Bijna een jaar nadat de Arubaanse regering de restauratie van het historische Reina Beatrix Schoolgebouw aankondigde, is er nog altijd geen duidelijkheid over de voortgang van het project. Hoewel de overheid het initiatief in 2025 presenteerde als een belangrijke investering in het behoud van het nationale erfgoed en later een openbare aanbesteding uitschreef, is tot op heden niet bekendgemaakt welke aannemer de opdracht heeft gekregen of wanneer de restauratiewerkzaamheden daadwerkelijk van start gaan.

De restauratie werd officieel aangekondigd in augustus 2025, tegelijk met de opening van het Monumenten Planning Bureau. Dit bureau kreeg de opdracht om de technische voorbereiding, historische documentatie en ontwerpen voor de restauratie van zowel de Reina Beatrix School als de Julianaschool uit te werken. Volgens de regering moest het project een van Aruba’s meest karakteristieke schoolgebouwen behouden en geschikt maken voor toekomstig gebruik.

In november 2025 volgde de aanbesteding voor de restauratie. Die omvatte niet alleen de renovatie van het monumentale gebouw, maar ook de aanleg van parkeervoorzieningen, een speelplaats en moderne technische installaties, waaronder elektriciteit, airconditioning en beveiligingssystemen. De uitvoering werd geraamd op 375 werkdagen na de start van de werkzaamheden.

De belangstelling vanuit de bouwsector was groot. Zeven bedrijven schreven zich in voor de bouwwerkzaamheden, acht voor de elektrische installaties en zeven voor de airconditioning. De offertes moesten uiterlijk op 10 december 2025 worden ingediend.

Sindsdien is echter geen officiële informatie meer naar buiten gebracht over de gunning van het project. Er is niet bekendgemaakt welke aannemer is geselecteerd, wat de uiteindelijke contractwaarde is of wanneer de werkzaamheden zullen beginnen. Dat betekent niet noodzakelijk dat de procedure stil ligt, maar de ontbrekende communicatie roept wel vragen op.

Voor de restauratie stelde het parlement eerder een budget van Afl. 5,5 miljoen beschikbaar. Het project omvat ook duurzame voorzieningen, zoals zonnepanelen en systemen voor hergebruik van regenwater en condenswater.

Volgens de beschikbare informatie zijn de ontwerp- en aanbestedingsfase afgerond, maar over de uitvoering bestaat nog altijd onduidelijkheid. Juist omdat de restauratie werd gepresenteerd als een belangrijk erfgoedproject, zorgt het uitblijven van verdere updates voor vragen over de huidige stand van zaken.

De recente Nationale Schoonmaakdag heeft laten zien dat Aruba in staat is de gemeenschap te mobiliseren voor een gezamenlijk doel. Het initiatief leverde honderden tonnen afval op en onderstreepte de bereidheid van veel inwoners om zich in te zetten voor een schoner eiland. Tegelijkertijd maakt de actie duidelijk dat het schoonhouden van Aruba een veel grotere uitdaging is dan één dag opruimen. Zolang bestaande regels niet consequent worden nageleefd en gedrag niet verandert, zal afval langs wegen en in de natuur blijven opduiken, ook al beschikt het eiland inmiddels over de nodige voorzieningen voor afvalverwerking.

Een bezorgde inwoner deelde met Bon Dia Aruba foto’s van de weg naar Ecotech waarop afval te zien is dat kort na de schoonmaakactie langs de route was terechtgekomen. Volgens de melder waren afvalzakken en ander materiaal tijdens het transport van vrachtwagens gevallen. Dat wekt de indruk dat, ondanks de gezamenlijke inspanning om het eiland schoon te maken, een deel van het probleem zich direct opnieuw voordoet doordat niet iedereen de regels voor veilig afvaltransport naleeft.

Aruba beschikt al jaren over een systeem voor afvalverwerking. De Afvalzone in Balashi werd opgezet zodat inwoners en bedrijven bouwafval, grofvuil en andere afvalstromen op een geschikte locatie kunnen aanbieden. Met deze voorziening wil de overheid illegale stortingen tegengaan en een laagdrempelig alternatief bieden voor mensen die grote hoeveelheden afval moeten afvoeren.

De Nationale Schoonmaakdag liet echter ook zien dat zelfs een goed georganiseerd initiatief logistieke uitdagingen kent. Op sociale media meldden verschillende inwoners dat containers op sommige locaties sneller vol raakten dan verwacht. Daardoor ontstonden situaties waarin mensen hun afval niet direct konden achterlaten. Ook vormden zich op enkele inzamelpunten lange rijen voertuigen, wat erop wijst dat de grote opkomst de beschikbare capaciteit overtrof.

Die ervaringen kunnen waardevolle lessen opleveren voor toekomstige acties. Een grotere spreiding van inzamelpunten of extra containers zou de doorstroming kunnen verbeteren wanneer opnieuw een vergelijkbare opruimactie wordt georganiseerd.

Toch maakt de situatie ook duidelijk dat infrastructuur alleen niet voldoende is. Een van de belangrijkste voorschriften is dat vrachtwagens die afval vervoeren hun lading goed moeten afdekken. Gebeurt dat niet, dan kunnen wind en de beweging van het voertuig ervoor zorgen dat zakken, karton, plastic en ander afval onderweg op de openbare weg terechtkomen. Juist dergelijke situaties zorgen ervoor dat wegen kort na een schoonmaakactie opnieuw vervuild raken.

Dat sluit aan bij een discussie die Aruba al jaren voert over afvalbeheer. De grootste uitdaging lijkt niet zozeer het ontbreken van voorzieningen, maar het naleven van de bestaande regels. Zolang een deel van de bevolking zich daar niet aan houdt, blijft hetzelfde probleem zich herhalen.

Een ander hardnekkig probleem zijn de illegale stortplaatsen die op verschillende plekken op het eiland blijven ontstaan. In woonwijken, langs wegen, op braakliggende terreinen en in de mondi treffen de autoriteiten nog steeds locaties aan waar afval illegaal wordt gedumpt. Dat gebeurt ondanks jarenlange bewustwordingscampagnes en investeringen in voorzieningen zoals de Afvalzone.

Illegale dumpplaatsen hebben gevolgen die verder gaan dan alleen een rommelig straatbeeld. Ze kunnen ongedierte aantrekken, stankoverlast veroorzaken en risico’s opleveren voor de volksgezondheid. Tijdens hevige regenval kan afval bovendien via afwatering in zee terechtkomen, waardoor ook het mariene milieu wordt belast.

Instanties zoals het Bureau City Inspector moeten daarom regelmatig opruimacties uitvoeren om deze illegale stortplaatsen te verwijderen. Dat vraagt om personeel, materieel en financiële middelen. Elke keer dat de overheid afval moet opruimen dat illegaal is achtergelaten, worden publieke middelen ingezet die ook voor andere maatschappelijke behoeften hadden kunnen worden gebruikt.

Daarmee krijgt het afvalprobleem ook een economische dimensie. Niet alleen het opruimen van illegale stortplaatsen kost geld, maar ook het verwijderen van afval dat onderweg van vrachtwagens valt en het schoonhouden van wegen brengt structurele kosten met zich mee. Uiteindelijk betaalt de hele gemeenschap daarvoor.

De huidige situatie laat zien dat de beschikbaarheid van voorzieningen niet automatisch betekent dat iedereen er ook correct gebruik van maakt. Terwijl veel inwoners hun afval op de juiste manier afvoeren, blijven anderen afval achterlaten in de natuur of langs de weg. Daarmee wordt het effect van de investeringen in afvalverwerking gedeeltelijk tenietgedaan.

Dat brengt ook de vraag naar handhaving opnieuw naar voren. De overheid heeft regels opgesteld en voorzieningen gecreëerd, maar de effectiviteit daarvan hangt af van consequent toezicht. Wanneer overtredingen, zoals het vervoeren van onafgedekte ladingen of het illegaal dumpen van afval, regelmatig voorkomen zonder merkbare gevolgen, rijst de vraag of de huidige controle en sanctionering voldoende afschrikwekkend zijn.

In de afgelopen jaren heeft de overheid verschillende initiatieven genomen om afvalbeheer te verbeteren en het bewustzijn onder de bevolking te vergroten. Die inspanningen tonen aan dat het onderwerp hoog op de agenda staat. De praktijk leert echter dat infrastructuur en voorlichting alleen onvoldoende zijn om een probleem op te lossen dat uiteindelijk sterk afhankelijk is van menselijk gedrag.

Voor veel waarnemers ligt de oplossing daarom in een combinatie van educatie, persoonlijke verantwoordelijkheid en consequente handhaving. Burgers, bedrijven en transporteurs dragen allemaal verantwoordelijkheid voor een schoon Aruba. Die verantwoordelijkheid begint niet tijdens een nationale schoonmaakdag, maar bij de dagelijkse keuzes die worden gemaakt bij het vervoeren en afvoeren van afval.

Een Nationale Schoonmaakdag kan een krachtig signaal afgeven en veel afval uit het straatbeeld verwijderen. Op de lange termijn zal het succes echter afhangen van de vraag of regels consequent worden nageleefd én gehandhaafd. Alleen dan kunnen de investeringen in infrastructuur, de inzet van vrijwilligers en de inspanningen van de overheid leiden tot een blijvend schoner Aruba.

(BESReporter) – UPB a retira su confiansa den partner di coalicion MPB cu efecto inmediato. Como resultado di esaki, e coalicion den gobernacion di UPB, MPB y fraccion Serberie – cu solamente 4 luna – ta perde su mayoria.

Lider di Fraccion UPB Benito Dirksz a anuncia e decision diahuebs den un carta na Gobernador di e isla Jeanine Wong Loi Sing. E carta tambe ta conta cu firma di miembronan di UPB Pablo James Kroon y Simeona Chirino-Felida.

Segun UPB, e base necesario di confiansa pa sigui cooperacion politico cu MPB ta ausente. E partido pa e motibo aki ta retirando su sosten inmediatamente como un partner di coalicion pa MPB.

E coalicion tabata consisti di UPB cu 3 asiento, MPB cu 1 asiento y Salma Serberie, ken ta eherce su funcion di manera independiente. Hunto nan tin e mayoria mas chikito posible di 5 di e 9 asiento. Sin MPB, UPB y Serberie ta laga sin e 4 asiento combina.

E 3 partido a forma un Conseho Ehecutivo nobo na comienso di april. Jennifer Mohamedjoenoes a bira comisario di parti di UPB, Joselito Statia di parti di MPB y Timoteo Silberie di parti di e fraccion Serberie.

Relacionnan dentro di e coalicion ta bo presion pa un tempo caba. MPB y e fraccion Serberie a opone varios proposicion di UPB e siman aki. Esaki ta inclui un cita haci sin un procedura di aplicacion habri, un posicion pa un oficial di gobierno anterior y aumento di salario pa empleadonan di e comisarionan.

Segun e dos partner den e coalicion, e proposicionnan aki no ta den linea cu e acuerdonan politico tocante integridad den gobernacion. UPB no ta splica den su carta dicon e conflicto a resulta den un kiebro definitivo.

E partido ta pidiendo un reunion urgente cu Wong Loi Sing pa clarifica su posicion y e situacion politico cu a surgi. Un copia di e carta a ser manda na Conseho di e Isla, fraccion Serberi y MPB.

E retiro di sosten politico no ta nifica cu e comisarionan automaticamente ta perde nan posicion. Boneiro no tin un status interino den sentido legal di mesun manera cu Hulanda. Comisarionan ta keda na mando te ora cu nan renuncia boluntariamente of e Conseho di e Isla retira nan.

E Conseho di e Isla pa e motibo aki a dicidi di procede cu e Conseho Ehecutivo actual. Un coalicion di mayoria nobo ta rekeri por lo menos 5 asiento.

E collapse ai ta marca otro crisis di gobernacion na Boneiro. E coalicion di gobernacion anterior a perde su mayoria anteriormente e aña aki despues cu Serberie a sali for di e fraccion PDB. Despues di varios luna di negociacion, e Conseho Ehecutivo actual a asumi su encargo dia 2 di april, cu e tarea di restaura stabilidad administrativo y orden financiero. 4 luna despues, e mayoria aki tambe a cay den otro.

Potret di BES Reporter.

Manera informa anteriormente, Gobierno di Aruba ta reconfirma cu frontera aereo entre Aruba y Venezuela lo habri gradualmente entrante dia 1 di augustus 2026. Den e prome fase e frontera aero lo habri pa e vuelonan comercial cu lo por opera entre Aruba y Venezuela. Cada operacion mester cumpli cu e aprobacionnan y condicionnan necesario di ambos pais.

Pa loke ta trata e vuelonan no-commercial (e vuelonan priva), Gobierno lo anuncia despues ki dia nan lo por cuminsa opera. Pa habri e categoria aki, mester tin preparacion y coordinacion adicional entre e diferente instancia concerni.

Unabes cu e frontera habri, e vuelonan comercial lo wordo autorisa segun e capacidadnan disponibel pa atende cu e vuelonan aki debidamente. Na e manera aki ta duna contenido na e compromiso pa habri e frontera aereo cu Venezuela dia 1 di augustus 2026, na un manera gradual y responsabel, pa asina restaura e conectividad aereo entre Venezuela y Aruba.

Den e edicion aki di nos column semanal tocante nos Papiamento nos ta cuminza cu trata terminologia di apariencia nobo, cu realmente por tabata den nos vocabulario pa basta tempo caba. Pero e no ta y ta duna nos oportunidad pa mustra con incorporacion di palabra nobo ta tuma lugar. Hopi biaha esaki ta sucede via noticia internacional cu ta mustra nos riba un tema di atencion grandi y unda ta maneha terminologia pa cual nos no tin un equivalente acepta caba, o cu por parce asina. Ta trata di noticia tocante e guera na Medio Oriente, unda ta papia di e menaza di ataca y destrui planta di ‘desalinacion’ di awa (di lama), algo indispensable pa sobrevivencia di e poblacion Arabe den tur e paisnan ey, unda historicamente escasez di awa tabata semper un di e preocupacionnan mas grandi. Nos tampoco lo sobrevivi destruccion di nos planta di produccion di awa; un recurso delicado anto. Pero aki nos ta trata con nos a yega na e palabra; di Spaño talvez? No, na Spaño e termino ta ‘desalinización’ (verbo: desalinizar). Nos a simplemente adopta e palabra Ingles (‘desalination’) y a transforma esaki den: ‘desalinacion’. Nos a haci un escogencia explicito, comparando Spaño cu Ingles y yega na e conclusion cu e version Ingles ta mas facil pa pronuncia y skirbi y a basa nos decision riba esey? No, pasobra nos no tin mes un tipo di reunion di ciudadano pa discuti aceptacion si of no y cual version.

Loke si ta e caso cu por ehemplo e empresa cu ta maneha un planta asina, WEB Aruba NV, pa añas caba ta usando e termino ‘planta di desalinacion’ di awa. Si acaso den un pasado mas aleha un persona a tuma e molester di check kico idioma Spaño ta brinda den e caso aki, lo el a yega na e conclusion, probablemente, cu e transformacion di e version Ingles ta duna un palabra menos complica y por bisa anto cu e adaptacion tabata na su lugar? Nos no sa.

A proposito, tanto ‘desalina’ como ‘desalinacion’ no ta den nos Vocabulario oficial y merece su inclusion den un proximo ronda di revision. Pa completa e asunto aki, como cu ‘desalina’ ta referi na saca salo for di awa, e base lo ta e verbo ‘salina’? No, nos no conoce esey, pero algun dia un persona por yega na e conclusion cu e mester di e palabra ey y ta us’e. Algo contra? Di nos banda no, nos ta considera esey un desaroyo normal. Loke si nos conoce ta e verbo ‘sala’, manera den ‘sala pisca’ pa conserva esaki, pero aki no ta trata di añadi salo na un liquido.

E investigacion pa clarifica e origen di ‘desalinacion’ a trece nos riba pista di e palabra ‘desalinear’ na Spaño.Su equivalente na Papiamento no ta existi pero e palabra original: ‘alinia’ (of: alinea) si ta den nos Vocabulario. Tambe ‘aliniacion’ y ‘aliniando’. Ta trata di uso figurativo y material, por ehemplo un aliniacion por ta referi na un equipo, un team cu ta duna su ‘line up’ pa un competencia. Den sentido fisico e por referi na un careda di obheto cu mester ta den un ‘aliniacion’ perfecto, den un linea straight. Tambe un aliniacion por referi na e secuencia corecto den cual ta alinia e obhetonan. Loke nos por mira ta cu den e dos casonan aki cu tin biaha e palabra deriva ta yega na nos promer y despues talvez e palabra original ta bin; den e otro caso e palabra original t’ey pero e forma contrario (desalinea) no a yega na uso. Na Spaño ‘desalinear’ ta significa ‘revolver’, ‘descolocar’, ‘desarreglar‘, ‘desorganizar’, ‘desordenar’ y varios sinonimo mas. Den nos vocabulario por haya ‘desorganisa’ y ‘desordena’ pero ‘desaregla’ no. Naturalmente si tin un lista bastante largo di palabra cu ta inicia cu e silaba ‘des’ cu den tur caso ta representa e contrario di e sustantivo o verbo original.