Bondia Aruba

news_item
Click to read more

Hoge Raad zet definitief punt achter Tulipan-zaak

about 9 hours ago

De Tulipan-zaak is definitief afgesloten nadat de Hoge Raad in Nederland het cassatieberoep van voormalig gevolmachtigd minister van Aruba, Guillfred Besaril, heeft verworpen. Daarmee blijft de eerdere veroordeling in stand en zijn alle juridische mogelijkheden uitgeput. Besaril was in juni 2025 door het Gerecht in Eerste Aanleg veroordeeld wegens verduistering van overheidsgelden en misbruik van

www.bondia.com
news item

Hoge Raad zet definitief punt achter Tulipan-zaak

about 9 hours ago

De Tulipan-zaak is definitief afgesloten nadat de Hoge Raad in Nederland het cassatieberoep van voormalig gevolmachtigd minister van Aruba, Guillfred Besaril, heeft verworpen. Daarmee blijft de eerdere veroordeling in stand en zijn alle juridische mogelijkheden uitgeput.

Besaril was in juni 2025 door het Gerecht in Eerste Aanleg veroordeeld wegens verduistering van overheidsgelden en misbruik van zijn functie. Hij kreeg een gevangenisstraf van twintig maanden, waarvan tien maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. Daarnaast moet hij Afl. 138.688 aan het Land Aruba terugbetalen als wederrechtelijk verkregen voordeel.

De strafzaak draaide om het gebruik van publieke middelen tijdens Besarils periode als gevolmachtigd minister in Nederland. Volgens de rechter werden verschillende persoonlijke uitgaven, waaronder communicatiekosten, woonlasten, privéaankopen en restaurantbezoeken, ten onrechte betaald door het Arubahuis. Ook werd gekeken naar een contract met een pr-bedrijf, terwijl het Arubahuis zelf over een communicatieafdeling beschikte.

Niet alle beschuldigingen werden bewezen verklaard, maar de rechter oordeelde dat er voldoende bewijs was dat overheidsgeld voor persoonlijke doeleinden was gebruikt. Volgens het vonnis schaadde dit het vertrouwen in een zorgvuldig en integer bestuur.

Ook voormalig interim-directeur van het Arubahuis, Glenn Ling, werd veroordeeld. Hij kreeg een gevangenisstraf van 180 dagen, waarvan 171 dagen voorwaardelijk, gecombineerd met 200 uur taakstraf.

Een inhoudelijke behandeling in hoger beroep kwam er nooit. Het gerechtshof verklaarde het beroep in oktober 2025 niet-ontvankelijk, omdat het verzoek te laat was ingediend. De e-mail waarmee de verdediging hoger beroep wilde instellen, kwam pas na sluitingstijd van de griffie binnen en werd daardoor juridisch als te laat beschouwd.

De verdediging stapte vervolgens naar de Hoge Raad, maar ook daar kreeg Besaril geen gelijk. Met de afwijzing van het cassatieberoep komt na meerdere jaren van onderzoek en rechtszaken definitief een einde aan de Tulipan-zaak, een van de belangrijkste integriteitszaken rond het beheer van publieke middelen in de recente Arubaanse geschiedenis.

 

news_item
Click to read more

Parlement kritisch op ATA-geld voor afval

about 9 hours ago

De beslissing om middelen van de Aruba Tourism Authority (ATA) te gebruiken voor de financiering van een project voor de verwerking van afval heeft in het Arubaanse parlement een uitgebreid debat op gang gebracht over het gebruik van publieke middelen, de verantwoordelijkheden van verschillende overheidsinstanties en de toekomst van het afvalbeheer op Aruba. Tijdens een

www.bondia.com
news item

Parlement kritisch op ATA-geld voor afval

about 9 hours ago

De beslissing om middelen van de Aruba Tourism Authority (ATA) te gebruiken voor de financiering van een project voor de verwerking van afval heeft in het Arubaanse parlement een uitgebreid debat op gang gebracht over het gebruik van publieke middelen, de verantwoordelijkheden van verschillende overheidsinstanties en de toekomst van het afvalbeheer op Aruba.

Tijdens een openbare vergadering met minister van Toerisme Wendrick Cicilia uitten verschillende Statenleden hun zorgen over de manier waarop het project wordt gefinancierd. Tegelijkertijd benadrukten zij het belang van investeringen in een schoon eiland als onderdeel van duurzaam toerisme.

Het debat ging verder dan alleen het contract voor de afvalverwerking. Verschillende parlementariërs maakten van de gelegenheid gebruik om meer transparantie te eisen over de overheidsuitgaven en stelden vragen over de manier waarop Aruba werkt aan een modern afvalbeheersysteem voor de lange termijn.

MEP-Statenlid Xiomara Maduro gaf aan dat de discussie niet draaide om het particuliere bedrijf dat het afval verwerkt of het werk dat wordt verricht, maar om de beslissing om daarvoor middelen van ATA te gebruiken. Volgens haar heeft iedere belastingbetaler het recht om te weten hoe publieke middelen worden besteed en waarom voor een bepaalde financieringsconstructie is gekozen.

Maduro herinnerde eraan dat Aruba al beschikt over Serlimar als overheidsbedrijf dat verantwoordelijk is voor het afvalbeheer. Volgens haar is het daarom gerechtvaardigd dat het parlement opheldering vraagt wanneer Serlimar gebruikmaakt van dezelfde particuliere dienstverlener als waarvoor ATA nu eveneens betaalt.

Volgens het Statenlid is de kernvraag of de regering verschillende alternatieven heeft afgewogen voordat het contract werd afgesloten en of deze keuze de meest doelmatige besteding van publieke middelen vormt. Zij vroeg daarnaast om meer informatie over het verschil tussen het huidige project en eerdere initiatieven, zoals het programma Baki den Bario, waarvoor eveneens overheidsgeld werd ingezet om Aruba schoon te houden.

Maduro wees ook op het ontbreken van een geactualiseerde Landsverordening Instelling Ministeries (LIM). Volgens haar zorgt dit voor onduidelijkheid over de taakverdeling tussen de ministeries. Tegelijkertijd stelde zij dat de beslissing om ATA-gelden te gebruiken onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Toerisme valt en dat de minister daarom duidelijk moet kunnen uitleggen hoe deze middelen worden ingezet. Ook vroeg zij om meer duidelijkheid over de toekomst van Serlimar en de rol die particuliere bedrijven blijven spelen binnen het afvalbeheer op Aruba.

MEP-parlementariër Hendrik Tevreden verbreedde de discussie naar de grotere uitdaging waarvoor Aruba staat op het gebied van afvalbeheer. Volgens hem kan de opening van een inzamelpunt voor afval in Barcadera een positieve stap zijn, maar moet worden voorkomen dat tijdelijke oplossingen een structureel nationaal systeem vervangen.

Volgens Tevreden gaat het niet alleen om de vraag waar afval wordt ingeleverd, maar vooral wat er daarna mee gebeurt. Hij wees erop dat nog altijd onvoldoende duidelijk is hoe het volledige proces van afvalscheiding, recycling en verwerking verloopt. Daardoor is volgens hem moeilijk vast te stellen of Aruba daadwerkelijk vooruitgang boekt richting een duurzaam model.

Hij stelde dat internationale organisaties benadrukken dat modern afvalbeheer gebaseerd moet zijn op afvalpreventie, scheiding aan de bron en recycling, en niet uitsluitend op inzameling. Aruba zou daarom een nationale visie moeten ontwikkelen met concrete doelstellingen voor afvalvermindering, meer recycling en de aanpak van illegale stortplaatsen, rekening houdend met de groei van de bevolking en het toerisme.

Volgens Tevreden heeft het parlement de plicht om duidelijkheid te blijven vragen over de koers die de regering wil volgen. Een modern afvalbeheersysteem is volgens hem niet alleen afhankelijk van infrastructuur, maar ook van transparante besluitvorming en een financieel plan dat op lange termijn houdbaar is.

Het parlementaire debat ging vervolgens verder over de rol van ATA bij de financiering van projecten op het gebied van afvalbeheer. Voor Tevreden lag de kern van de discussie niet uitsluitend bij het huidige project, maar bij de vraag hoe transparantie en controle gewaarborgd blijven wanneer een organisatie die publieke middelen beheert verantwoordelijkheden op zich neemt die traditioneel bij de overheid liggen.

Volgens hem moet het parlement inzicht hebben in de besteding van ATA-middelen en weten of het huidige financieringsmodel financieel duurzaam is. Hij stelde dat, wanneer ATA structurele projecten financiert, duidelijk moet zijn hoe deze investeringen in de toekomst worden voortgezet en wie de verantwoordelijkheid draagt wanneer prioriteiten of financiële mogelijkheden veranderen. In zijn visie betekent duurzaamheid niet alleen een project starten, maar ook garanderen dat het op lange termijn effectief kan blijven functioneren.

Tevreden herhaalde dat Aruba behoefte heeft aan een nationale visie op afvalbeheer. Volgens hem moet een modern systeem duidelijke doelstellingen bevatten om de hoeveelheid afval te verminderen, recycling te stimuleren en illegale stortplaatsen te bestrijden. Hij gaf aan dat het parlement hierover informatie en opheldering zal blijven vragen, omdat goed bestuur vraagt om belangrijke beslissingen die worden ondersteund door voldoende informatie en transparantie.

PPA-fractievoorzitter Eduard Pieters bracht vervolgens een ander financieel aspect naar voren. Hij stelde vragen over een reservering van 16 miljoen florin in de begroting van ATA, opgenomen onder de categorie Government Development. Volgens Pieters heeft het parlement de verantwoordelijkheid om te controleren hoe deze middelen worden besteed en of de bestemming van het fonds voldoende duidelijk is om effectief toezicht te kunnen houden op de besteding van publieke middelen.

Volgens de parlementariër beheert ATA middelen die uiteindelijk afkomstig zijn uit publieke inkomsten. Daarom moet iedere uitgave helder kunnen worden verantwoord. Hij benadrukte dat de vragen die in het parlement zijn gesteld niet tegen ATA als organisatie zijn gericht, maar voortkomen uit de noodzaak om een hoog niveau van transparantie te waarborgen bij het gebruik van belastinggeld.

Pieters vroeg onder meer waarvoor de reservering van 16 miljoen florin precies bedoeld is, of deze middelen verband houden met het afvalverwerkingsproject, wie toezicht houdt op de financiële besluitvorming en hoe de regering mogelijke belangenverstrengeling voorkomt. Volgens hem hangt het vertrouwen van burgers in de overheid af van de bereidheid om volledige openheid te geven over het beheer van publieke middelen.

Een ander geluid kwam van AVP-parlementariër Stephany Sevinger. Zij legde de nadruk op de directe relatie tussen toerisme en de kwaliteit van leven van de bevolking. Volgens Sevinger mag het succes van de toeristische sector niet uitsluitend worden gemeten aan het aantal bezoekers, de hotelbezetting of de economische opbrengsten, maar ook aan de voordelen die het toerisme oplevert voor de inwoners van Aruba.

Zij stelde dat investeringen in openbare netheid, infrastructuur, milieu en volksgezondheid niet moeten worden gezien als kosten, maar als investeringen die zowel het welzijn van de bevolking als de concurrentiepositie van Aruba als toeristische bestemming versterken. Een schoon en goed onderhouden eiland komt volgens haar niet alleen ten goede aan de ervaring van bezoekers, maar verbetert in de eerste plaats de leefomgeving van de inwoners.

Sevinger voegde daaraan toe dat toerisme de belangrijkste motor van de Arubaanse economie is en dat de inkomsten uit de sector zichtbaar moeten terugvloeien naar de gemeenschap. Volgens haar versterken investeringen in projecten die bijdragen aan netheid, duurzaamheid en milieubescherming zowel de toeristische sector als de kwaliteit van leven van de bevolking.

Uit de parlementaire vergadering bleek dat alle partijen het belang erkennen van een schoon Aruba en van het vinden van oplossingen voor de groeiende uitdagingen op het gebied van afvalbeheer. Tegelijkertijd maakte het debat duidelijk dat er uiteenlopende opvattingen bestaan over de wijze waarop deze projecten moeten worden gefinancierd, welke rol ATA daarbij moet spelen en hoe het parlement toezicht moet blijven houden op de besteding van publieke middelen.

Het debat in de Staten liet zien dat de discussie zich niet beperkt tot één afvalverwerkingsproject, maar raakt aan bredere vragen over de manier waarop Aruba publieke middelen beheert, zijn afvalbeheersysteem verder ontwikkelt en een evenwicht vindt tussen duurzaamheid, toerisme en goed bestuur. Hoewel er brede overeenstemming bestaat over het belang van een schoon Aruba en het beschermen van de aantrekkingskracht van het eiland als toeristische bestemming, tonen de verschillende standpunten aan dat de discussie over de beste manier om toekomstige investeringen in het afvalbeheer te financieren en te organiseren nog niet is afgerond.

 

 

news_item
Click to read more

Silvania ta responde riba peticion di McWilliam pa kita e contribucion di un florin pa remedi

about 9 hours ago

(Curacaochronicle) – Ex-minister di Finansa y Salud Publico y actual parlamentario di partido gobernante MFK, Javier Silvania, a responde riba propuesta di parlamentario di oposicion MAN, Giselle McWilliam, pa elimina e contribucion di un florin cu residentenan asegura actualmente ta paga pa cada remedi receta. Silvania ta argumenta cu durante su periodo como minister, el

www.bondia.com
news item

Silvania ta responde riba peticion di McWilliam pa kita e contribucion di un florin pa remedi

about 9 hours ago

(Curacaochronicle) – Ex-minister di Finansa y Salud Publico y actual parlamentario di partido gobernante MFK, Javier Silvania, a responde riba propuesta di parlamentario di oposicion MAN, Giselle McWilliam, pa elimina e contribucion di un florin cu residentenan asegura actualmente ta paga pa cada remedi receta. Silvania ta argumenta cu durante su periodo como minister, el a enfoca riba medidanan mas amplio di alivio di belasting cu lo beneficia tur residente.

McWilliam recientemente a haci un yamado na minister di Salud, Medio Ambiente y Naturalesa, Tyron Boekhoudt, pa exonera hende cu un entrada mensual bao di 1,500 florin for di pago di e contribucion di un florin pa cada receta di remedi.

Segun e parlamentario di MAN, e contribucion por parce chikito, pero e por bira un carga significativo pa residentenan mayor y hende cu malesa cronico cu tin mester di varios remedi. El a adverti cu e costo por desanima gruponan vulnerable di busca of usa nan receta, loke por conduci na empeoramento di nan condicion di salud y gasto medico mas halto den futuro.

McWilliam a puntra e minister si e ta reconoce cu e sistema actual ta pone presion riba residentenan vulnerable y si gobierno ta dispuesto pa introduci un exencion.

Alivio di belasting en bes di ahuste di contribucion pa remedi

Como reaccion, ex-minister di Finansa Javier Silvania a declara cu ora el a laga cargo, e a entrega un proyecto di ley cada dirigi riba reduccion di loonbelasting y impusto riba entrada pa tur residente.

E ex-minister no a contesta directamente si e contribucion di un florin pa remedi mester ser elimina of si e ta apoya propuesta di McWilliam. En bes di esey, el a apunta riba reforma di belasting como un medida mas amplio pa mehora posicion financiero di residentenan.

E intercambio ta destaca dos acercamento diferente pa atende costo di bida cu ta subi. Propuesta di McWilliam ta enfoca specificamente riba reduci gastonan relaciona cu cuido di salud pa gruponan mas vulnerable, mientras Silvania ta apunta riba reduccion general di belasting como manera pa aumenta entrada disponible den sociedad.

Ministerio di Salud ainda no a anuncia un decision tocante peticion di McWilliam pa elimina of modifica e contribucion pa receta pa remedi.

 

news_item
Click to read more

Asina bon… nos Papiamento ta…? Di unda ‘somenta’ ta bin…?

about 9 hours ago

Den e edicion aki di nos column tocante nos Papiamento nos ta dedica atencion na un palabra cu segun nos tin un presencia bastante antiguo den nos vocabulario, pero ta resulta dificil averigua su origen. Ta trata di e verbo ‘somenta’ cu ta sinonimo di ‘disparce’o ‘desaparece’. A resulta un verdadero odisea pa logra haya

www.bondia.com
news item

Asina bon… nos Papiamento ta…? Di unda ‘somenta’ ta bin…?

about 9 hours ago

Den e edicion aki di nos column tocante nos Papiamento nos ta dedica atencion na un palabra cu segun nos tin un presencia bastante antiguo den nos vocabulario, pero ta resulta dificil averigua su origen. Ta trata di e verbo ‘somenta’ cu ta sinonimo di ‘disparce’o ‘desaparece’.

A resulta un verdadero odisea pa logra haya algun pista, cu sin embargo ningun ta realmente satisfactorio.

Como nos ta pensa cu e ta un palabra cu un tradicion considerable den nos idioma, e promer pensamento ta cu e por ta di origen Portugues o Spaño. E unico palabra parecido na Portugues ta ‘somente’ cu no tin ningun aparente relacion, pasobra esaki ta e equivalente di ‘solamente’ na Spaño.Nos a adopta e ‘so’ Portugues, pero no e ‘somente’. Fuera di esey, nos no ta mira tampoco ningun relacion cu otro idioma crioyo cu origen den Portugues di cual nos tin informacion.

Idioma Spaño ta brinda nos algun posibilidad. Por ehemplo e sustantivo ‘somanta’ cu ta sinonimo di un ‘sota’, un ‘paliza’, etc. E motibo pa considera esaki como un splicacion ta cu ‘somenta’ ta loke hende tabata usa hopi como menaza na otro persona pa mihor e busca caminda di bay, pa e no haya… golpi: “Somenta di aki prome cu bo haya…”Posiblemente esaki a drenta nos idioma di e forma aki y despues a bira sinonimo di ‘disparce’, cu tambe ta den uso pa laga un persona sa cu cos malo ta bay pasa si e keda na e lugar. Aki nos ta haci un ‘side step’chikito, pa inclui otro sinonimo menos conoci di un ‘sota’, cu ta un ‘paleá’. E palabra cu tin tambe su verbo (palea), ambos ta procedente di Spaño: apalear, apaleamiento. Ambos forma di ‘palea’ como verbo y sustantivo, ta ausente den nos Vocabulario oficial. Nan a bira algo di poco uso y mas tanto ta conoci entre persona di mas edad.

Otro posibilidad ta cu ‘somenta’ ta un vulgarizacion di ‘ausentar(se)’, cu na Spaño mes ta obheto di discusion pa loke ta su significado exacto. Riba internet nos ta topa cu discusion tocante e diferencia entre ‘ausentarse’ y ‘estar ausente’, unda e ultimo aki ta textualmente ‘no ta presente’, mientras‘ausentarse’ ta significa realmente ‘bay for di un lugar’, o den nos Papiamento actual: ‘somenta’ o ‘disparce’di un lugar. Mester bisa cu nos ta haya e tesis aki no asina fuerte y ta sigui algun posible rastro mas.

Otro posibilidad ta cu ‘somenta’ tin raiz totalmente diferente, cu tambe ta relaciona na e situacion unda un persona ta bisa otro pa “mihor bo move di aki, pasobra…” Ta trata di e expresion Hulandes “sodemieter (op)”, cu ta tambe un orden di “hala di aki, pa mi no mester…”E motibo pa kere cu esaki ta un posibilidad ta cu via cierto famia di origen Hulandes tin bastante palabra a penetra den nos Papiamento, probablemente hopi antes cu e influencia di Hulandes a aumenta fuertemente via enseñanza den siglo pasa.

Ya cu nos a menciona aki e sinonimo ‘disparce’ ta parce nos un bon oportunidad pa usa esaki pa ilustra con e incorporacion di palabra di mesun raiz den epoca bastante diferente ta resulta. Den e caso aki, na promer instante e verbo ‘desaparece’ a keda transforma te‘disparce’. Probablemente hopi tempo despues, a surgi e necesidad, pa via di uso mas general di Papiamento skirbi, entre otro den prensa, di e sustantivo ‘desaparicion’, inclui den nos Vocabulario oficial. Despues a bin tambe ‘desaparecido’ e palabra exacto pa indica un persona perdi, por ehemplo den un desastre natural. E palabra aki no ta den e Vocabulario menciona. E verbo ‘disparce’ nunca a bira e base pa forma otro palabra, manera un sustantivo. Mester observa si cu e fenomeno aki ta existi, pero igualmente tin hopi caso unda e palabra transforma ta bira base pa un sustantivo nobo, tin ora banda di esustantivo, adopta di e idioma original. Ehemplo: e sustantivonan ‘entrega’ y ‘entregamento’.

 

news_item
Click to read more

Comunicado di parlamentario Endy Croes (MEP): Algemene Rekenkamer a “alerta” Parlamento riba e ley di fondo di Inversion

about 9 hours ago

Durante luna di juni, Parlamento di Aruba a trata e ley di Fondo di Inversion; un iniciativa di Minister Geoffrey Wever, caminda lo aloca un suma inicial di 43 miyon florin di pueblo pa varios inversion. Parlamentario Croes a señala cu, prome cu e debate, Parlamento a ricibi e rapport “Buiten beeld, buiten controle” (7

www.bondia.com
news item

Comunicado di parlamentario Endy Croes (MEP): Algemene Rekenkamer a “alerta” Parlamento riba e ley di fondo di Inversion

about 9 hours ago

Durante luna di juni, Parlamento di Aruba a trata e ley di Fondo di Inversion; un iniciativa di Minister Geoffrey Wever, caminda lo aloca un suma inicial di 43 miyon florin di pueblo pa varios inversion.

Parlamentario Croes a señala cu, prome cu e debate, Parlamento a ricibi e rapport “Buiten beeld, buiten controle” (7 di mei 2026) di Algemene Rekenkamer Aruba (ARA), alertando riba e risiconan di e fondonan aki. El a subraya cu ARA a duna un presentacion special den Parlamento pa insisti riba e necesidad di exigi cambio y ahuste structural prome cu aprobacion. E unico obhetivo di esaki ta pa garantisa e control democratico y financiero necesario pa evita ripiticion di erornan di pasado.

Lesnan di pasado: FDN, Bo Aruba y e Importancia di Control Financiero

E advertencia di ARA ta fundamenta riba e experiencianan doloroso di pasado, caminda fondonan publico a desvia for di nan meta original:

Fondo di Desaroyo Nobo (FDN – 1999): Funda bao di e gobierno di AVP cu e meta pa enfoca riba e desaroyo y revitalisacion di San Nicolas. Sinembargo, e fondo aki a resulta den un caso penal grandi di fraude y corupcion, caminda politiconan, contratistanan amigo y ambtenaarnan a wordo condena penalmente pa desviacion di fondonan publico. Entre e sentencianan principal, ex-minister di Finanzas, Tico Croes a haya un castigo di 10 luna di prison y 240 ora di trabao comunitario.

Rapport Bo Aruba (2018): Un investigacion di ARA riba e proyectonan di AVP entre 2010-2017, cu a costa e pais un suma astronomico di 1,600 miyon florin. E rapport a saca na cla deficiencianan grave y hopi proyecto cu simplemente nunca a wordo finalisa. E mesun falta di control aki ta loke eventualmente a hiba ex-minister Benny Sevinger na wordo condena y cera den KIA.

E ehempelnan aki ta mustra pakico e alertanan di ARA mester wordo tuma na serio pa evita erornan di pasado.

Recomendacionnan pa transparencia y control

Pa evita cu un fondo ta keda “buiten beeld” y “buiten controle”, ARA a duna recomendacionnan primordial dirigi riba transparencia, cumplimento legal y control administrativo:

Establece un cuadro di maneho coherente: Desaroya criterianan cla pa institui, organisa, supervisa y evalua e fondonan aki. E cuadro aki mester wordo aproba formalmente y discuti cu Parlamento;

Fortalece e maneho y definicion di responsabilidad: Mester determina explicitamente ken ta responsabel pa e maneho, ehecucion, supervision y dunamento di cuenta (accountability) di cada fondo;

Garantisa cumplimento legal: Percura pa e fondo ta cuadra estrictamente cu e leynan di contabilidad di e pais.

Fraccion di MEP no por sostene e ley sin e cambionan

Como cu ni Gobierno ni Minister Geoffrey Wever a incorpora e recomendacionnan critico aki den e concepto final di e Ley di Fondo di Inversion, fraccion di MEP no por a duna su voto di sosten na e ley manera cu e tabata.

“Lamentablemente, parlamentarionan di AVP y Futuro a ‘bulldoze’ y aproba e ley aki sin considera e cambionan necesario pa garantisa control. Cualkier dia cu dicidi di introduci e reformanan aki pa asina por tin un mihor control riba placa di pueblo, nan por conta cu nos sosten,” Parlamentario Endy Croes a conclui.