concesion di e waf di carga na Barcadera a cuminsa na februari 2011 y e contrato a wordo otorga na ASTEC. E proyecto a desaroya durante un gabinete anterior di Eman, como un colaboracion publico-priva cu responsabilidad pa inversion y operacion.
E estudio di Aruba Fair Trade Authority, AFTA, ta identifica ASTEC como e unico compania di stiwado na Aruba. E posicion monopolistico aki ta haci supervision y proteccion di consumidor particularmente importante, pasobra importadornan no tin un otro proveedor local di e mesun servicio pa scoge.
Sin embargo, un monopolio no ta automaticamente prueba di abuso. AFTA ta reconoce tambe eficiencia operacional y ta splica cu e sistema di tarifa di ASTEC ta cubri diferente servicio, locual mester wordo considera ora di compara cu otro wafnan. E pregunta ta si e acuerdo actual ta ofrece un balansa husto entre inversion, eficiencia, ganashi y interes publico.
P’esey, e debate riba salario minimo mester inclui un evaluacion transparente di e cadena di gastonan di importacion. Gobierno mester splica cua proteccion e concesion ta ofrece contra aumentonan inhustifica, con ahustenan ta wordo evalua y con beneficio di mayor eficiencia ta yega na consumidor.
Eman su gabinete anterior a contribui na e desaroyo di Barcadera. Awor cu e ta promove un salario cu ta cubri e costo di bida, e mester ta dispuesto tambe pa evalua e decisionnan di su propio gobernacion cu por tin influencia riba e costo ey. Esaki ta responsabilidad politico.
No tin suficiente evidencia pa conclui cu e concesion di ASTEC ta causa di e aumento di Maersk. Pero e aumento ta un motibo concreto pa exigi investigacion y claridad tocante e gastonan di waf, e tarifanan di companianan naviero y e impacto riba consumidor.
Un aumento di salario ta yuda, pero si gastonan esencial sigui subi, parti di e mehoracion ta perde. Trahadornan y empresanan chikito no por sigui carga cu tur e presion mientras e structuranan cu ta influencia prijs ta keda sin suficiente evaluacion publico.
Aruba mester un maneho cu ta mehora salario y, na e mesun momento, atende e causanan di e costo halto di bida. Pueblo ta merece tanto un entrada digno como transparencia riba locual e ta paga.

about 23 hours ago
Ombudsman di Aruba a declara un keho contra Dienst Openbare Werken (DOW) den gran parti funda, despues di un investigacion tocante e manera cu e departamento a trata e preocupacion di un residente relaciona cu un mata di kwihi situa riba tereno di gobierno cerca di su cas. E investigacion a revela deficiencianan den comunicacion,

Ombudsman di Aruba a declara un keho contra Dienst Openbare Werken (DOW) den gran parti funda, despues di un investigacion tocante e manera cu e departamento a trata e preocupacion di un residente relaciona cu un mata di kwihi situa riba tereno di gobierno cerca di su cas. E investigacion a revela deficiencianan den comunicacion, falta di claridad tocante e criterianan aplica door di DOW y insuficiente demostracion cu e situacion specifico di e residente a ser evalua di manera completo y cuidadoso.
E conclusionnan ta aparece den e rapport final di Ombudsman fecha october 2026. E caso ta relaciona cu un keho cu e residente a presenta inicialmente na augustus 2022, despues di expresa preocupacion tocante e raiznan y takinan di un mata di kwihi grandi cerca di su propiedad.
Segun e rapport, e residente ta sostene cu e raiznan di e mata ta causa daño na diferente parti di su propiedad, incluyendo muraya, pilarnan, heki, patio y entrada di garage. Ademas, el a expresa preocupacion cu e takinan cu ta extende riba su cas por representa un riesgo pa su vivienda.
E residente a presenta su prome keho na DOW dia 30 di augustus 2022, mediante e formulario digital di e departamento, compaña cu potret di e dañonan. Na november di e mesun aña, DOW a laga haci trabao di corta na e mata. Sinembargo, e intervencion no a resolve e preocupacionnan.
Dia 15 di december 2022, e residente a presenta un otro keho, alegando cu durante e trabaonan aki, takinan pisa a cay riba su muraya y heki, causando daño adicional. Durante e añanan siguiente, el a sigui comunica cu DOW, pero segun e investigacion, no a ricibi contesta adecuado riba tur su corespondencia.
Debi na e situacion aki, dia 9 di januari 2026, e residente a acudi na Ombudsman di Aruba, solicitando un investigacion formal tocante e manera cu DOW a trata su kehonan. El a cuestiona tanto e falta di reaccion oportuno como e manera cu e departamento a evalua su preocupacionnan, considerando cu corta e mata no tabata resolve e posible problema causa pa e raiznan.
Como parti di e investigacion, Ombudsman a pidi informacion di DOW y di e autoridadnan gubernamental concerni. Tambe a haci un inspeccion na e sitio dia 12 di februari 2026, durante cual a observa takinan cu ta extende riba e cas y raiznan den direccion di e garage y e meter di awa.
E observacionnan aki a confirma cu tabatin circumstancianan specifico cu tabata merece un evaluacion individual, aunke nan no ta constitui prueba cu e mata efectivamente a causa tur e dañonan reporta.
DOW a prepara un rapport tecnico cu Ombudsman a ricibi dia 4 di maart 2026. Despues, e departamento a presenta un conseho fecha 15 di april 2026, den cual a conclui cu no tabatin suficiente base tecnico pa recomenda eliminacion di e mata.
Segun DOW, e informacion disponible no ta demostra di manera defintivo cu e raiznan di e mata di kwihi ta responsabel pa e dañonan structural menciona door di e residente. Otro factornan, manera deterioro di material, sinkmento di tereno y condicionnan di construccion, tambe por contribui na e situacion.
DOW a reconoce cu por tin daño relaciona cu e caida di takinan durante trabaonan anterior, pero a mantene su posicion cu e informacion tecnico no ta hustifica eliminacion completo di e mata. E departamento ta considera cu inspeccion, monitoreo y mantencion regular ta representa un alternativa mas proporcional.
Un aspecto importante di e investigacion ta e conseho presenta dia 28 di mei 2026 door di Directie Natuur en Milieu (DNM), cu Ombudsman a consulta como instancia specialisa.
Segun DNM, e mata kwihi ta den un condicion relativamente saludabel y su edad ta ser calcula entre 113 y 146 aña. E inspeccion no a identifica presencia di termiet of plaga visibel, mientras a haya un neishi di parha Gonzalito den e mata.
DNM a indica cu e mata ta cumpli un funcion ecologico importante y ta presenta diferente caracteristica di un mata monumental. E instancia tampoco a identifica un riesgo creciente pa e vivienda of seguridad publico, basa riba su evaluacion.
E hallazgonan aki a forma parti di e argumentonan pa conserva e mata, considerando e importancia di vegetacion grandi den proteccion di naturalesa y adaptacion na cambio climatico.
Sinembargo, e investigacion di Ombudsman a aclaria un diferencia importante entre e balor ecologico di un mata y su status legal.
A confirma cu mata kwihi no ta aparece riba e lista di especie vegetal legalmente proteha segun e legislacion aplicabel na Aruba. Esaki ta nifica cu e mata no tin proteccion legal specifico cu automaticamente ta prohibi su eliminacion.
Na mesun momento, Ombudsman a aclaria cu e ausencia di proteccion legal no ta nifica cu DOW ta obliga pa kita e mata. E departamento por considera factornan ecologico, e paisahe y mantencion ora cu e ta evalua un peticion di e naturalesa aki.
E politica gubernamental Build with Nature, cu ta promove conservacion di naturalesa y desaroyo sostenibel, tambe ta relevante den e evaluacion. No obstante, e politica aki no ta representa un prohibicion legal absoluto contra eliminacion di un mata cu no ta proteha.
Pa Ombudsman, e asunto principal no ta solamente si DOW por mantene of kita e mata di kwihi, sino si e departamento a splica suficientemente con e diferente interesnan a ser evalua y con e decision final a ser determina.
E investigacion a revela cu e criterianan y maneho cu DOW ta aplica pa peticionnan di corta of elimina mata no tabata facilmente accesibel riba su website. Aunke informacion tocante e politica ambiental tabata disponible via DNM, esaki no tabata facil pa ciudadanonan haya, specialmente considerando cu DOW ta e departamento responsabel pa trata e peticionnan aki.
Ombudsman ta considera cu ciudadanonan mester por conoce di adelanta e criterianan cu autoridadnan ta aplica ora nan ta evalua un peticion, pa evita falta di claridad y yuda ciudadanonan compronde dicon un decision a ser tuma.
Otro punto di critica ta relaciona cu e preparacion di e evaluacion tecnico. Segun Ombudsman, e documentacion no ta demostra suficientemente con tur e circumstancianan specifico observa na e propiedad a ser incorpora den e decision.
DOW a reconoce cu e conseho presenta na minister por a splica mas claramente con e observacionnan di e sitio a ser considera. E departamento a indica cu e lo busca mehora e motivacion y documentacion den casonan similar.
Ministerio di Huisvesting, Infrastructuur, Interne Diensten y Telecommunicatie (HIT) tambe a reconoce cu e comunicacion cu e residente no tabata optimal. Sinembargo, segun e rapport, no a tuma pasonan pa presenta disculpa na e residente, a pesar di e atencion cu Ombudsman a pidi pa e aspecto aki.
Den su evaluacion final, Ombudsman a conclui cu DOW no a cumpli suficientemente cu diferente norma di bon gobernacion, incluyendo scucha e ciudadano, accesibilidad, transparencia, comunicacion adecuado, preparacion cuidadoso, tratamento adapta na circumstancianan individual y motivacion claro di decisionnan.
Ombudsman a declara e keho tocante e tratamento di e residente den gran parti funda. Sinembargo, e instancia no a emiti un decision tocante si e mata di kwihi mester ser kita of no. Tampoco a determina cu e mata ta responsabel pa tur e dañonan menciona door di e residente.
Como resultado, Ombudsman a presenta tres recomendacion principal na ministerio HIT y DOW, cu mester ser atendi den un termino di seis siman despues di publicacion di e rapport.
E prome recomendacion ta pa organisa un inspeccion nobo na e propiedad, cu participacion di e residente. Durante e bishita, e autoridadnan mester examina concretamente e takinan riba e cas, e raiznan cerca di e meter di awa, e heki, e patio y e entrada di garage, pa despues determina cua medida ta adecuado.
E di dos recomendacion ta pa DOW publica riba su website e politica y criterianan aplica pa mantencion y eliminacion di mata cu no ta legalmente proteha, di manera cu ciudadanonan por compronde e procedimento.
Por ultimo, Ombudsman ta pidi cu DOW informa por escrito cua medida interno a ser tuma of lo ser introduci pa mehora e tratamento di kehonan, garantisa contesta oportuno, identifica un persona di contacto y mantene ciudadanonan informa tocante progreso di nan asunto.
E caso ta ilustra cu, aunke un departamento gubernamental por dispone di argumento tecnico y ambiental pa sostene un decision, esaki no ta elimina su obligacion pa comunica claramente cu ciudadanonan y demostra cu nan preocupacionnan individual a ser considera. Cu su conclusion, Ombudsman ta enfatisa e importancia di transparencia, comunicacion oportuno y decisionnan debidamente motiva den tratamento di kehonan di publico.