Bondia Aruba

news_item
Click to read more

Segun comunicado di Parlamentario Shailiny Tromp-Lee: Un liderazgo responsabel no ta bandona su encargo den medio di retonan grandi

about 21 hours ago

E reciente anuncio di Minister-President Mike Eman tocante su retiro planifica a habri un scenario di incertidumbre y instabilidad cu Aruba no por carga den e momentonan aki.  Mientras cu e partido na mando ta bende esaki como un ‘momento historico’, e realidad pa e Pueblo di Aruba ta uno fastioso: Eman a laga nos

www.bondia.com
news item

Segun comunicado di Parlamentario Shailiny Tromp-Lee: Un liderazgo responsabel no ta bandona su encargo den medio di retonan grandi

about 21 hours ago

E reciente anuncio di Minister-President Mike Eman tocante su retiro planifica a habri un scenario di incertidumbre y instabilidad cu Aruba no por carga den e momentonan aki. 

Mientras cu e partido na mando ta bende esaki como un ‘momento historico’, e realidad pa e Pueblo di Aruba ta uno fastioso: Eman a laga nos den un limbo politico net ora cu e pais mester di madurez, direccion y un timon firme pa enfrenta decisionnan structural di mas grandi.

Como parlamentario, mi no por keda sin expresa mi profundo preocupacion pa e bashi di poder cu e anuncio aki ta crea. Aruba ta den medio di procesonan crucial, incluyendo e evaluacion di e Rijkswet di finanzas (HOfA) y e discusionnan di presupuesto. Un gobernacion no por funciona efectivamente ora cu su cabes tin un fecha di caduca/sali afor poni, pasobra esaki ta paralisa e aparato gubernamental y ta debilita nos posicion di negociacion internacional.

E impacto real riba nos pais

Incertidumbre Financiero: E mercadonan internacional y e instancianan di supervision financiero mester di un gobierno solido y structuralmente stabiel. Un periodo di ‘transicion’ prolonga pa hopi luna ta duna un señal di instabilidad cu por afecta nos credibilidad y rating financiero gravemente.

Paralisis Administrativo: E anuncio ya a cuminsa crea un distraccion interno den e coalicion. En bes cu ministernan ta enfoca riba nan carteranan, e atencion ta bay structuralmente riba un bataya di liderazgo. E declaracionnan publico di e propio partnernan di coalicion cu no tabata na altura ta proba cu e cohesion a kibra.

Falta di Cumplimento: Un mandato di pueblo ta wordo duna pa un periodo completo. Bandona e timon bisando cu bo ta bay memey di un gobernacion ta un falta di respet pa e confiansa cu e electorado a deposita.

E diferencia den liderazgo

Liderazgo no ta un asunto di interes propio of di agenda di partido; liderazgo ta un compromiso sagrado cu bienestar di un pueblo. E situacion fastioso aki ta pone nos refleha riba e tipo di lider cu Aruba berdaderamente y structuralmente mester.

Ora un lider ta goberna cu curason y cu un berdadero sintimento di responsabilidad pa cu nos pais, e sa cu interes general semper ta bin prome cu su mes. Un lider cu berdadero vocacion di servicio, manera nos lider di fraccion Evelyn Wever-Croes, nunca lo scoge pa pone interesnan interno of personal riba e stabilidad di Aruba. Gobernacion serio ta rekeri pa bo t’ey presente, determina y firme te na e ultimo dia di bo mandato, specialmente ora e lamper ta corta y e olanan ta halto.

Aruba tin mester di claridad, no di un transicion prolonga cu ta crea instabilidad. Como oposicion responsabel, nos lo exigi den Parlamento tur e splicacionnan necesario, pasobra pueblo tin derecho riba un bida stabiel y un gobernacion cu no ta wordo uza como un herment di campaña interno. P’esey mes un carta a keda manda pa Presidente di Parlamento pa yama Prome Minister pa un reunion publico, pa asina e bin responsabilisa su mes y brinda e claridad, transparencia y trankilidad cu e pais aki merece.

Nota di redaccion: E articulo aki ta opinion di e autor y no ta representa opinion di Bon Dia Aruba.

news_item
Click to read more

Segun un comunicado di minister Gerlien Croes, Proyecto di reintegracion na KIA andando satisfactoriamente

about 21 hours ago

Openbaar Avond Beroepsonderwijs Aruba (OABA) y Dienst Gevangeniswezen Aruba (DGWA) a formalisa un cooperacion strategico pa medio di un Memorandum of Understanding (MOU) na maart 2026. E acuerdo aki ta stipula un marco di cooperacion pa ofrece enseñansa profesional intermedio (MBO) oficialmente reconoci y dirigi riba diploma dentro di Instituto Coreccional Nacional (KIA). Meta di

www.bondia.com
news item

Segun un comunicado di minister Gerlien Croes, Proyecto di reintegracion na KIA andando satisfactoriamente

about 21 hours ago

Openbaar Avond Beroepsonderwijs Aruba (OABA) y Dienst Gevangeniswezen Aruba (DGWA) a formalisa un cooperacion strategico pa medio di un Memorandum of Understanding (MOU) na maart 2026. E acuerdo aki ta stipula un marco di cooperacion pa ofrece enseñansa profesional intermedio (MBO) oficialmente reconoci y dirigi riba diploma dentro di Instituto Coreccional Nacional (KIA).

Meta di e Programa

Obhetivo principal di e cooperacion aki ta pa organisa y ehecuta un programa di formacion piloto cu ta usa enseñansa profesional como un instrumento structural pa resocialisacion. Ambos partido ta reconoce cu enseñansa ta un instrumento esencial pa stimula participacion laboral y promove un reintegracion social sostenibel pa e detenidonan. Door di provee e participantenan cu habilidadnan profesional certifica, e iniciativa aki tin como meta pa desaroya nan capacidad profesional y brinda un instrumento structural pa rehabilitacion y reintegracion a largo plaso.

Actividadnan di e programa y structura di les

E iniciativa piloto ta andando desde april 2026 cu diferente cursonan tecnico specifico den e ambiente coreccional. E actividadnan educativo tumando luga ta inclui:

Formacion Specialisa: E formacion ta trata di programa manera “Assistent Metal, Electro y Instalacion”, cual ta un cualificacion di MBO Nivel 1 enfoca riba metal, electricidad y sistemanan di instalacion.

Modelo di Enseñansa Hibrido: Ta ofrece e lesnan via un structura hibrido cu ta consisti di 50% educacion practico y 50% educacion online via un plataforma digital di enseñansa sigura.

Ambientenan Flexibel: E actividadnan di enseñansa ta tuma luga principalmente dentro di ICN/KIA, of si ta necesario, na un localidad externo stipula den consulta mutuo.

Actualmente e participantenan ta trahando riba proyectonan concreto, manera fabrica hekwerk pa scolnan. Esaki ta percura cu nan no ta solamente desaroya habilidadnan profesional, pero tambe ta contribui activamente na comunidad. E colaboracion aki ta unico y innovador, unda seguridad, calidad di educacion y impacto social ta bin hunto.

Ta evalua e progreso di cerca pa medio di un grupo di proyecto conhuntamente forma pa representantenan di tanto OABA como DGWA. E grupo aki lo reuni periodicamente pa vigila e progreso, evalua participacion y posibel dropout, garantisa calidad educativo, y resolve cualkier problema operacional. Na final di e programa piloto, lo compila un rapport di evaluacion amplio pa asina e partidonan por dicidi riba continuacion, expansion, of un incorporacion structural di e programa.

E exito di e proyecto aki ta e resultado di un colaboracion fructifero entre Ministerio di Educacion y Ministerio di Husticia. Un palabra di gradicimento ta bay na Openbaar Avond Beroepsonderwijs Aruba (OABA) y Instituto Coreccional Nacional (KIA) pa nan compromiso y esfuerso den haci e iniciativa aki un realidad. Cu e iniciativa aki, Ministerio di Educacion a reforsa nan compromiso pa crea un sociedad mas inclusivo, unda oportunidad y desaroyo di e ser humano ta central.

 

news_item
Click to read more

Despues di cabrito… Awor ta ATV/UTV…

about 21 hours ago

E debate tocante pro y contra di vehiculo ATV/UTV ta urgente y necesario, pero no solamente pa considera e opinionnan contradictorio pa dicidi ken tin razon. E asunto ta hopi mas compleho tratando esaki bon, mester cuminza cu bay den pasado. E problemanan strategico tabata presente tempo cu nos a kere cu nos tin un

www.bondia.com
news item

Despues di cabrito… Awor ta ATV/UTV…

about 21 hours ago

E debate tocante pro y contra di vehiculo ATV/UTV ta urgente y necesario, pero no solamente pa considera e opinionnan contradictorio pa dicidi ken tin razon. E asunto ta hopi mas compleho tratando esaki bon, mester cuminza cu bay den pasado.

E problemanan strategico tabata presente tempo cu nos a kere cu nos tin un plan di desaroyo teritorial, cu tur elemento necesario pa por sirbi tur interes existente di nos economia. Y esey no tabata e caso. Esnan cu a diseña e plan tabata consciente di esey, pero e politiconan cu mester a maneha e ley den practica, hopi menos.

Ora nos ta papia di ordena e teritorio di nos pais na un manera sensato, nos no mester para keto so na e momento di logra algo grandi, manera e ROP, pero mester keda analiza y evalua kico por bay robez. Aki nos ta bay mas leu den nos pasado ainda pa demostra cu logra plan cu ta mustra positivo, por converti den lo contrario unda ta laga espacio habri pa abuso. E ehemplo cu ta usa aki ta e Parke Nacional Arikok. Tin algo cu no ta bon cu e parke? Tin cos cu por a bay mihor; a comete e eror cu por a mira na varios pais, unda gobiernonan consciente di conserva naturaleza, pa tur bon motibo cu nos conoce, a crea parke nacional, cu regla di oro, pero e resto di e pais? Aki e situacion por varia, entre un caos y free for all total, sin regla algun, te na pais cu a sabi di pone regla fuerte pa e areanan cu no ta cay den e parkenan nacional. Un ehemplo positivo ta un pais manera Costa Rica, cu a haci un tremendo trabao, consciente di e hecho cu crea parke nacional no ta suficiente; bo mester tin un maneho total strategico di uso di tereno den henter bo teritorio.

Pregunta: unda nos ta para anto, riba e cinta di midi aki, entre bon trabao y desastre completo? Loke ta sigui aki ta un opinion, pero basa riba hecho. E berdad ta cu e tareanan di conservacion cu mester a tuma lugar dentro di e parke mes, no a keda cumpli completamente. Gobierno(nan) a permiti cobamento di piedra riba tereno cu realmente tabata dentro di e area di e parke. Esaki a haci daño ireparable na e wowo di awa na Fontein y otro lugar cu anteriormente tambe tabata duna awa, procedente for di e mesun area natural ey. Vegetacion unico den e parke tabata mira destruccion ocasiona pa cabrito, sin cu tabata pone un fin na nan presencia, cu segun nos informacion tabata un condicion pa prestamo di exterior na e parke. Un director a haya su mes ta laga e puesto pasobra e ministro tabata insisti cu no por actua contra cabrito y nan doño. Falta di accion dentro di e parke y na henter nos isla contra invasion di boa a percura pa un asalto grandi riba nos fauna unico, manera prikichi y cascabel.

Pero pior ainda: e situacion pafor di e parke! Manera a sucede na hopi otro pais, te recientemente no tabatin ningun accion contra destruccion di naturaleza. Es mas, gobierno(nan) mes a contribui grandemente na e destruccion innecesario, planificando cada vez atrobe urbanizacion nobo den tereno virgen, na lugar di cuminza rehabilita y redesaroya areanan urbaniza caba. E lucha, admirable, di varios instancia local pa conserva mas area fuera di e parke nacional tabatin exito, pero no completo. Por ehemplo por teme pa e islanan dilanti costa na altura di Baby Beach, habitat di avifauna, ora aki algun tempo deporte acuatico ta adquiri ‘derecho sagrado’ manera por ehemplo cabrito tin desde antaño. Por mira cu e destruccion di vegetacion di mangel na costa ta sigui avanza, sigur pero no unicamente na e parti pabao di Parkietenbos. Nos ciudadanonan mester lanta un fundacion pa cada problema cu topa, o tin dado momento un gobierno cu riba su mes ta cuminza actua?

 

 

news_item
Click to read more

Segun Ombudsman: Anuncio di resultado di examen mester respeta privacidad y dignidad di alumno

about 21 hours ago

Ombudsman di Aruba, Jurima Bryson, a manda un carta di preocupacion na minister di Relacionnan den Reino, Enseñansa, Hubentud, Innovacion y Deporte, Gerlien Croes, den cual e ta yama atencion pa e manera con resultadonan di examen den enseñansa secundario ta ser anuncia. Segun Ombudsman, e practica actual na algun scol por trece consecuencia pa

www.bondia.com
news item

Segun Ombudsman: Anuncio di resultado di examen mester respeta privacidad y dignidad di alumno

about 21 hours ago

Ombudsman di Aruba, Jurima Bryson, a manda un carta di preocupacion na minister di Relacionnan den Reino, Enseñansa, Hubentud, Innovacion y Deporte, Gerlien Croes, den cual e ta yama atencion pa e manera con resultadonan di examen den enseñansa secundario ta ser anuncia. Segun Ombudsman, e practica actual na algun scol por trece consecuencia pa privacidad, dignidad y bienestar psicosocial di alumnonan, specialmente esnan cu ainda ta menor di edad.

E carta, fecha 17 di juni 2026, ta basa riba diferente señal cu Oficina di Ombudsman a ricibi for di comunidad. E señalnan ta relaciona cu e manera cu scolnan ta anuncia resultado di examen final. Segun Ombudsman, cada aña mayoria scol secundario rond Aruba ta organisa diferente forma y hopi biaha creativo pa revela resultado di examen. Durante e celebracionnan aki, no solamente alumnonan cu a slaag ta bira centro di atencion, pero famia, amistad, medionan di comunicacion y publico general tambe ta participa.

Mientras cu e celebracionnan aki ta cumpli un rol cultural y social importante y ta contribui na reconoce y celebra un logro academico importante, Ombudsman ta indica cu cada biaha mas pregunta ta surgi tocante e efecto cu e practicanan aki por tin riba alumno cu no a slaag of cu ainda ta den incertidumbre tocante nan resultado. Segun e carta, diferente persona afecta a expresa cu nan a experimenta consecuencia negativo pa motibo di e forma den cual resultado a ser anuncia.

Den e carta di preocupacion Ombudsman a enfatisa cu un gran parti di e candidatonan di examen ta menor di edad. P’esey, el a subraya, mester pone atencion special na disposicionnan di Convencion Internacional tocante e Derechonan di Mucha. E carta ta referi na diferente articulo di e convencion cu ta trata e interes superior di mucha, proteccion di bida priva y respet pa dignidad humano.

Ombudsman ta argumenta cu e forma publico di anuncia resultado, den cual alumno cu no a slaag por ser identifica, ta dificilmente compatible cu e normanan internacional di derechonan di mucha. Segun e carta, tradicion cultural y celebracion no por bay na costo di derechonan y interes di mucha. Proteccion di privacidad, dignidad y bienestar mester ta na prome lugar.

Como ilustracion di e problematica, Ombudsman ta describi un caso concreto cu el a presencia personalmente. E anuncio di resultado a tuma lugar na un stadion di baseball, unda tur candidato di examen mester a tuma asiento den e dugout. Alumno cu a slaag a ser yama un pa un pa saca un bala for di un baki y tira esaki. Di e manera ey tabata claramente visibel ken a logra slaag.

Segun cu e ceremonia a progresa y cantidad di balanan disponible a bira menos, tabata cada bes mas evidente cual alumno ainda no tabata ser yama. Ora cu finalmente no tabatin mas bala disponible, tabata cla pa henter publico cua candidato a keda atras y, consecuentemente, no a slaag.

Segun Ombudsman, e situacion aki tabatin un impacto emocional considerable. Alumno cu no a logra slaag a ser confronta publicamente cu nan resultado den presencia di famia, amistad y otro personanan presente. E carta ta señala cu e experiencia aki por tin hopi carga emocionalmente, no solamente pa e alumno mes, pero tambe pa su circulo directo y pa otro persona presente. E situacion ta ser describi manera algo impactante y cu por resulta traumatico.

Ademas, atencion ta ser poni riba e posicion di alumno cu ainda ta den incertidumbre durante eventonan di e tipo aki. Segun Ombudsman, forma publico y visibel di anuncia resultado por aumenta sentimento di nervio, miedo y vulnerabilidad. E manera cu resultado ta ser comunica por haci cu alumno no ta haya e noticia den un ambiente personal y protegi, a pesar cu e resultado tin gran importancia den nan bida.

Aunke Ombudsman ta reconoce cu scolnan generalmente ta organisa e celebracionnan aki cu bon intencion, e ta opina cu interes di alumno cu no a slaag no semper ta ricibi suficiente consideracion. Como resultado, algun alumno por bira identificabel como candidato cu no a slaag, algun biaha den presencia di un grupo grandi di mayor, famia, compañero di scol y otro persona. Segun Ombudsman, esaki ta dificilmente compatible cu e cuido y trato respetuoso cu institucionnan educativo mester brinda na alumno menor di edad.

E carta ta subraya tambe cu scolnan tin responsabilidad, basa riba legislacion nacional, principio di bon gobernacion y obligacionnan internacional, pa proteha activamente privacidad y interes di alumno. Segun Ombudsman, esaki ta particularmente importante durante anuncio di resultado di examen, pasobra e resultado tin un significado personal y emocional grandi pa e hobennan involucra.

P’esey, Ombudsman ta propone un otro enfoke pa e proceso di anuncia resultado. Segun e carta, e punto di salida mester ta cu resultado di examen ta ser comunica prome personalmente y confidencialmente na e alumno concerni. Solamente despues cu e alumno a ricibi y procesa su resultado, por evalua si y con ta apropia pa haci un anuncio mas amplio. Segun Ombudsman, un manera di traha asina ta brinda miho garantia pa proteccion di privacidad y dignidad humano.

Na mesun momento, Ombudsman ta expresa aprecio pa scolnan cu ya ta sigui un practica parecido. Den e carta ta menciona cu tin scolnan cu ta comunica resultado di examen individualmente y den confidencialidad cu alumno y nan mayor of representante legal prome cu cualkier celebracion publico. Esaki ta ser haci, por ehempel, via telefon of durante un combersacion personal.

Segun Ombudsman, e forma di traha aki ta mustra cu e scolnan concerni ta consciente di e posible impacto di un anuncio publico y cu nan ta pone e interes di mucha central. Door di informa alumno den privacidad y trankilidad prome, e ta evita cu nan ta ser expone publicamente durante un momento vulnerable. Segun e carta, esaki ta contribui directamente na proteccion di nan dignidad, privacidad y bienestar psicosocial.

Ombudsman ta considera e practica aki manera un bon ehempel cu merece pa ser sigui y cu por sirbi manera base pa desaroyo di maneho nacional den futuro tocante e asunto.

Ademas di e aspecto relaciona cu derechonan di mucha, Ombudsman ta referi tambe na varios norma di gobernacion adecua cu, segun e, por ser afecta pa e practica actual. Entre nan tin respet pa bida priva, diligencia, proporcionalidad y trato husto. Segun e carta, celebra exito academico no por resulta den alumno cu no a slaag bira identificabel directa- of indirectamente. Por spera cu scolnan ta tene cuenta cu e posicion vulnerabel den cual algun studiante ta haya nan mes na momento di e resultadonan.

Cu e contexto aki presente, Ombudsman ta haci yamado na gobierno pa reevalua e practica actual y pa desaroya directivanan cla tocante anuncio di resultado di examen. Segun e carta, privacidad, dignidad humano y e interes superior di mucha mester forma e base di cualkier politica den futuro.

E carta ta inclui diferente recomendacion pa minister di Enseñansa. Entre otro, Ombudsman ta propone pa crea un marco uniforme di maneho aplicabel na tur scol. E ta recomenda tambe pa resultado di examen semper ser comunica prome individualmente y confidencialmente na alumno y nan mayor of representante legal. Ademas, e ta sugeri pa implementa medidanan cu ta evita cu alumnonan por ser reconoci como persona cu no a slaag y pa garantisa cu participacion den celebracionnan publico ta boluntario.

Otro recomendacion ta cu alumno y mayor mester ser informa claramente y completamente tocante e manera di anuncio y e opcionnan disponible prome cu e anuncio tuma lugar. Finalmente, Ombudsman ta propone desaroya un protocol y mecanismo di supervision hunto cu directivanan di scol y Inspeccion di Enseñansa, mientras cu simultaneamente ta promove conscientisacion tocante privacidad, derechonan di mucha y impacto psicosocial di anuncionan publico.

Den su observacion final, Ombudsman ta enfatisa cu celebra exito di examen no por ser haci na costo di derechonan y dignidad di alumno. Segun e carta, un practica cu por conduci na exclusion, berguensa of daño emocional no ta den interes di mucha. P’esey, derechonan y interes di alumno mester forma e norma principal durante e proceso di comunica resultado di examen den enseñansa.

 

news_item
Click to read more

ABC ta alerta pa restauracion slow di saliña prome cu temporada di parha migratorio cuminsa

about 21 hours ago

Cu e temporada anual di parha migratorio yegando, Aruba Birdlife Conservation (ABC) ta haci un yamado urgente pa mas accion y colaboracion pa restaura e saliñanan di Aruba na e banda west. Den un publicacion comparti recientemente riba su pagina di Facebook, e organisacion ambiental a expresa preocupacion cu e proceso di recuperacion di e

www.bondia.com
news item

ABC ta alerta pa restauracion slow di saliña prome cu temporada di parha migratorio cuminsa

about 21 hours ago

Cu e temporada anual di parha migratorio yegando, Aruba Birdlife Conservation (ABC) ta haci un yamado urgente pa mas accion y colaboracion pa restaura e saliñanan di Aruba na e banda west. Den un publicacion comparti recientemente riba su pagina di Facebook, e organisacion ambiental a expresa preocupacion cu e proceso di recuperacion di e areanan natural aki no ta avansando na e velocidad cu ta necesario pa atende e necesidadnan di e diferente tipo di parha migratorio cu ta bishita Aruba cada aña.

ABC a usa e American Coot, un parha di awa migratorio cu algun tempo tabata frecuente den diferente saliña di Aruba, como simbolo di loke e organisacion considera un deterioracion significativo di e ecosistemanan den e saliñanan di Aruba na banda west.

Segun ABC, e American Coot tabata haya refugio den e saliñanan, particularmente na Saliña Druif, conoci tambe manera saliña di Tierra del Sol. E area aki tabata provee alimento, refugio y un lugar di descanso pa un cantidad parha migratorio cu ta crusa distancianan largo entre Norte y Sur America.

Den su publicacion, e organisacion ta expresa cu e parha aki no solamente tabata bishita Aruba regularmente, sino cu tambe tabata logra cria exitosamente den por lo menos tres diferente saliña den e sistema di saliñanan na banda west. Awor, segun ABC, e especie no ta presente mas den e area.

Pa e organisacion ambiental, e desaparicion di e American Coot no ta un caso isola. ABC ta afirma cu e reduccion den cantidad di parha migratorio den e area ta forma parti di un patronchi mas amplio di perdida di biodiversidad cu a tuma lugar durante e ultimo decadanan.

E saliñanan di Aruba na banda west ta consisti di un sistema interconecta di saliña y habitat natural cu ta inclui Bubali, Palm Beach, Malmok, Druif y Saliña Cerca. E areanan aki ta ser considera entre e ecosistemanan mas importante di Aruba debi na nan funcion ecologico y nan importancia pa parha residente y migratorio.

Segun informacion publica, e saliñanan ta sirbi como punto di descanso y alimentacion pa decenas di tipo di parha cu ta pasa den Caribe durante nan migracion anual. Ademas, e areanan ta contribui na control di inundacion, filtracion natural di awa y proteccion di biodiversidad.

ABC a recorda den su publicacion cu na 2012 e organisacion a logra un victoria importante den Parlamento di Aruba pa proteccion di diferente area natural, incluyendo e saliñanan na banda west. Segun e grupo ambiental, e decision di e tempo ey representa un paso importante den e lucha pa conservacion di e ecosistema.

Sinembargo, e organisacion ta enfatisa cu e aprobacion di proteccion legal no tabata e final di e proceso. Segun ABC, durante e añanan cu a sigui tabatin diferente bataya legal y administrativo pa evita mas deterioracion di e habitat natural.

ABC ta sostene cu a pesar di e esfuersonan di conservacion, e saliñanan a sufri daño considerable. E organisacion ta menciona particularmente problema relaciona cu e maneho di e planta di tratamento di awa sushi, RWZI, di Bubali, cu segun nan a contribui na deterioracion di parti di e ecosistema.

ABC ta argumenta cu naturalesa no semper a ricibi e prioridad cu e merece y cu e proceso pa logra reconocemento y proteccion efectivo a dura hopi mas aña cu loke nan tabata desea.

A pesar di e preocupacionnan expresa pa e organisacion, e saliñanan di Aruba na banda west a logra reconocementonan importante durante e ultimo añanan. Despues di un periodo largo di gestion y defensa ambiental, e area a ricibi status formal di area natural proteha y despues a ser reconoci internacionalmente manera Saliña di Importancia Internacional bao di e Convencion Ramsar.

Pa ABC, e reconocementonan aki a representa logronan importante, pero nan ta argumenta cu reconocemento internacional por logra su balor berdadero solamente si e area logra recupera ecologicamente.

Segun e organisacion, e proceso di recuperacion actual ta avansando demasiado slow. Den nan publicacion ABC ta adverti cu tempo no ta na banda di naturalesa y cu cada temporada cu pasa sin progreso significativo ta representa un reto adicional pa e diferente especie di animal cu ta depende di e ecosistema.

Un preocupacion particular ta enfoca riba e proximo temporada di migracion. Segun ABC, e prome parha migratorio por cuminsa yega Aruba ya durante e prome siman di augustus.

E grupo ambiental ta expresa cu si Saliña Druif no ta completamente funcional pa e momento ey, Aruba por perde un otro oportunidad importante pa ofrece e condicionnan necesario pa e parhanan migratorio cu ta busca refugio na e isla.

ABC ta menciona cu WEB Aruba ta dispuesto pa suministra awa na Saliña Druif, pero cu ainda tin rekisito y guia operacional cu, segun e organisacion, no a ser estableci. ABC ta afirma cu e condicionnan necesario pa implementacion mester tabata cla hopi prome.

Segun e grupo ambiental, e falta di capacidad y coordinacion ta limitando e velocidad cu cual restauracion por progresa.

ABC ta argumenta cu e desafio actual ta demasiado grandi pa ser enfrenta pa un solo entidad. Pa e motibo ey, e organisacion ta proponiendo un modelo di colaboracion mas amplio cu ta involucra diferente actor clave den comunidad.

Entre e entidadnan menciona den e publicacion tin gobierno di Aruba, organisacionnan di conservacion, sector turistico, Utilities Aruba, Aruba Airport Authority (AAA) y otro partner cu, segun ABC, por contribui na restauracion di e ecosistema.

E organisacion ta compara e necesidad di colaboracion cu experiencianan previo den otro proyectonan ambiental na Aruba, incluyendo esfuersonan pa proteha e Shoco. Segun ABC, e proyectonan ey a demostra cu resultado positivo ta mas probable ora diferente sector traha hunto pa logra un meta comun.

Ademas di e desaparicion di e American Coot, ABC ta afirma cu mas cu 70% di e poblacion di parha migratorio cu algun tempo tabata frecuente den e saliñanan di Aruba na banda west a disminui significativamente durante e ultimo añanan.

E cifra aki ta forma parti di e preocupacion principal expresa pa e organisacion. Segun ABC, e reduccion di presencia di parha migratorio no por ser interpreta como señal di recuperacion ambiental. Contrario, e grupo ta considera esey manera evidencia cu e ecosistema ainda ta enfrentando presion significativo.

Den e publicacion, ABC ta expresa cu e silencio actual di e saliñanan ta manda un mensahe cla tocante e condicion di e habitat natural. Segun e organisacion, e situacion actual mester ser considera un yamado urgente pa accion.

Pa e grupo ambiental, e discusion no ta draai mas rond di si accion ta necesario of no. Segun nan, e pregunta principal awor ta si diferente sector di sociedad ta dispuesto pa actua na tempo pa evita mas perdida di biodiversidad.

Mientras cu e siguiente temporada di migracion ta acercando rapidamente, e mensahe di Aruba Birdlife Conservation ta pone enfasis riba urgencia, colaboracion y compromiso colectivo.

E futuro di e saliñanan di Aruba na banda west ta keda un tema di gran importancia pa conservacion di naturalesa na Aruba y pa e diferente especie cu ta depende di e ecosistema unico aki pa nan sobrevivencia.