Een beeld dat op sociale media circuleert, waarop vier auto’s op het strand voor een watersporthut te zien zijn – allemaal met V-plaat – heeft opnieuw frustratie en kritiek aangewakkerd over hoe stranden op het eiland worden gebruikt en beschermd.

De reacties waren snel en kritisch. Op sociale media werd de vraag gesteld hoe dergelijk gedrag nog steeds openlijk kan plaatsvinden, ondanks bestaande wetten die zowel het milieu als de openbare toegang tot de kust moeten beschermen.

Hoewel het beeld een specifiek incident toont, weerspiegelt het een breder probleem. Incidenten waarbij voertuigen op het strand worden geplaatst, rijden of recreatief worden gebruikt, zijn de afgelopen jaren steeds zichtbaarder geworden. Voor velen gaat het niet om één overtreding, maar om een patroon dat wijst op tolerantie, inconsistentie en gebrekkige handhaving.

In tegenstelling tot meer afgelegen natuurgebieden behoren de stranden van Aruba tot de meest toegankelijke en gedeelde openbare ruimtes. Het zijn plekken waar bewoners samenkomen, gezinnen tijd doorbrengen en bezoekers ervaren wat vaak wordt gepresenteerd als een van Aruba’s grootste troeven.

De aanwezigheid van voertuigen op het strand verandert die dynamiek direct. Het roept niet alleen zorgen op over milieuschade, maar ook over veiligheid, toegankelijkheid en de vraag wie recht heeft op deze ruimte.

Wanneer het lijkt alsof voertuigen op het strand worden toegestaan, ontstaat de indruk dat regels voor openbare ruimtes ongelijk worden toegepast. Voor bewoners kan dit voelen als een aantasting van hun recht om vrij en veilig gebruik te maken van hun eigen kust.

Wettelijke bescherming bestaat, maar wordt niet toegepast

Het wettelijke kader van Aruba beschouwt stranden niet als terrein voor voertuigen. Er bestaan regels die het rijden en parkeren op zandstranden beperken of verbieden, onder meer vanwege de kwetsbaarheid van het milieu en het belang van vrije toegang.

Toch blijft de handhaving, zoals het recente beeld suggereert, inconsistent.

Het probleem lijkt niet zozeer het ontbreken van regels, maar het ontbreken van zichtbare consequenties. Wanneer overtredingen plaatsvinden in drukbezochte en openbare gebieden zonder directe actie, versterkt dit het beeld van selectieve of ineffectieve handhaving.

Op termijn ondermijnt dit het vertrouwen van het publiek. Als regels duidelijk zijn maar niet worden toegepast, wat is dan hun waarde?

De herhaling van dit soort incidenten doet velen afvragen of er feitelijk sprake is van een onofficieel gedoogbeleid. Hoewel dit niet formeel wordt erkend, creëert het gebrek aan consequente handhaving een realiteit waarin bepaald gedrag feitelijk wordt toegestaan door inactiviteit.

Dit roept een fundamentele vraag op: wanneer wordt tolerantie nalatigheid?

Het toestaan van voertuigen op het strand – zelfs incidenteel – schept een precedent. Bezoekers kunnen dit interpreteren als toegestaan gedrag, terwijl bewoners zich afvragen waarom beschermde ruimtes niet actief worden bewaakt.

Druk van toerisme en normalisering

Toerisme blijft de belangrijkste pijler van de Arubaanse economie, maar brengt ook toenemende druk op gedeelde ruimtes. Activiteiten die gericht zijn op gemak of beleving – zoals rijden met voertuigen langs de kust voor foto’s of recreatie – kunnen gedrag normaliseren dat indruist tegen natuurbehoud.

Het probleem gaat daarmee niet alleen over één of vier auto’s op een strand, maar over hoe herhaalde beelden verwachtingen vormen. Als bezoekers voertuigen op het strand zien, kunnen zij aannemen dat dit toegestaan is. Als bedrijven dergelijke praktijken faciliteren of negeren, worden zij onderdeel van een informeel systeem dat dit gedrag in stand houdt.

Voor veel Arubanen gaat de frustratie verder dan milieuzorg. Het raakt aan een dieper gevoel van verlies van controle over lokale ruimtes. Stranden zijn niet alleen economische activa, maar ook onderdeel van het dagelijks leven, de culturele identiteit en het collectieve geheugen.

Wanneer deze ruimtes worden gebruikt op een manier die gemak of toerisme boven respect en bescherming plaatst, ontstaat een gevoel van disbalans.

Het debat verschuift daardoor steeds meer van handhaving naar eigenaarschap: wie bepaalt hoe deze ruimtes worden gebruikt?

Duinen

Hoewel het recente incident zich op het strand afspeelde, sluit het aan bij een breder patroon van schade aan duinsystemen. Het rijden met voertuigen – zoals ATV’s, UTV’s of auto’s – over duinen vormt een extra ecologisch risico, aangezien deze gebieden bijzonder kwetsbaar zijn en een belangrijke rol spelen in kustbescherming.

Eerdere incidenten met off-road voertuigen in duingebieden hebben al tot publieke kritiek geleid. Samen wijzen deze gevallen op een breder probleem van voertuigen die beschermde natuurgebieden binnendringen.

Wat moet er veranderen?

De aanhoudende incidenten suggereren dat het probleem niet incidenteel, maar structureel is. Een effectieve aanpak vereist onder meer duidelijke communicatie over wat wel en niet is toegestaan op stranden, directe handhaving bij overtredingen in zichtbare gebieden en strengere regulering van toeristische activiteiten met voertuigen.

Uiteindelijk gaat het niet om de vraag of Aruba over de juiste juridische instrumenten beschikt om haar stranden te beschermen, maar of er voldoende wil is om deze ook toe te passen. Want elke keer dat een voertuig zonder gevolgen op het strand verschijnt, wordt de boodschap duidelijker: regels bestaan, maar worden niet altijd gehandhaafd.

Aruba heeft een nieuwe stap gezet in een van de meest besproken fiscale hervormingen van de afgelopen jaren: de mogelijke vervanging van de Belasting op Bedrijfsomzetten (BBO) door een Belasting over de Toegevoegde Waarde (btw). Minister van Financiën Geoffrey Wever bevestigde dat de regering in overleg is getreden met technische experts van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) om de haalbaarheid van een dergelijke overgang te onderzoeken.

Volgens de minister bevindt het traject zich in een verkennende fase. De IMF-missie richt zich op technische evaluaties, dataverzameling en overleg met belangrijke stakeholders binnen zowel de publieke als private sector. Het doel is om vast te stellen of Aruba inmiddels beter voorbereid is op de invoering van een btw-systeem dan in eerdere jaren.

De discussie over btw is niet nieuw. Het huidige BBO-systeem wordt al langer bekritiseerd vanwege het zogenoemde cumulatieve effect, waarbij belasting wordt geheven op bedragen die eerder al belast zijn. Dit kan leiden tot hogere prijzen voor consumenten en een verminderde concurrentiepositie voor bedrijven. Een btw-systeem zou deze dubbele belasting vermijden, doordat enkel de toegevoegde waarde per productiestap wordt belast.

Eerdere pogingen om btw in te voeren werden echter uitgesteld, vooral vanwege zorgen over inflatie. In 2022 werd nog berekend dat invoering van btw tot een prijsstijging van meer dan 10 procent kon leiden, in een periode waarin de inflatie al hoog was door internationale factoren zoals verstoringen in de toeleveringsketen en de oorlog in Oekraïne.

De regering stelt nu dat de economische omstandigheden zijn veranderd. In het regeerprogramma 2025-2028 is opgenomen dat de belastingbasis moet worden verbreed en dat de vervanging van BBO door btw opnieuw wordt onderzocht. Daarbij benadrukt Wever dat een eventuele hervorming niet mag leiden tot een hogere belastingdruk voor burgers en bedrijven.

Opvallend is de brede consultatie die plaatsvindt. De IMF-experts voeren gesprekken met onder meer de belastingdienst, douane, het CBS, de Centrale Bank en vertegenwoordigers van de toerismesector. Juist die sector wordt als cruciaal gezien, aangezien veranderingen in het belastingstelsel directe gevolgen kunnen hebben voor prijzen en concurrentiekracht.

Tegelijkertijd groeit het debat, zowel politiek als economisch. Waar voorstanders wijzen op meer efficiëntie en transparantie, waarschuwen critici voor mogelijke nadelige effecten, vooral voor huishoudens met lagere inkomens.

Vooralsnog is er geen definitief besluit genomen. De huidige fase moet vooral de basis leggen voor een bredere maatschappelijke en politieke discussie. Wel is duidelijk dat de mogelijke invoering van btw een fundamentele verandering zou betekenen voor het belastingstelsel van Aruba.

De komende maanden zullen bepalend zijn voor de richting die Aruba kiest in zijn fiscale beleid.

(CuracaoChronicle) – Consumidornan na Corsou lo enfrenta aumentonan significante den prijs di combustibel, electricidad y awa cuminsando otro siman, segun un publicacion di gobierno y Autoridad Regulador di Corsou (RAC).

Prijs di combustibel lo subi for di dialuna, 31 di maart. Gasolin lo subi di 1,941 florin pa 2,152 florin pa liter, mientras diesel lo registra un subida fuerte di casi 60 cen, di 1,630 florin pa 2,221 florin pa liter.

Prijs di gas na cilinder lo keda sin cambio na 80 florin pa un cilinder di 100 liber y 16 florin pa un cilinder di 20 liber.

Aumentonan ta ser atribui na costo internacional mas halto di compra. Specialmente diesel a registra un aumento fuerte pa motibo di interupcion den suministro, en parti relaciona cu tensionnan continuo den Medio Oriente.

Tarifa di electricidad tambe lo subi for di 1 di april, cu casnan lo paga 0,5873 florin pa kilowatt-ora, compara cu 0,5485 florin anteriormente.

Prijs di awa tambe lo aumenta. Pa casnan cu ta consumi te 9 meter cubico, tarifa lo subi di 8,0715 pa 8,2792 florin pa meter cubico.

E ahustenan aki ta ser spera pa pone presion adicional riba presupuesto di casnan, mientras residentenan ta enfrenta costo creciente pa servicionan basico.

Cuerpo Policial Aruba ta cla pa cu e temporada di campamento. Diadomingo 29 maart 2026 e temporada di campamento ta cuminsa te cu diadomingo 12 april 2026. Un temporada cu ta hopi gusta pa nos comunidad. Desde januari 2026 por a cuminsa haci peticion pa cu campamento te cu luna di maart.

E aña aki tin un total di 203 permiso otorga pa campamento na unda lo tin mas o menos 3800 hende campando riba nos isla. Compara cu aña 2025 ta 13 permiso menos y 305 hende menos campando e aña aki.

Den diferente districto polis a tene un encuentro cu e personanan cu a haci peticion pa cu e temporada di campamento. Polis hunto cu diferente stakeholders a informa e campistanan di tur e reglanan y rekisito pa cu campamento.

Cuerpo Policial Aruba ta recorda tur campista pa tene bo mes na e reglanan, laga e lugar limpi, corda riba esnan campando rond di bo tambe pa loke ta tocamento di musica duro, percura pa bo tin e permiso na un lugar visibel pa ora polis pasa controla.

Mester tene cuenta cu no mag di haci BBQ riba santo blanco na nos beachnan, na otro parti solamente por pero cu un BBQ pit di gas. No mag di corta ningun mata den e area cu bo ta campando y si bo tin muchanan ta campa percura pa cuida nan, hopi wowo riba nan y sunblock pa cu e solo fuerte!

NO blokia e camindanan necesario.

Cuerpo Policial Aruba lo keda haci su controlnan debido y ta desea tur hende bon temporada di campamento.

Den e edicion aki di nos column semanal tocante nos Papiamento, nos ta dedica atencion na cierto palabra cu a adopta di otro idioma, mas tanto un verbo, pa despues desaroya e custumber di usa un sustantivo deriva di esaki, cu por parce algo ‘di fabricacion local’ cu posiblemente no ta existi di e forma ey den e idioma di cual a adopta e palabra. Segun cu nos avanza cu nos investigacion den origen di nos vocabulario, ta parce importante pa ta mas cauteloso cu e pensamento cu e forma ta algo ‘crioyo’, cu a nace localmente anto. Motibo pa esaki ta cu ora bay explora mas aleu, tin biaha nos ta topa cu forma parecido, mas tanto den Spaño y Portugues, cu den cierto caso talvez no ta den uso regular mas, pero tabata existi den pasado si. Algun ehemplo di esaki. Den un anterior articulo nos a mustra riba e existencia, banda di otro, di ‘entrega’ y ‘entregamento’. E pensamento cu ‘entrega’ (como sustantivo, no verbo) lo ta e forma usual den e idioma original, pero Spaño conoce tambe ‘entregamiento’: e accion o efecto di ‘entrega’ (verbo).

Otro caso ta ‘uso’ y ‘usamento’, unda nos a bin topa cu un confirmacion cu ‘usamiento’ ta existi den Spaño, pero ya ta un forma cu no ta den uso mas. Portugues tambe conoce ‘usamento’ pero igualmente ta un palabra di poco uso contemporaneo.

Tambe nos tin ‘mudanza’ y ‘mudamento’, di cual nos averiguacion a confirma cu Spaño tambe conoce tanto ‘mudanza’ como ‘mudamiento’. Igualmente Portugues tambe conoce tanto ‘mudança’ como ‘mudamento’. Tambe ‘habri’ y ‘habrimento’ ta conoci tanto na Spaño como Portugues: ‘abrimiento’ (abrimento), pero tambe: ‘apertura’ (‘abertura). Aki nos por distingui si un diferencia entre e dos idiomanan aki. Na Portugues sa bisa por ehemplo: ‘abrimento de uma conta bancária’, mientras cu na Spaño esey no ta e forma; ta usa ‘apertura de una cuenta bancaria’.

Awor nos ta bay den tereno un poco mas elabora, pa loke ta e forma con nos a yega na cierto sustantivo. E casonan trata aki riba ta mustra cu posiblemente a adopta tanto e verbo como e sustantivo di sea Spaño o Portugues. Sin embargo, nos tin caso tambe unda posiblemente a aplica e custumber existente di forma un sustantivo cu e adicion di ‘mento’ cu ta conoci den ambos idioma di referencia aki, como e forma di construi cierto sustantivo. E ehemplo mas claro ta e verbonan cu no ta di origen Spaño/Portugues, manera ‘ferfmento’, ‘slijpmento’, ‘hapmento’, ‘schuifmento’, ‘schorsmento’, tur di origen Hulandes cu a haya un tratamento di origen Spaño/Portugues… Nos tin tambe e palabranan di origen Ingles, cu a haya e mesun tratamento aki, por ehemplo: ‘greasemento’; ‘polishmento’, etc.

Pero nos tin tambe ‘gritamento’ cu segun nos averiguacion no tin algo similar na Spaño, y den caso di Portugues tampoco, pero cu conoce ‘gritação’ cu ta e equivalente di nos ‘gritamento’. Na Spaño nos conoce ‘gritería’ cu ta referi na un confusion di varios hende gritando, armando un bochincha o pleito.

Un palabra manera ‘garnamento’ ta claramente di origen Spaño/Portugues (desgranar), cu ta e accion di descompone algo te na grano, pero e termino ‘desgranamiento’ no ta algo di uso comun na Spaño, sino solamente un termino militar cu ta referi specificamente na e efecto di deterioro cu e polvora ta causa den interior di un cañon.

Un palabra cu nos a keda pega den duna un splicacion ta ‘grawatamento’. A resulta dificil pa deduci un origen. Nos mihor intento ta cu e ta bin di ‘krabben’ (Hulandes) cu ta significa ‘rasca’, manera den rasca bo curpa unda bo ta sinti iritacion. Si esey ta corecto, anto esaki tambe ta pertenece na e grupo di verbo di origen Hulandes cu a haya nan sustantivo ‘tipo Latino’…