
about 22 hours ago
(NLTimes) – Mas cu 80% di e municipionan responsable na Hulanda no ta implementando e plan di gobierno pa reduci drasticamente e cantidad di persona sin cas door di duna nan un cas inmediatamente, segun un encuesta cu plataforma investigativo Pointer a haci entre e municipionan. Mitar di e municipionan cu a participa den e

(NLTimes) – Mas cu 80% di e municipionan responsable na Hulanda no ta implementando e plan di gobierno pa reduci drasticamente e cantidad di persona sin cas door di duna nan un cas inmediatamente, segun un encuesta cu plataforma investigativo Pointer a haci entre e municipionan. Mitar di e municipionan cu a participa den e encuesta a describi e plan manera impractico y poco realista.
Gobierno Hulandes a presenta e Plan Nacional di Accion contra Falta di Cas na 2023. E punto principal di e plan ta e principio di “Housing First”, cu ta consisti di duna un persona sin cas un cas prome, en bes di pone prome den un refugio of shelter temporal. Segun gobierno, e metodo aki ya a mustra bon resultado na diferente pais, manera Merca y Finlandia. Ademas, e strategia tambe por reduci gastonan pa sociedad, pasobra e costo di refugionan temporal ta relativamente halto.
Pointer a investiga 44 municipio regional tocante nan implementacion di e plan. Di nan, 33 a confirma cu nan no ta aplicando e metodo di Housing First. Siete municipio a indica cu nan ta purba pone e sistema na practica, mientras cu cuatro no a completa e encuesta.
Despues di e escasez di casnan, 65% di e municipionan a indica cu e reto mas grandi ta cu hopi di e personanan sin cas tin problemanan compleho. Segun nan, hopi miembro di e grupo aki ta enfrenta combinacion di problema social, psicologico y medico cu ta rekeri mas cuido y asistencia cu loke inicialmente a ser calcula.
Ademas, 63% di e municipionan a expresa cu nan no ta haya suficiente apoyo di partnernan local ni di comunidad. Entre otro, algun residente ta preocupa cu e colocacion di personanan sin cas den nan bario por afecta e calidad di bida, mientras cu corporacionnan di vivienda ta expresa preocupacion tocante posible molester den bario y atraso den pago di huur.
Aunke 68% di e municipionan ta di acuerdo cu e concepto di Housing First ta un bon solucion riba papel, mitar di nan a cualifica e plan manera impractico, poco realista y dificil di realisa den practica.
Investigador riba falta di cas, Nienke Boesveldt, ta considera cu e problema principal ta cu gobierno a laga e municipio mes determina con nan lo implementa e politica. Segun e, algun municipio simplemente ta ignora e plan, pasobra cu e no ta obligatorio. El a agrega cu no implementa e metodo di Housing First no ta un decision sabi, ni for di punto di bista humano ni financiero.

about 22 hours ago
Cinco militar Arubiano a keda huramenta oficialmente dia 9 di juli 2026, durante un ceremonia na Marinierskazerne na Savaneta. E huramentacion ta marca un momento importante den nan carera militar den ARUMIL (Arubaanse Militairen). Durante e ceremonia tabatin presencia di famia, colega, Gobernador di Aruba, Prome Minister di Aruba, Comandante di Forza Naval den Caribe

Cinco militar Arubiano a keda huramenta oficialmente dia 9 di juli 2026, durante un ceremonia na Marinierskazerne na Savaneta. E huramentacion ta marca un momento importante den nan carera militar den ARUMIL (Arubaanse Militairen).
Durante e ceremonia tabatin presencia di famia, colega, Gobernador di Aruba, Prome Minister di Aruba, Comandante di Forza Naval den Caribe Hulandes y otro invitado.
Mas prome e aña aki, e cinco militar a completa hunto cu militarnan di CURMIL (Curacaose Militairen) e Formacion Militar Basico (EMV). Despues nan a sigui cu e modulo di Vigilancia y Seguridad (B&B), cu a prepara nan ainda mas pa e trabaonan cu nan lo desempeña den Defensa den Region Caribense.
Despues di huramenta, e militarnan lo continua cu nan trabaonan den ARUMIL. Aki nan lo contribui na seguridad di Aruba y di e parti Caribe di Reino Hulandes.
E ceremonia ta marca un momento special pa e militarnan y nan famia. Cu nan huramentacion, nan ta confirma oficialmente nan compromiso cu Defensa y cu e ehecucion di nan debernan militar.

about 22 hours ago
Corte a determina ayera den un veredicto, cu un particular cu na 2019 a tuma un prestamo cerca Island Finance, no mester paga interes pasobra Island Finance a cobra un interes di mas cu 32% pa aña. For di un veredicto cu Corte Comun di Husticia (Hof) a pronuncia na 2020, ta resulta cu e

Corte a determina ayera den un veredicto, cu un particular cu na 2019 a tuma un prestamo cerca Island Finance, no mester paga interes pasobra Island Finance a cobra un interes di mas cu 32% pa aña.
For di un veredicto cu Corte Comun di Husticia (Hof) a pronuncia na 2020, ta resulta cu e interes ey tabata demasiado halto: Island Finance no tabata autorisa pa cobra mas cu 27% di interes pa aña. Si toch e lo a haci esaki, e contract pa loke ta trata e clausula di interes ta nulo.
Durante hopi aña, Island Finance a sigui exigi pago di e interes demasiado halto y solamente a baha e interes ora cu e particular a cuminsa e proceso hudicial.
Den e veredicto di awe, hues su veredicto ta, cu no ta rasonabel pa te cu awor adapta e interes. P’esey, e adaptacion no a remedia e hecho cu e clausula di interes ta nulo. E particular cu a presta placa, desde 2019 a paga mas placa back cu locual el a presta. P’esey, awor e no mester paga nada mas.
Island Finance mester paga e particular un compensacion pa e gastonan di proceso.
Por interpone apelacion (hoger beroep) contra e veredicto. Si esaki tuma luga, Hof lo emiti un veredicto tocante e cuestion aki.

about 22 hours ago
Durante e prome ronda di e reunion publico tocante e situacion na Korrectie Instituut Aruba (KIA), Parlamentario Xiomara Maduro a enfoca su discurso riba e costo financiero di e crisis y e responsabilidad di Gobierno den e maneho di seguridad. Segun Maduro, e debate no tabata solamente tocante un prison, sino tocante e forma con

Durante e prome ronda di e reunion publico tocante e situacion na Korrectie Instituut Aruba (KIA), Parlamentario Xiomara Maduro a enfoca su discurso riba e costo financiero di e crisis y e responsabilidad di Gobierno den e maneho di seguridad.
Segun Maduro, e debate no tabata solamente tocante un prison, sino tocante e forma con Gobierno ta proteha tanto seguridad como e placa di pueblo. “Seguridad no ta gratis, pero inseguridad ta costa hopi mas,” Maduro a declara.
Parlamentario Maduro a señala cu, segun un comunicado oficial di Dienst Gevangeniswezen Aruba (DGWA), a kita e controlpoortnan y bagagescans na KIA sin cu tabatin un sistema operacional pa reemplasa nan. Segun Maduro, esaki no solamente ta crea riesgo pa seguridad, sino tambe por resulta den gastonan adicional pa pueblo. P’esey el a pidi cu Gobierno duna claridad riba varios punto importante, manera ken a tuma e decision pa kita e ekiponan, si a haci un evaluacion di riesgo, si tabata tin un plan di contingencia y si tabatin un presupuesto pa reemplasa e sistema di seguridad.
Un otro punto di preocupacion tabata e posibilidad cu por declara e situacion actual un emergencia pa haci compranan urgente. Maduro a bisa cu un emergencia nunca mester bira un motibo pa laga e reglanan di transparencia un banda. Maduro a puntra tambe si tin intencion pa cera “noodcontract” of haci un “spoedaankoop” y, si asina, cuanto esaki lo costa y con lo garantisa cu pueblo ta haya e miho prijs.
Den e parti final di su discurso, Maduro a bolbe riba e trabaonan haci pa United Nations Office for Project Services (UNOPS). El a recorda cu Fase 0 di e proyecto pa un prison nobo ya a keda completa cu financiamento di Hulanda y cu e informe ta inclui un roadmap, un plan di implementacion y un calculacion di inversion di aproximadamente 119 miyon dollar. Segun e informe, un prison moderno tambe por reduci costonan operacional cu alrededor di 18% pa aña.
Maduro a expresa preocupacion cu, a pesar di reunionnan cu Minister a tene na Hulanda cu Ministerio di Asuntonan di Reino (BZK) y cu UNOPS, Parlamento ainda no a ricibi e documentonan priminti. Segun Maduro, pueblo tin derecho di sa kico a cambia concretamente despues di e reunionnan ey y cuanto e tardansa den tuma decision ta costa Pueblo di Aruba cada luna.
Parlamentario Maduro a conclui cu pueblo di Aruba ta pagando dos biaha: pa un crisis cu, segun e, por a wordo evita, y pa un solucion cu no ta avansa. Maduro a enfatisa cu falta di decision semper ta hiba na gastonan extra cu finalmente ta wordo paga pa Pueblo di Aruba.
“Pueblo no ta pidi milagro. Pueblo ta pidi responsabilidad, planificacion y transparencia. Finalmente, e cuenta semper ta yega cerca e pueblo,” Maduro a conclui, insistiendo cu Gobierno mester duna contesta cla riba ken lo asumi responsabilidad pa e costo di e crisis actual y pa e tardansa den e plan di accion di UNOPS.
Nota di redaccion: E articulo aki ta opinion di e autor y no ta representa opinion di Bon Dia Aruba.

about 22 hours ago
E ta un hecho cu globalmente debe gubernamental di paisnan G7 ta un nivel alarmante. Un segundo hecho ta cu tayonan di interes riba debe di paisnan G7 ta hisando, tambe den un manera cu mester mas atencion publico. Si e tendencianan aki sigui asina, y no tin ningun motibo na horizon pa pensa cu

E ta un hecho cu globalmente debe gubernamental di paisnan G7 ta un nivel alarmante. Un segundo hecho ta cu tayonan di interes riba debe di paisnan G7 ta hisando, tambe den un manera cu mester mas atencion publico. Si e tendencianan aki sigui asina, y no tin ningun motibo na horizon pa pensa cu esaki lo cambia. E lo tin consecuencianan profundo riba mercadonan financiero global. E scenario aki den terminonan academico ta wordo yama “Yield Curve Control”. Den e columna aki nos lo splica breve kico esaki ta, dicon e ta di importancia grandi, y kico lo por ta e impacto riba pais Aruba.
Kico ta Yield Curve Control?
Ora un gobierno mester placa, e ta fia dje mercado. E ta bende “bono di estado” — un papel cu ta priminti pa paga bek e suma presta cu interes despues di cierto tempo. E interes cu inversionistanan ta exigi pa e bononan aki yama “rendimento” (yield). Den un situacion normal, e banco central ta controla solamente e interes di corto plazo. E rendimento a largo plazo ta keda den man dje mercado.
Ora un gobierno/pais tin un nivel di debe demasiado halto, e nivel di interes riba bono di estado ta hunga un rol sumamente grandi. Simplemente pa un pais no bay failliet, cual ta politicamente inaceptabel, e nivel di interes riba bono di estado no mag di hisa dimas. Exactamente cua nivel ta considera “demasiado halto” ta un pregunta hopi complica. Pero por nota cu desde 2022, e tayo di interes di casi tur pais den G7 a hisa den un manera obviamente alarmante.
Den e scenario di Yield Curve Control, paisnan bou presion di tayo di interes, ta causa cu Banconan Central local ta interveni: e ta pone un “techo” riba e rendimento/interes (yield) y ta imprimi placa nobo pa cumpra tur bono cu mester pa mantene e techo ey.
E ora un lector por puntra su mes, pero Simon, Banconan Central ta suppose di ta completamente neutral di influencianan asina, con Yield Curve Control lo por pasa den e contexto aki?
Nos no mester lubida, cu te hasta Banconan Central grandi manera ECB (Europa), FED (USA), BoJ (Japon) ta bou presion inmenso di politica local. Asina leu, cu te hasta e siman aki, un Presidente di ECB, den un comunicado a indica esaki.
Kico ta e efecto di Yield Curve Control pa Aruba?
E “techo” riba e rendimento no ta gratis. Pa tene e rendimento abou, e banco central mester cumpra bono — y e ta haci esaki cu placa cu e ta crea for di nada. Esaki yama “quantitative easing” (QE). E resultado ta cu e cantidad di placa den e sistema lo hisa significantemente. Esaki simplemente lo causa cu inflacion globalmente lo hisa.
Aunke e scenario di Yield Curve Control, siguramente no ta “institutional consensus” ainda, es decir. Cu e no ta obvio pa mayoria economista profesional, e ta parce mi hopi prudente pa cuminsa discuti e scenario aki den mas detaya. Tambe pa e motibo di e impacto inmenso cu esaki lo por tin pa mundo, y pa isla di Aruba.
Usando Claude Opus 4.8, a traha un modelo sofistica di inflacion bou di diferente scenario di Yield Curve Control. Den e scenario mas controla y cu tiki panico bou inversionista, inflacion na Aruba lo por hisa te na 5.4% anualmente. Den scenarionan mas severo e porcentahe aki lo por ta significantemente mas halto.
Pero nos no tin cu lubida e interaccion di inflacion y tempo: Hasta den scenarionan mas conteni, un inflacion anual di 5.4% kiermen cu pa 2030, e Florin Arubiano lo perde 23% di su balor den terminonan real.
Kico e ora lo ta e impacto riba largo plazo pa Aruba?
Den mi punta di bista tur e trendnan monetario internacional lo haci cu Aruba lo cuminsa bira “onregeerbaar”. Unda cu Gobiernonan den futuro lo cay rapidamente tra’i otro, bou di presion di un poblacion local cu lo bira mas y mas descontento cu nan perdida di poder di compra. Un analogia por ta paisnan manera Italia, unda gobiernonan tabata cay den averahe cada 2 aña.
Tambe nos por a nota, cu mas cu 4 aña pasa caba mi persona a nota cu “Stagflation Global” lo tuma lugar y cu Aruba tin cu prepara pa cu esaki. Lastimamente, esaki no a pasa, cu e consecuencianan cu nos tur a cuminsa sinti den nos bida diario. E ta duel mi persona cu nos pais por a prepara su mes hopi mas miho, si a tuma tur e advertencianan aki na serio.