
about 12 hours ago
(Infobae) – Presidente di Merca, Donald Trump, a duna orden diahuebs pa e reapertura di espacio aereo comercial riba Venezuela, un medida cu ta parti di e proceso di reconfiguracion di relacion bilateral despues di e captura di e narco-dictador Nicolas Maduro. E presidente Mericano a sigura cu e instruccion a ser comunica na cabes

(Infobae) – Presidente di Merca, Donald Trump, a duna orden diahuebs pa e reapertura di espacio aereo comercial riba Venezuela, un medida cu ta parti di e proceso di reconfiguracion di relacion bilateral despues di e captura di e narco-dictador Nicolas Maduro.
E presidente Mericano a sigura cu e instruccion a ser comunica na cabes di e regimen Chavista, Delcy Rodriguez, y cu e proceso mester ser activa inmediatamente.
“Mi a caba di papia cu e presidente di Venezuela y mi a inform’e cu nos lo habri henter e espacio aereo comercial riba Venezuela,” Trump a declara durante un reunion cu su gabinete na Cas Blanco.
Segun e, el a duna orden na Secretario di Transporte, Sean Duffy, y otro funcionarionan, incluyendo comandantenan militar, pa “no mas tarda cu final di dia, espacio aereo riba Venezuela lo ta habri y avionnan por bula pa Venezuela”.
Trump a afirma cu e reapertura lo permiti ciudadano Mericano pa biaha atrobe na e pais Sur Mericano.
E decision ta bin mientras e administracion Republicano ta sigui cu pasonan preliminar pa reestablece presencia diplomatico na Caracas.
Paralelo cu e anuncio presidencial, aerolinea American Airlines a informa cu e ta evaluando reanuda su vuelonan diario pa Venezuela, un decision cu lo depende di e autorisacion di Gobierno di Merca y di analisisnan adicional riba condicion di seguridad.
E compania a suspende henter su operacion pa e destino aki na 2019. Desde e tempo ey, e Federal Aviation Administration (FAA) a mantene tur ruta di aerolinea Mericano pa e pais cera y a emiti advertencianan repetitivo tocante e “situacion potencialmente peligroso” den espacio aereo Venezolano.
E siman aki, Departamento di Estado a notifica Congreso di Merca cu e tabata implementando un enfoke gradual pa reanuda operacion limita di embahada Mericano.
Den carta manda na comitenan di Camara y Senado, e agencia a indica su intencion di desplega personal temporal pa cumpli cu funcionnan diplomatico “selectivo”.
“Nos ta skirbi pa notifica e comite di e intencion di Departamento di Estado pa implementa un enfoke gradual pa posiblemente reanuda operacion di Embahada na Caracas,” e texto, obteni pa The Associated Press, a indica.
Relacion entre e dos pais a collapse na 2019, ora Merca a fortalese sancionnan y a cera su sede diplomatico, acompañando e medida cu un advertencia di biahe pa su ciudadano.
E reestablecemento di vuelonan comercial tabata un demanda di e organisacion di negoshi y di diaspora Venezolano na Merca, cu a haya cu contacto cu famia y gestion di tramite consular ta birando dificil.
Den e contexto anterior na captura di Maduro, FAA a renoba su alerta pa aeronave civil, citando peliger deriva di actividad militar den region.
E cerrie di espacio aereo a responde tanto na motibo di seguridad como na campaña di presion riba e regimen Chavista, acusa pa e administracion di Trump di lidera e “Cartel de Soles” y di usa structura di Estado pa actividad di trafico di droga y corupcion.
Actividad militar Mericano aumenta den Caribe, hunto cu presencia di flota naval y operacion di intercepcion contra barconan sospechoso, a lanta tension regional den lunanan reciente.
Administracion di Trump a hustifica e accionnan aki como parti di su strategia anti-narcotico, paralelo cu sancion economico y diplomatico. Despues di e caida di Maduro y comienso di e proceso di transicion politico, Cas Blanco a cuminsa revisa su politica restrictivo y explora un normalisacion progresivo di e relacion bilateral.
E reapertura di espacio aereo ta considera como un prome paso clave pa recuperacion di conectividad, reactivacion di negoshi y posible reintegracion di Venezuela den sistema di transporte internacional, den marco di un proceso politico cu ainda ta incierto y bao di warda atento di comunidad internacional.

about 12 hours ago
Den antesala di e celebracion di Dia di Betico, Minister di Labor Wendrik Cicilia di AVP a decreta un dia liber cu ta contra Aruba su leynan di labor. E anuncio di e decreto ministerial di Minister Cicilia (MB) a crea hopi confusion den comunidad. Como cu e MB ta contra ley, Minister Cicilia a

Den antesala di e celebracion di Dia di Betico, Minister di Labor Wendrik Cicilia di AVP a decreta un dia liber cu ta contra Aruba su leynan di labor. E anuncio di e decreto ministerial di Minister Cicilia (MB) a crea hopi confusion den comunidad. Como cu e MB ta contra ley, Minister Cicilia a hay’e ta “trek in” su MB, y e mandatario mester a bay den conferencia di prensa pa corigi esaki.
(Nota di redaccion: E articulo aki ta opinion di e autor y no ta representa opinion di Bon Dia Aruba.)
Lamentablemente Minister Cicilia den e conferencia di prensa aki, en bes di a admiti su gran eror di principiante, a scoge pa expresa su mes di un manera hopi baho di tur MEPista, pa asina defende su mes y purba scapa cara. E mandatario a haya ta bon pa bisa: “Oponentenan politico specificamente di MEP cu no por lesa, cu no por wak mas leu cu nan nanishi, cu tin deficiencia den inteligencia y capacidad, cu no tin conocemento y cu aparentemente no por lesa Hulandes, ta suministra informacion incorecto den nos comunidad. Ta algo cu ta irita y indigna mi te den mi weso.” Cu otro palabra Minister Cicilia a yama tur MEPista pa hende bobo y bestia cu no sa con pa pensa, ni lesa drechi.
E ta inaceptabel cu un mandatario cu ta haci fout y crea tanto confusion den comunidad, riba dje ta bay baha su gal y ofende tur MEPista. Minister Cicilia debe Pueblo y tur MEPista un dispensa pa e manera no profesional y sin etica cu el a expresa di nan na nos planta nacional Telearuba. “Sigur na vispera di Dia di Betico, arkitecto di nos libertad y lider inmortal di Movimiento Electoral di Pueblo, un “mucha manda” no por bin ofende MEPistanan di e manera baho aki. Si bo a haci fout, para pa bo cos, pero no bin ofende e MEPistanan,” Parlamentario Xiomara Maduro ta expresa.
Esnan cu kier mira y scucha pa nan mes locual Minister Cicilia a expresa di tur MEPista por mira e conferencia via e link: https://youtu.be/S9-azWssUeI

about 12 hours ago
Recientemente, Oficina Central di Estadistica (CBS) a publica e Indice di Prijs di Consumo pa luna di december 2025. Den esaki, a nota cu e nivel minimo di entrada necesario pa biba na Aruba, e ‘bestaansminimum’, a registra aumento, tanto pa famia como pa un persona riba su mes. E bestaansminimum pa un hogar consistiendo

Recientemente, Oficina Central di Estadistica (CBS) a publica e Indice di Prijs di Consumo pa luna di december 2025. Den esaki, a nota cu e nivel minimo di entrada necesario pa biba na Aruba, e ‘bestaansminimum’, a registra aumento, tanto pa famia como pa un persona riba su mes.
E bestaansminimum pa un hogar consistiendo di dos (2) adulto y dos (2) mucha (edad 0-14) na December 2025 ta Afl. 5,537, un subida di Afl. 18 compara cu November 2025 (Afl. 5,519). E bestaansminimum pa un hogar di un (1) adulto ta Afl. 2,636, un subida di Afl. 8 compara cu November 2025 (Afl. 2,628).
Kico ta un “Bestaansminimum” y con e ta ser ahusta?
CBS ta defini un bestaansminimum como e nivel minimo di entrada cu ta ser percibi necesario pa un persona of famia por funciona den sociedad di un manera adecuado y socialmente aceptabel. Ora nos usa e definicion “Bestaansminimum”, en realidad ta ser referi na un “Sociaal Bestaansminimum” y no na e definicion literal di un “Bestaansminimum” cu ta referi na “e suma di placa necesario pa cumpra e bienes y servicionan cu ta ser considera necesario pa biba un bida liber di privacionnan basico” (Nacionnan Uni).
Un indice a ser crea pa e “Bestaansminimum” door di calcula e costo di tur recursonan esencial cu un adulto promedio ta consumi durante un luna. Cada luna e indice aki ta ser ahusta, a base di e prijsnan di alimento, paña, vivienda, transporte y otro articulonan den e canasta.
E bestaansminimum actual ta ser basa riba e rapport “Bestaansminimum 2010” publica door di CBS na December 2010, y cual ta ser actualisa mensualmente segun e CPI. E unidad di referencia usa door di CBS (manera indica den e rapport aki) ta di un hogar cu ta consisti di dos adulto y dos mucha (edad 0-14).

about 12 hours ago
Minister di Finanzas, Asunto Economico y Sector Primario, Geoffrey Wever (Futuro) ta informa cu e cantidad di permiso nobo pa habri negoshi a crece cu 16 porciento compara cu 2024. Segun cifranan di Departamento di Asunto Economico e cantidad di permiso pa negoshi nobo a aumenta di 757 den 2024 pa 880 den 2025. Esaki

Minister di Finanzas, Asunto Economico y Sector Primario, Geoffrey Wever (Futuro) ta informa cu e cantidad di permiso nobo pa habri negoshi a crece cu 16 porciento compara cu 2024. Segun cifranan di Departamento di Asunto Economico e cantidad di permiso pa negoshi nobo a aumenta di 757 den 2024 pa 880 den 2025. Esaki ta mustra un aumento di 123 permiso pa negoshi nobo of 16% mas cu 2024.
E aumento record den e cantidad di permiso otorga pa negoshi nobo ta demostra confianza di comercio den Aruba su economia, segun un comunicado di gobierno. Como indicador di mas actividad economico, e aumento den e cantidad di permiso pa negoshi nobo di 757 den 2024 pa 880 den 2025 ta mustra e mesun aumento cu cifranan oficial di SVb. E cantidad di relacion di trabao den 2025 a crece di 45.391 den luna di januari pa 48.393 den december 2025. Un aumento di 3.002 relacion di trabao. E cantidad di dunadornan di trabao den 2025 a crece di 3.767 den januari 2025 pa 4.028 den december 2025. Un aumento di 261 extra den e cantidad di dunadornan di trabao.
Cifranan den aumento di permiso otorga pa negoshi nobo den 2025 como indicador di mas actividad economico ta den liña cu ahustacion di e aumento di Aruba su economia, segun e comunicado. E ahustacion di Departamento di Asunto Economico pa e proyeccion economico den 2025 di 3,2 porciento pa 5,9 porciento ta refleho di desaroyonan positivo di Aruba su economia. Cu mas permiso otorga pa negoshi nobo den 2025 ta demostra un desaroyo positivo di nos economia.
Comercio ta e motor di nos economia. E aumento record di 16 porciento mas den permiso pa negoshi nobo den 2025 compara cu 2024 ta demostra cu nos comerciantenan tin confianza pa sigui inverti y contribui na nos economia, segun minister Geoffrey Wever.
Minister Geoffrey Wever ta gradici Departamento di Asunto Economico pa e trabao di ehecuta e Ley pa otorga permiso pa negoshi y informa continuamente riba e desaroyo di permisonan otorga. Pa tur informacion por bishita e website www.deaci.aw

about 12 hours ago
Den e columna di e siman aki nos lo dedica nos mes na duna un bista real di tur e desafionan cu ta riba horizonte cercano pa nos isla di Aruba. Di un banda nos ta tende nos ultra-kader ta indica cu no tin inflacion, cu turismo ta na un record absoluto, y cu eigenlijk

Den e columna di e siman aki nos lo dedica nos mes na duna un bista real di tur e desafionan cu ta riba horizonte cercano pa nos isla di Aruba. Di un banda nos ta tende nos ultra-kader ta indica cu no tin inflacion, cu turismo ta na un record absoluto, y cu eigenlijk no tin cu preocupa nos mes. Na otro banda nos ta wak mas y mas señalnan cu ta alarmante, manera criminalidad di desesperacion, incidentenan cu polis y uso di substancia den trafico cu consecuencianan fatal. Bao di superficie Aruba ta den un posicion hopi vulnerabel mes. Mientras cu tabatin tanto alternativa cu por a brinda alivio.
Aruba: Un Paleis di Cristal
Un dicho Hulandes ta: “Un palacio di cristal ta hopi bunita, blink so e ta blink. Pero tira un piedra duro na dje anto full e edificio ta kibra.” Esaki ta parce mi un analogia adecuado pa visualisa e situacion awo. Por ta den rapportnan oficial tur cos ta parce rasonabel, pero bao superficie nos ta wak scheur basta grandi caba. Esun di mas obvio y peligroso den mi perspectiva ta e hecho cu Aruba su reserva monetario segun data oficial di Centrale Bank van Aruba, excluyendo e Oro ta bahando den forma rapido. Na mei 2025, esaki tabata para na 3.721 miyon florin, na November 2025 e suma aki a baha te na 3.430 miyon florin, un caida di 9%+. No lubida cu tur esaki ta den contexto di rapportnan di nos lidernan politico cu inflacion ta abao y cu turismo ta na un record absoluto.
Punto #2 ta e observacion cu prijs di Oro ta hisando den manera “parabolico”. Na e momento di skirbi e columna aki, prijs di Oro ta na $5.535,- US pa troy ounce. Esaki ta nifica cu tin hopi tension geopolitico. Nos no mester lubida con cerca esaki a yega na canto di nos isla, esta cu un accion militar chikito di Merca dentro di curason di Venezuela. Pero segun reportahe di Reuters, tin un pensamento cerca kader politico di Merca cu Venezuela no ta mesun cooperativo cu Secretario di Estado, Marco Rubio, ta spera. Den contexto aki, mas atake dentro Venezuela ta keda un posibilidad basta real na e momentonan aki.
Sumamente mas preocupante ta e hecho cu parce cu Trump lo desea di ataca nacion di Iran. Esaki lo por crea un conflicto hopi mas grandi, cual lo por tin spill-overs negativo pa mundo henter. Aruba no lo ta un excepcion. Segun un analisis breve di mi persona hunto cu Claude 4.5 Sonnet, un conflicto entre Merca y Iran lo por reduci Aruba su reserva monetario cu $435-500 US miyon den un periodo di 12 luna. Aruba su posicion ta sumamente fragil den contexto geopolitico aki cu ta birando mas y mas agresivo en general.
Na luga cu nos ultra-kader haci trabao decente cu nos por spera ora nos wak cuanto recurso di manpower nan tin disponibel y nan salarionan barbaro. Te dia di awe, no tin niun reportahe publico, lubida un plan, tocante con lo mitiga e hecho cu Aruba a pasa su carrying capacity pa turismo. No tin ni un gram di inteligencia pa forma un Plan Nacional di Innovacion. Tambe recursonan di salubridad ta bao stress inmenso, y te hasta nos ta wak varios bes cu esaki tin consecuencianan hopi severo pa individuonan afecta.
Innovacion ta e Unico Alternativa: Ki dia lo wak esaki?
Nos a skirbi pa tanto tempo den un speransa naive, cu cambio real tabata posible, cu por bin 3D Printing di Cas, Panel solar y bateria, cas energie-zuinig pa full pueblo, AI RoboTaxi pa Transporte Publico, Container Farms, Fabrica di panel solar di generacion nobo, AI y automatisacion hopi profundo den Ley & Medicina, Entrada Universal.
Esaki no tabata articulo los sin mas den añanan cu a pasa, sino un plan pa mitiga tur loke cu lastimamente nos lo bay enfrenta como pueblo. Te dia di awe, mi no ta compronde dicon e ideanan aki no a haya oido cerca nos machthebbers. Pero en fin, ta nan mes lo wordo culpa pa ora e paleis di cristal cu ta Aruba cuminsa cay den otro.