Dinsdagmiddag heeft minister-president Mike Eman tijdens de ceremonie voor de onthulling van het bord dat de Henny Eman Boulevard aankondigt, bekendgemaakt dat hij zich in de maand september zal terugtrekken als leider van de AVP. Daarmee komt een einde aan een lange periode van leiderschap waarin hij een centrale rol heeft gespeeld in de vormgeving van zowel de partij als het politieke landschap van Aruba.

In zijn toespraak legde Eman uit dat hij het voorbeeld wil volgen van zijn overleden oudere broer Henny Eman, die zich volgens hem op het moment terugtrok dat hij dat zelf passend achtte. “Dit is één van de goede voorbeelden van mijn broer die ik ook wil volgen,” aldus de regeringsleider bij de aankondiging van zijn terugtreden.

De aankondiging markeert een overgang binnen de AVP en maakt deel uit van een bredere inspanning om het partijleiderschap te vernieuwen, terwijl tegelijkertijd organisatorische continuïteit wordt gewaarborgd.

Eman geldt als één van de meest prominente politieke figuren in de moderne geschiedenis van Aruba. Hij was minister-president van 2009 tot 2017 en leidde twee opeenvolgende AVP-regeringen.

Ook buiten zijn periode als minister-president bleef Eman nauw verbonden aan de politieke identiteit van de AVP. Als partijleider hielp hij bij het bepalen van de beleidsagenda, de verkiezingsstrategie en het publieke profiel van de partij. Onder zijn leiderschap bleef de AVP een belangrijke politieke kracht met een sterke vertegenwoordiging in het parlement.

Hoewel er inmiddels speculaties zijn ontstaan over mogelijke opvolgers, heeft de partij nog geen officiële kandidaat bevestigd.

Voor Eman is het van essentieel belang dat het proces ruimte biedt aan een jongere generatie om een grotere rol op zich te nemen, zoals dat ook in het verleden is gebeurd. Hij gaf aan dat de leiderschapswissel zorgvuldig moet worden voorbereid, zodat degenen die na het eerste leiderschap komen, goed zijn toegerust om de verantwoordelijkheid te dragen.

De lange politieke loopbaan van minister-president Eman werd gekenmerkt door zowel steun als kritiek, maar er bestaat brede erkenning voor zijn invloed op de politieke ontwikkeling van Aruba in de afgelopen twee decennia. Zijn leiderschap viel samen met een periode van ingrijpende beleidsbeslissingen die het publieke debat blijvend hebben gevormd.

Het besluit van de regeringsleider markeert het einde van een betekenisvol tijdperk voor de AVP en opent tegelijkertijd de deur naar een nieuwe fase in de ontwikkeling van de partij. Verwacht wordt dat de uitkomst van de leiderschapstransitie zowel de toekomstige koers van de partij als haar rol binnen het politieke landschap van Aruba zal bepalen.

Donderdagochtend is de jonge vrouw C. Fernandes, verdachte in de hit-and-run die zondagavond laat het leven kostte aan een echtpaar, voorgeleid aan de Rechter-Commissaris. Deze heeft het verzoek van het Openbaar Ministerie (OM) toegewezen en de voorlopige hechtenis van de verdachte met veertien dagen verlengd, terwijl de autoriteiten het onderzoek voortzetten.

Het nieuws komt te midden van toenemende publieke kritiek en bezorgdheid over deze tragische situatie en over het feit dat de autoriteiten aanvankelijk traag waren met het bekendmaken van de identiteit van de verdachte.

Het tragische incident vond plaats in de vroege ochtenduren van zondag op de L.G. Smith Boulevard, ter hoogte van het Wind Creek Casino op Aruba. Uit de eerste politie-informatie bleek dat een donkerkleurige SUV twee voetgangers had aangereden — geïdentificeerd als Josely Paulina Vasquez Gonzalez (geboren op 7 juli 1960 in de Dominicaanse Republiek) en Carlos David Vialez Valerio (geboren op 19 oktober 1971, eveneens in de Dominicaanse Republiek) — waarna de bestuurder van de plaats van het ongeval vluchtte. Paramedici bevestigden later dat beide slachtoffers aan hun verwondingen zijn overleden, nog voordat zij naar het ziekenhuis konden worden vervoerd.

De autoriteiten bevestigden later dat de bij het ongeval betrokken SUV doorreed en uiteindelijk werd gelokaliseerd in de wijk Bushiri in Oranjestad, waar de politie het voertuig in beslag nam en de vermoedelijke bestuurder, een 24-jarige jonge vrouw, aanhield.

Het feit dat de autoriteiten aanvankelijk geen initialen van de verdachte bekendmaakten, gaf ruimte aan de gemeenschap om zelf op zoek te gaan naar de identiteit van de bestuurder, wat leidde tot een intens debat op sociale media. Geruchten deden de ronde binnen de gemeenschap en op verschillende sociale mediaplatforms over de identiteit van de bestuurder — waaronder onbevestigde berichten waarin een persoon met de naam C. Fernandes werd genoemd. Ook circuleerden geruchten dat de bestuurder zou zijn vrijgelaten.

Bon Dia Aruba nam dinsdag contact op met de woordvoerder van het Openbaar Ministerie, Ann Angela, en stelde vragen om duidelijkheid te krijgen en misinformatie te voorkomen. Angela liet weten dat de verdachte nog steeds vastzit en dat zij donderdag (gisteren) is voorgeleid aan de Rechter-Commissaris, “waarbij het OM om verlenging van de voorlopige hechtenis heeft verzocht, welk verzoek door de Rechter-Commissaris is toegewezen.”

De beslissing om de voorlopige hechtenis van verdachte C. Fernandes met veertien dagen te verlengen, vloeit voort uit de noodzaak voor onderzoekers om aanvullend forensisch onderzoek te verrichten en extra bewijsmateriaal te verzamelen, voordat formele aanklachten worden ingediend.

Het incident en de gevolgen ervan hebben geleid tot een hevig maatschappelijk debat op heel Aruba. Veel inwoners uitten zich op sociale media, zowel kort na het ongeval als na de aanhouding, waarbij zij shock, verdriet en woede deelden. Een belangrijk punt van kritiek was dat de autoriteiten aanvankelijk de identiteit van de verdachte niet bekendmaakten.

Burgers vroegen zich af waarom de politie, andere betrokken autoriteiten en ook lokale media de identiteit van de verdachte niet openbaar maakten, en of er sprake was van een vorm van voorkeursbehandeling of een poging om haar identiteit te beschermen.

Hoewel het Korps Politie Aruba meldde dat de verdachte in Bushiri was aangehouden en dat het om een vrouwelijke bestuurder ging, werden geen initialen of verdere details verstrekt. Dit, in combinatie met de ernst van het incident, leidde ertoe dat de lokale gemeenschap zelf begon te zoeken naar de identiteit van de verdachte.

De zoon van Vasquez Gonzalez, één van de slachtoffers, deelde in zijn verdriet een video op sociale media waarin hij gerechtigheid eiste voor het incident. In zijn emotioneel kwetsbare toestand uitte hij daarbij ook enkele bedreigingen, die hij later weer introk. Vervolgens plaatste hij een tweede video waarin hij mensen opriep niet met de vinger te wijzen, maar waarin hij zijn oproep tot gerechtigheid herhaalde. Tevens ontkende hij dat de familie van de verdachte had aangeboden de begrafeniskosten van de slachtoffers te betalen — een detail dat in lokale media was gemeld, maar waarvan de zoon verklaarde dat dit niet waar is of dat hij daar in elk geval op het moment van zijn video niets van had vernomen.

Het is bekend dat er langs de L.G. Smith Boulevard beveiligingscamera’s hangen, en het duurde niet lang voordat camerabeelden waarop het moment van het ongeval te zien is, uitlekten op sociale media.

Op de video is te zien hoe twee stellen, waaronder het echtpaar dat om het leven kwam, op correcte wijze de weg oversteken via een zebrapad, wanneer een auto, rijdend met een veel te hoge snelheid, de slachtoffers aanrijdt. Een ander stel dat samen met de slachtoffers was, wist aan de aanrijding te ontkomen.

Terwijl burgers hun woede en frustratie uitten over het rijgedrag van de bestuurder, werd vooral de extreem hoge snelheid van het voertuig benadrukt, aangezien op de beelden te zien is dat de SUV in een fractie van een seconde voorbij raast en de slachtoffers raakt.

De hit-and-run draagt bij aan de groeiende zorgen over verkeersveiligheid op het eiland. In de afgelopen jaren heeft Aruba meerdere dodelijke verkeersongevallen gekend, wat heeft geleid tot discussies over de verantwoordelijkheid van bestuurders, de handhaving van verkeerswetten en de voorlichting van de gemeenschap. In een eerder dodelijk hit-and-run-incident in de wijk Pos Chikito in december 2024 voerde de politie een uitgebreid onderzoek uit dat leidde tot de identificatie en arrestatie van een verdachte — maar ook dat geval leidde tot kritiek, nadat de verdachte in vrijheid werd gesteld in afwachting van het proces, wat vragen opriep over de omgang van het rechtssysteem met ernstige verkeersmisdrijven.

De politie roept bestuurders op om zich aan de snelheidslimieten te houden, alert te blijven en elk ongeval onmiddellijk te melden, vooral wanneer er sprake is van ernstig letsel of overlijden. De gevolgen van het recente dodelijke ongeval hebben deze oproepen opnieuw onder de aandacht gebracht, terwijl discussies oplaaien over de vraag of de verkeersregels en straffen op Aruba voldoende streng zijn.

Nu de voorlopige hechtenis van de verdachte is verlengd, zullen de volgende stappen in het strafproces zich richten op de voortdurende verzameling en beoordeling van bewijsmateriaal. Verwacht wordt dat aanklagers de resultaten aan de rechtbank zullen presenteren, terwijl zij zich voorbereiden op formele aanklachten.

Het dubbele verlies van mensenlevens bij deze hit-and-run blijft weerklank vinden in de gehele gemeenschap. Herdenkingsberichten en publieke oproepen om de verkeersveiligheid te verbeteren weerspiegelen de diepe emotionele impact van deze tragedie.

Intussen blijven zowel inwoners als autoriteiten debatteren over manieren om soortgelijke tragedies in de toekomst te voorkomen — variërend van strengere handhaving van verkeersveiligheidsregels tot bewustwordingsinitiatieven binnen de gemeenschap.

(CuraçaoChronicle) – Minister di Exterior Hulandes David van Weel a sugeri pa un di e islanan ABC – Aruba, Corsou of Boneiro – ta un sitio neutral pa negociacionnan futuro tocante restauracion di democracia na Venezuela.

Su comentarionan a bini durante un debate di comite na Parlamento Hulandes diahuebs atardi, unda legisladornan a pone presion tocante Hulanda su rol den e transicion politico na Venezuela.

Bao e plan anuncia pa Merca, dialogo lo mester cuminsa entre e regimen Venezolano cu lo trece un balans entre proximidad y neutralidad. “Bo por imagina cu nos por facilita cierto dialogo sensitivo riba nos islanan, permitiendo bo ta cerca di Venezuela pero no aya,” el a bisa miembronan di e comite pa asuntonan di exterior, refiriendo na e proceso di transicion lidera pa Merca cu tin meta di hiba oposicion Venezolano y esnan na mando actualmente den negociacionnan.

Bao e plan anuncia pa Merca, dialogo lo mester cuminsa entre e regimen Venezolano y forsanan di oposicion pa restaura orden democratico den e pais. Van Weel a enfatisa cu Hulanda ta mantene un embahada na Caracas – na diferencia di Merca – y a establece contacto cu oposicion Venezolano, creando e posicion pa e hunga un rol constructivo den facilita dialogo.

“Nos por hunga un rol constructivo,” el a bisa, señalando Reino su lasonan diplomatico y bentaha geografico. Sinembargo, e minister no por confirma di lidernan local di Aruba, Boneiro of Corsou ya caba a papia tocante e idea di organisa negociacionnan cu gobierno Hulandes of otro partidonan involucra.

E sugerencia ta agrega un dimension diplomatico na Hulanda su participacion amplio cu e situacion evolucionando na Venezuela, cual tin implicacionnan geopolitico significante pa e region danki na su proximidad na e islanan ABC. Mientras no tin menasa inmediato na e seguridad di Aruba, Corsou of Boneiro, autoridadnan Hulandes a bisa cu nan ta keda vigilante y den contacto cercano cu partnernan internacional y local mientras e circunstancianan ta desaroya.

E proposicion tambe ta refleha esfuersonan andando pa sostene un resultado democratico y pacifico na Venezuela, aliniando cu iniciativanan Venezolano y Mericano cu meta di fomenta negociacionnan y preveni mas instabilidad den Caribe y Latino America.

Si implementa, organisa dialogo na Corsou of un isla bisiña por posiciona Reino como un intermediario diplomatico den un proceso di transicion regional grandi.

Tur dia prijsnan ta sigui subi!

Aña 2025 lo wordo recorda como Aña cu pueblo su cartera a haya castigo di prijsnan halto tur caminda. Segun central bureau statistiekprijsnan di comestibles a subi asina hopi cu ni come na cas y ni come pafor ta barata mas. Un tin caminda mas pa scapa pa sla di prijs y pueblo no tin escape! Como si fuera poco aña 2026 ta habri cu aumento di prijs di pan. Un kipashi tabata costa 5 florin den 2025 y riba e promer dia di januari 2026 lo costa 5.75 florin, un aumento di 15%!

Den luna di November 2025, prijsnan di Food &Catering services a subi cu 0,4%compara cu October 2025. Asina, e tendencia ascendente ta sigui, despues di un subida di 0,1% den e luna anterior. Asina CBS ta informa. Tanto e costo di cuminda na cas como esun pa come pafo di cas a aumenta, cu ta nifica cu consumidornan casi no tin opcion pa evita subida di prijsnan. Prijsnan di cuminda na cas tambe a subi cu 0,4%. Den e categoria aki, nuebe di e 11 grupo di producto a subi. E subida mas fuerte a wordo registra na berdura, cu den un solo luna a bira 2,2% mas caro. Lechi y webo a subi fuerte tambe cu 1% mientras fruta (0,7%), bebida sin alcohol (0,5%) y sucu y cosnan dushi (0,5%) tambe a bira mas caro. E unico caida claro di prijs a wordo observa na papa y otro tuberculo, cu un caida di 1,2%. Come pafo di cas, cu ta inclui restaurant y cuminda pa hiba, tambe a bira mas caro. E categoria aki a mustra den november 2025 un subida di prijs di 0,3%. Esaki ta nifica cu tanto casnan cu ta cushina na cas como hende cu ta depende di cuminda pafo di cas ta confronta cu costo mas halto. Minister Wever a regala pueblo tambe un aumento di prijs di gas cu te awe e no a baha bek pa pueblo.

Pueblo ta drenta supermercadonan cu miedo paso e costo di bida ta asina halto cu 100 florin ta manera 10 florin. Nos pueblo a wordo priminti pa e gobierno di Avp-Futuro cu lo tin alivio, cu costo di bida lo baha y cu frigidairenan lo ta yen bek. Awe e realidad ta otro. Tanto banco central como central bureau statistiek a confirma cu prijsnan di comestibles a conoce aumentonan explosivo y pueblo su cartera ta mas bashi cu nunca.

Unda cu pueblo bira tin sla di prijs. Prijs di awa no a baha, prijs di coriente no a baha! Prijs di gasolin a wordo aumenta como regalo di Pasco di Geoffrey Wever, prijs di gas a subi y prijs di cuminda y bebida a conoce aumentonan explosivo!

E alivio cu a wordo priminti NO ta wordo sinti, al contrario pueblo ta sinti su mes traiciona y engaña. Frigidairenan ta mas bashi cu nunca, pueblo a wordo castiga cu aumento di prijs di gas y awendia pueblo su poder di compra ta sigui bay atras cu stapnan grandi. Nada ta wordo haci pa mehora poder di compra pa esnan cu ta gana sueldo minimo y esnan den clase medio.

E bestaansminimum a bolbe conoce un aumento durante aña 2025, kiermen pa famianan sobrevivi na Aruba a bira aun mas dificil y gobierno ta man crusa. Nos di MEP no ta mira cu e Gobierno aki tin ningun intencion di tuma accion pa alivia bo cartera y baha e costo di bida.

E aña aki mester bin cambio pa asina esnan mas afecta sinti alivio. Tur supermercado cu pueblo drenta nan ta mira cara di Geoffrey Wever riba shelf y a haya miedo di haci compras! Den un pais caminda gobierno tin mas di 500 miyon florin di surplus ta inaceptabel cu tanto hende ta sufri! E prosperidad no a wordo comparti manera a ser priminti!

Nota di redaccion: E articulo aki ta opinion di e autor y no ta representa opinion di Bon Dia Aruba.

Den e edicion aki di nos column semanal tocante nos idioma nacional, atrobe nos ta bay den un pasado distante, y di forma inespera. Pasando den e obra cientifico di dr. Efraim Frank Martinus Arion: The Kiss of a Slave – Papiamentu’s West-African Connections, nos a bin topa, atrobe, cu e promer documento considera skirbi na Papiamento, e famoso (fragmento di un) carta di un comerciante, y doño di plantacion, cu el a skirbi pa su esposa, cu tabata na e momento ey na Punda.

Fecha: 1775. Di esaki nos ta tuma un fragmento chikito cu ta di interes pa nos pa via di e palabra ‘guatapana’ cu ta menciona den e texto. Pa por duna algo di contexto: e comerciante ta conta su esposa cu e kier sa pakico tata di e esposa a manda rumannan homber di e muher bay duna un muher catibo un sota cu ‘guatapana’. E texto original: “My Dusie bo pay a manda bo ruman Aronchy ku tony & merca koge na Kamina dy pyter may es nigrita antunyca & nan aybel tras di forty & nan amanda sutel guatapana mas my no saby pa ky razon. Sy bo saby manda gabla ku my Dios pagabo.” Na Papiamento actual: “Mi Dushi, bo tata a manda bo ruman Aronchy cu Tony y Merca pa gara na caminda di Pietermaai e negrita Antunica y nan a hib’e tras di forti y nan a manda sut’e cu guatapana ma mi no sa pa ki motibo. Si bo sa manda bisa mi, cu Dios lo paga bo.” Aunke nos a yega di mira e texto aki na varios ocasion, nos a keda sin studi’e debidamente, pasobra e ta contene un cantidad di detaye interesante. Esun cu mas a capta nos atencion ta e ‘guatapana’, skirbi mescos te awe e ta existi na varios pais di habla hispana den nos region. Y e nomber di mata ta referi ta e mesun ‘Caesalpinia coriaria’ cu nos conoce como ‘watapana’. Curioso ta cu awendia ta considera e nomber aki como algo tipico di Aruba, pero cu aparentemente nos ta comparti pa varios siglo caba cu otro pueblonan den nos region. Curioso ta tambe cu na Corsou mes e nomber a desaparece pa traha lugar pa e ‘divi divi’; di uso na Aruba tambe, pero bao di Arubano nato e nomber ‘watapana’ ta prevalece. Pa completa e asunto aki; e nomber ‘divi divi’ tin su origen probablemente di e idioma Taino di e pueblonan indigena cu tabata pobla e islanan grandi di Caribe, entre nan Cuba, Hispaniola y Puerto Rico. En todo caso, e descubrimento grandi pa nos no tabata tanto e relacion cu nos region, sino e hecho cu e tabata conoci caba na mitar di siglo 18 na Corsou. Otro detaye remarcable ta e uso di rama di watapana pa suta hende, un practica cu felizmente nos no conoce mas despues di abolicion di sclavitud.

Tambe nos a bin topa den e texto aki cu e uso di e forma antiguo, di origen Portugues, di e ‘el’ o ‘ele’ cu ta suma na otro palabra. Aki den e texto tin e ‘aybel’ cu aparentemente ta e forma abrevia di ‘a hib’el’, cu awendia a perde e ‘l’ den nos papia, aunke el a keda existi ainda den cierto expresion, unda e forma abrevia ta co-existi banda di e forma original: ‘cunele’ (di Portugues: ‘com ele’, banda di e contemporaneo ‘cune’. Tambe den otro forma, manera ‘bay pag’e’ y bay ‘pag’ele’. Detaye interesante: ‘pag’e’ por referi na un persona pero tambe na un asunto, un debe por ehemplo. Pero, ‘bay pag’ele’ ta referi unicamente na un person, segun nos opinion. Nos a keda cu e ‘l’ tambe den ‘el a bay’ cu tin biaha nos ta mira skirbi eroneamente como: ‘e la bay’. E ta eroneo pasobra no ta existi un palabra ‘la’ den nos idioma, solamente como termino musical. Awendia sa bisa tambe: ‘e a bay’ pero e forma original, cu mas di 250 aña tabata e forma normal, ‘el a bay’ ta cu nos keto bay.

Nos conclusion ta cu tin hopi pa descubri den origen di loke awe nos ta considera como nos idioma, naci, alimenta y bibo den e region aki.