Bondia Aruba

news_item
Click to read more

Minister di Husticia Arthur Dowers ta explora cooperacion cientifico cu WODC

about 11 hours ago

Minister di Husticia, Integracion, Transporte Publico y Energia mr. drs. Arthur Dowers (AVP) a reuni cu Director di Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC), Prof. dr. mr. Ivo Giesen, kende anteriormente tabata hoofd leraar privaatrecht na Universidad di Utrecht. E encuentro a enfoca riba con investigacion cientifico por contribui na desaroyo di politica publico mas efectivo pa

www.bondia.com
news item

Minister di Husticia Arthur Dowers ta explora cooperacion cientifico cu WODC

about 11 hours ago

Minister di Husticia, Integracion, Transporte Publico y Energia mr. drs. Arthur Dowers (AVP) a reuni cu Director di Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC), Prof. dr. mr. Ivo Giesen, kende anteriormente tabata hoofd leraar privaatrecht na Universidad di Utrecht.

E encuentro a enfoca riba con investigacion cientifico por contribui na desaroyo di politica publico mas efectivo pa Aruba. Durante e dialogo, a analisa ki tipo di investigacion WODC ta haci y con cierto investigacion ta aplicabel na beneficio di Aruba, pero tambe a intercambia pensamento riba ki tipo di investigacion lo ta consehabel pa Aruba mes haci.

Ademas, a intercambia punto di bista riba temanan importante manera asilo y migracion, cuido forensico, criminalidad hubenil, crimen organisa, rechtshandhaving y crimen cibernetico. E dialogo a subraya e rol esencial di data y investigacion como base pa forma decisionnan strategico den gobernacion.

E encuentro aki ta representa un paso importante den fortalece cooperacion cu institucionnan cientifico y orienta politica riba conocemento y evidencia.

Cu encuentronan manera esaki, Gobierno ta sigui construi un base solido di confiansa, respet y cooperacion, esencial pa logra progreso real y duradero pa Aruba.

 

news_item
Click to read more

Entre Regla y Realidad: Un Analisis di e Rapport di Algemene Rekenkamer Aruba (2020); Pa: Parlamentario Edgard Vrolijk

about 11 hours ago

E reciente rapport di Algemene Rekenkamer Aruba (ARA) tocante e aña fiscal 2020 ta un documento fundamental cu nos mester atende cu madures y profundidad. Como defensor di e estado di derecho, mi ta comparti e vision cu transparencia, responsabilidad y control institucional ta e pilarnan di un gobernacion sano. Sin embargo, pa compronde aña

www.bondia.com
news item

Entre Regla y Realidad: Un Analisis di e Rapport di Algemene Rekenkamer Aruba (2020); Pa: Parlamentario Edgard Vrolijk

about 11 hours ago

E reciente rapport di Algemene Rekenkamer Aruba (ARA) tocante e aña fiscal 2020 ta un documento fundamental cu nos mester atende cu madures y profundidad. Como defensor di e estado di derecho, mi ta comparti e vision cu transparencia, responsabilidad y control institucional ta e pilarnan di un gobernacion sano.

Sin embargo, pa compronde aña 2020, nos mester aplica un analisis cu ta bay mas leu cu e “preto riba blanco” di e burocracia administrativo tradicional.

E Dilema den un Crisis sin Precedente

Aña 2020 no tabata un aña comun. Aruba a enfrenta un calamidad global cu a para nos economia por completo y a pone miles di famia den peliger di perde nan pan di cada dia. Den e contexto ey, un liderazgo responsabel no tabatin e luho di warda e tempo cu e caminda administrativo tradicional ta prescribi. E decision pa actua tabata un decision di bida of morto pa e bienestar social di nos pais.

E enfoke di ARA ta concentra riba e legalidad formal. Nan ta haci preguntanan valido riba procedura y control previo den programanan manera FASE y loonsubsidie. Como hurista, mi ta reconoce cu e critica constructivo aki ta esencial pa fortalece nos institucionnan. Pero, nos tin e deber di wak e otro banda di e medaya: e realidad practico.

Responsabilidad Moral vs. Rigides Administrativo

Si Gobierno a scoge pa keda den e teoria di ARA, e resultado lo tabata un catastrofe social: pobresa extremo y inestabilidad nacional. E implementacion di FASE y loonsubsidie no tabata un acto “onrechtmatig” den su esencia moral; e tabata un accion urgente bou di circunstancia extraordinario pa mantene Aruba cabes riba awa.

Ta importante pa recorda cu, maske e base legal formal tabata den proceso di wordo crea, Parlamento di Aruba hunto cu CAft tabatin un rol activo den e supervision y evaluacion di e fondonan aki. Esaki ta demostra cu, hasta den e pio crisis, nos a busca e balansa entre e rapidez cu e situacion tabata exigi y e control cu nos institucionnan ta merece.

Lesnan di ayera pa e Aruba di Mañan

Seis aña despues di e pandemia, nos posicion ta hopi mas fuerte. Awe, nos tin e leynan y e procesonan cu na 2020 tabata falta. Esaki ta e miho forma di compronde e rapport aki di ARA: siña for di e analisis, sin ignora e situacion cu nos tawata aden y e decisionnan di emergencia cu a wordo tuma.

E les di mas grandi cu 2020 a laga nos ta cu nos no mester perde tempo valioso mas pa crea base legal den momento di calamidad, pasobra e instrumentonan ey tey caba. Como pais, nos mester ta orguyoso cu nos mesun hendenan a percura pa nos ta prepara. Awe nos tin un sistema cu ta:

Flexibel pa reacciona den caso di emergencia.

Firme den su control administrativo y integridad.

Conclusion: Mas leu cu “Preto riba Blanco”

E maneho di 2020 no por wordo evalua den isolacion administrativo. Entre regla y realidad, Gobierno a tuma decisionnan dificil pa salba un pais di destruccion social. Maske e proceduranan no tabata perfecto tecnicamente, e impacto social y e intencion di preserva nos comunidad mester forma parti di cualkier evaluacion husto.

Mi ta termina cu e pensamento aki pa nos pueblo: “Un estado fuerte no ta solamente uno cu ta sigui regla estrictamente den un oficina, sino uno cu sa con pa adapta den un calamidad sin perde su integridad.”

Nota di redaccion: E articulo aki ta opinion di e autor y no ta representa opinion di Bon Dia Aruba.

news_item
Click to read more

‘Rock Stacking’ ta bira centro di atencion atrobe cu yamado pa educa turista contra participacion den esaki

about 11 hours ago

Recientemente riba rednan social, a cuminsa circula un video unda un operador di tour na Aruba a tuma accion contra e piedranan balansa riba otro door di tira esakinan abao. E video a haya reaccion mixto, y den descripcion di e publicacion e operador mes a menciona e reaccion di e personanan disgusta cu esaki.

www.bondia.com
news item

‘Rock Stacking’ ta bira centro di atencion atrobe cu yamado pa educa turista contra participacion den esaki

about 11 hours ago

Recientemente riba rednan social, a cuminsa circula un video unda un operador di tour na Aruba a tuma accion contra e piedranan balansa riba otro door di tira esakinan abao.

E video a haya reaccion mixto, y den descripcion di e publicacion e operador mes a menciona e reaccion di e personanan disgusta cu esaki. Sinembargo tambe tabatin tanto local como turista na fabor di esaki, principalmente pa motibo di e impacto negativo cu balansa piedra riba otro tin riba nos ecosistema y naturalesa.

Pa compronde e motibo tras e rechaso den aumento contra e practica di pone piedra riba otro, mester compronde e impacto profundo y negativo tras di esaki. E acto yama Rock Stacking, tin miles di aña den practica, y inicialmente tabata pa guia hende riba un hike of biaheronan den region cu hopi montaña, ademas di pa ritual, deramento y memorialnan. Sinembargo, e moda moderno ta bastante diferente. Awe, e popularidad di rock stacking tin menos di haci cu utilidad y tradicion y mas di haci cu rednan social. Un artista Mericano basa na Colorado, Michael Grab, a nota cu e moda realmente a cuminsa haya popularidad na 2014 y 2015, prome cu el a explota y converti den un forma di arte internacional.

E motibo tras su participacion tin un gran variedad di motibo su tras, bayendo for di algo solamente practico of un tradicion di temponan aya, na un actividad pa su ‘bunitesa’, pero pa varios, e ta tocante larga atras un marca, crea “arte” of simplemente disfruta di e proceso di balansa piedra riba otro. Ultimo temponan, esnan cu ta participa den esaki – principalmente na Aruba – ta haci esaki pa laga un prueba di nan presencia atras of simplemente pa publica riba rednan social.

Aunke e por mustra como algo inofensivo, tras di esaki tin varios problema y un impacto negativo. Un di e problemanan aki ta e hecho cu varios especie di animal ta sconde bao di piedra pa por biba, reproduci of scapa di nan depredador. Si bo move e piedra, posiblemente bo ta destruyendo un cas. Si bo pone algun riba otro, posiblemente bo a expone e presa na e casador. Sea cu bo ta haciendo esaki den mondi of banda di lama of den desierto, esaki por destrui henter un colonia y den e pio caso, menasa un especie cu ya caba ta den peligro di extincion.

Tin microrganismo y especienan chikito manera bichi of algun colebra cu ta biba den e tera bao di varios piedra cu ta entre e faboritonan pa rock stacking. E piedranan aki ta garantisa pa e humedad bao di esaki por keda trapa y asina e ecosistema por sustenta su mes. Ora cu bo kita e piedra, solo ta yega e tera y por seca e humedad, matando tur ser bibo cu tabata rekeri di e ambiente humedo.

Ademas di esaki, cada piedra ta yen di bida – tur cos for di planta acuatico te na microrganismo ta pega na e piedranan aki. Specialmente ora ta trata di piedranan cerca di lama, nan ta crea habitat pa algun di e bestianan cu ta biba den lama. Buraco den e piedra por wanta e webo, sosteniendo esaki te ora cu yega momento pa e bestia sali. Un experto a splica esaki, bisando cu kita piedra for di un sitio fragil ta esencialmente e ekivalente na kita bloki for di otro hende su cas mientras tambe bo ta horta tur cos for di nan frigidaire.

Tambe tin e problema di erosion y daño na tera pa motibo cu un piedra ta wanta e tera na su luga, cerando e superficie y yudando pa efectivamente deshaci di e awa den exceso y te hasta por genera bida nobo. Ora cu e piedranan aki ta kita for di nan sitio, e tera tambe ta los, y ta aumenta e tasa di erosion di manera significante den e sitio ey.

E erosion aki por causa sedimentacion den curpanan di awa cercano, creando un impacto negativo riba habitat acuatico y calidad di awa.

E piedranan cerca di costa ta forma parti di un ecosistema natural y tin un funcion importante den proteccion di costa for di erosion y e forsa di ocean. Ora hende kita of cuminsa balansa piedra, esaki ta afecta e stabilidad di e costa, ta aumenta e riesgo di erosion y ta causa daño na ecosistemanan, y esaki, segun South African National Parks, ta algo cu tin un relevancia particular pa un isla manera Aruba, specialmente considerando cu mayoria – si no tur – e rock stacking na Aruba ta tuma luga na sitionan cu ta cerca di e costa.

Banda di tur e impacto negativo cientifico y ambiental cu rock stacking ta trece, tambe tin e costo cultural y den ‘bunitesa’. Esaki ta pa motibo cu e bista di e piedranan riba otro aki ta kita for di loke ta natural y ta crea un recordatorio humano cu e sitio aki ta frecuenta pa otro sernan humano. Den caso di Aruba, den mayoria caso e ta un recordatorio di tur e turistanan cu ta bishita y interferi cu e naturalesa di nos isla, y aunke e por brinda e sentimento, hopi biaha nos ta bishita e areanan aki specificamente pa sali di e rutina, di unda nos ta rondona pa otronan y haya un momento di trankilidad y soledad; pero danki na rock stacking, na luga di esaki bo ta topa cu e recordatorio cu nos isla ta comparti cu bishitantenan cu a interferi cu nos naturalesa.

E problema ta sinta den un falta di educacion di nos bishitantenan tocante e manera adecua di comporta na y interactua cu nos isla. E ta un realidad cu no por nenga cu turismo ta keda un di e pilarnan mas importante y central pa Aruba; sinembargo e sobrevivencia, proteccion y conservacion di e isla ta mesun y te hasta mas importante, pa dia di mañan por tin un isla tanto pa e local como e bishitante.

 

news_item
Click to read more

Gobierno ta absorbe mitar di e aumento di prijs di combustibel pa proteha poder di compra

about 11 hours ago

Ayera mainta Minister di Finanzas, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever (Futuro) a firma e decreto ministerial despues di haya aprobacion di Conseho di Minister. E decreto ministerial ta basa riba e desaroyo reciente den prijs internacional di combustibel, a tuma medida concreto pa mitiga e impacto di e aumento riba comunidad y

www.bondia.com
news item

Gobierno ta absorbe mitar di e aumento di prijs di combustibel pa proteha poder di compra

about 11 hours ago

Ayera mainta Minister di Finanzas, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever (Futuro) a firma e decreto ministerial despues di haya aprobacion di Conseho di Minister. E decreto ministerial ta basa riba e desaroyo reciente den prijs internacional di combustibel, a tuma medida concreto pa mitiga e impacto di e aumento riba comunidad y sector comercial.

Segun e sistematica di prijs, gasolin lo registra un aumento di aproximadamente 49.3 cen pa e luna aki, mientras diesel lo subi cu 83.5 cen. Gobierno ta reconoce cu e aumento aki ta significativo y cu e tin un impacto directo riba e poder di compra di ciudadano, e stabilidad financiero di nos hogarnan, y riba e operacion di empresanan, specialmente esnan cu ta depende di diesel pa transporte y logistica.

Den un programa di noticia, minister Wever a comparti cu den e marco aki, Conseho di Minister a aproba pa Gobierno absorbe mitar di e aumento di gasolin y mas o menos mitar di e aumento di diesel. E decision aki ta dirigi riba proteccion di poder di compra y sostenibilidad economico, pa limita e presion riba prijs di producto y servicio den nos economia, pues pa mitiga e aumento di “the cost of doing business”, segun un comunicado di gobierno.

Cu e intervencion di Gobierno, e aumento real pa consumidor lo keda reduci significativamente, segun e comunicado. Sin medida, gasolin lo subi cu alrededor di 49.1 cen, mientras cu cu intervencion e aumento ta limita na aproximadamente 24.57 cen. Pa diesel, e aumento lo ser reduci di 83.5 cen pa alrededor di 45.20 cen.

Minister Wever, den colaboracion cu institucionnan relevante manera Banco Central di Aruba, CBS y RDA, ta sigui monitorea e desaroyo economico y internacional di cerca. Analisis indica cu e aumento actual tin un caracter temporal, y Gobierno lo sigui evalua e situacion pa determina paso adicional si necesario.

Segun Minister Wever e costo di e medida pa Gobierno ta calcula na aproximadamente 2.5 miyon florin pa luna, cu 1.5 miyon asigna pa gasolin y 1 miyon pa diesel. Den e contexto aki, tambe a tuma decision pa re-prioritisa gasto publico y crea un buffer pa adresa e crisis internacional. Mientras cu cierto proyectonan lo sigui, otro proyectonan lo ser posponi pa 2027 pa crea e espacio financiero necesario pa sostene e medida nan actual.

Gobierno ta enfatisa cu e aumento di prijs di combustibel no ta resultado di factor local, sino di desaroyo internacional fuera di control directo di nos economia. Precisamente pa e motibo aki, Gobierno ta considera su participacion como esencial pa proteha ciudadano y economia.

“Desde e promer dia, mehoracion di poder di compra di ciudadano ta un di e prioridadnan principal di Gobierno. E medida aki ta confirma e compromiso continuo pa sostene comunidad y sigura stabilidad economico den un periodo di incertidumbre global” Minister Wever a subraya.

Segun e comunicado, awe Gobierno lo amplia riba e topico aki y informa comunidad durante un conferencia di prensa oficial, unda lo presenta e ahuste presupuestario y e strategia pa e bienestar di Pais Aruba.

Prijs nobo di benta di combustibel entrante 8 di april 2026

Gasolin unleaded-premium : 248,0 cen p/ltr. (+ 24,6 cen);

Diesel ULS : 246,5 cen p/ltr. (+ 45,1 cen);

Kerosin : 294,0 cen p/ltr. (+ 101,7 cen);

E prijsnan ta inclui BBO/BAZV/BAVP.

 

news_item
Click to read more

A.T.A. ta comparti resultado di februari 2026

about 11 hours ago

E rapport di estadistica mensual ta mustra e resultadonan di e strategia di segmentacion conforme e Corporate Plan di Aruba Tourism Authority (A.T.A.) pa 2026, cu enfasis riba atrae bishitante di balor halto. E dato ta indica cu Aruba ta sigui atrae turista di calidad halto, cu un aumento notabel den bishitante cu ingreso halto.

www.bondia.com
news item

A.T.A. ta comparti resultado di februari 2026

about 11 hours ago

E rapport di estadistica mensual ta mustra e resultadonan di e strategia di segmentacion conforme e Corporate Plan di Aruba Tourism Authority (A.T.A.) pa 2026, cu enfasis riba atrae bishitante di balor halto. E dato ta indica cu Aruba ta sigui atrae turista di calidad halto, cu un aumento notabel den bishitante cu ingreso halto. E tipo di bishitante aki ta gasta mas durante nan estadia.

E analisis riba ingreso (Household Income – HHI) ta confirma cu e enfoke ta dunando resultado. Segun e dato di 2025, e porcion di turista for di Estados Unidos cu un ingreso anual di mas cu USD 150,000 a crece cu 6.2%, mientras cu esnan cu un ingreso di mas cu USD 250,000 a registra un crecemento di 6.1% compara cu e aña anterior. E crecemento den e dos gruponan aki ta subraya un preferencia creciente pa experiencia di mas calidad y ta confirma cu Aruba ta sigui atrae bishitantenan cu mayor capacidad di gasto di manera sostenibel. Tambe, den e luna di februari, Aruba a logra un score di 9.1 riba e Guest Experience Index, reflehando un nivel halto di satisfaccion entre bishitante. Pero, e ta subraya tambe e importancia di sigui inverti den e producto Aruba y den e experiencia!

Estadistica conforme actualisacion den e industria di turismo stayover, estadia y participacion di mercado

Den luna di februari 2026, Aruba a ricibi un total di 133.992 bishitante stayover, mientras cu e cantidad total di nochinan di estadia a yega 963.552. Esaki a resulta den un promedio di estadia (Average Length of Stay – ALOS) di 7,2 anochi, cu ta refleha un mescla consistente di duracion di estadia y tipo di biahe durante e luna.

E distribucion di mercado durante februari a mustra cu Norte America a sigui ta e region cu e mayor aporte, representando 77,9% di tur bishitante. Latino America a contribui cu 15,4%, Europa cu 4,6%, mientras cu otro regionnan a representa 2,1% di total di yegadanan.

Dato di profiel di bishitante ta mustra cu Aruba ta sigui atrae un publico multi‑generacional. Baby Boomers y Generation X hunto a forma e mayor porcentahe di bishitantenan durante februari, mientras cu Millennials y Generation Z tambe a representa un segmento importante. E combinacion aki ta refleha e atractivo continuo di Aruba pa diferente generacion di biahero.

Den termino di conectividad aereo, e yegadanan durante februari a wordo sosteni pa un variedad amplio di aerolineanan y rutanan for di diferente mercado. Estados Unidos y Canada a sigui lidera dentro di Norte America, mientras cu Argentina a mantene un rol relevante dentro di Latino America. Pa Europa, Hulanda a sigui ta mercado principal, sigui pa otro paisnan Europeo.

Bishita www.ata.aw tur luna pa e A.T.A. Statistical Monthly Report.