Bondia Aruba

news_item
Click to read more

Amsterdam ta bandona concepto di un sitio central di encuentro LGBTQIA+ despues di 8 aña di planificacion

about 18 hours ago

(NLTimes) – E Rainbow House lo no habri su portanan. Ocho aña despues di e prome plannan, Amsterdam ta bandona e idea di un solo lugar central di encuentro pa minorianan di genero y sexualidad. En bes di esey, e ciudad lo sostene lugarnan di encuentro y organisacionnan mas chikito, parti den diferente parti di

www.bondia.com
news item

Amsterdam ta bandona concepto di un sitio central di encuentro LGBTQIA+ despues di 8 aña di planificacion

about 18 hours ago

(NLTimes) – E Rainbow House lo no habri su portanan. Ocho aña despues di e prome plannan, Amsterdam ta bandona e idea di un solo lugar central di encuentro pa minorianan di genero y sexualidad. En bes di esey, e ciudad lo sostene lugarnan di encuentro y organisacionnan mas chikito, parti den diferente parti di e ciudad.

Funcionarionan municipal no ta yama e paso aki un cambio di maneho. Documentonan prepara pa Conseho Municipal ta bisa cu e carta “no ta contene decisionnan ni cambionan di maneho” y cu e solamente ta describi e resultadonan di un reorientacion y e direccion pa e añanan cu ta bin. Consehal di VVD Wout Deterink no ta di acuerdo. “Segun mi, esaki simplemente ta nifica e fin di Rainbow House,” el a bisa.

E ex edificio di scol De Potgieter, na Potgieterstraat den Amsterdam-West, tabata destina pa bira un lugar sigur pa personanan di color, personanan transgenero y personanan cu limitacionnan den e comunidad di minorianan di genero y sexualidad. Contratiemponan y retraso a causa cu apertura a ser posponi varios biaha.

E iniciativa a cuminsa na 2018, despues cu representantenan di minorianan di genero y sexualidad a papia cu alcalde Femke Halsema tocante creacion di nan propio lugar di encuentro. Originalmente, e cas mester a habri na 2021. Entre otro problema, e tereno na De Potgieter cu a sink a causa cu e planificacion a ser retrasa pa varios aña.

E colaboracion cu Stichting Het Regenbooghuis a kibra na final di 2024. E fundacion a solicita alrededor di 600.000 euro di subsidio pa 2025. Touria Meliani, kende e tempo ey tabata Consehal encarga cu Inclusion, a rechasa e peticion, indicando cu a logra “resultado insuficiente”. Na e momento ey, e ciudad ainda tabatin intencion di mantene e cas mes y busca un otro organisacion pa maneh’e, posiblemente ainda na De Potgieter. E buskeda ey no a produci un organisacion nobo pa e Rainbow House.

E carta mas reciente na Conceho Municipal ta bandona e meta di tin un solo localidad central. Segun ex-Consehal Meliani, “na e momento aki no tin ningun organisacion” cu por sostene un facilidad asina pa henter e comunidad di minorianan di genero y sexualidad. E carta ta bisa tambe cu “e necesidad pa un solo cas central di comunidadmenos grandi” cu loke anteriormente a ser pensa.

Den e ultimo añanan, varios facilidad mas chikito a surgi, entre nan Transhuis, Transkliniek Oost, QueerHub Nieuw-West y Rita Community Center. E necesidadnan den e comunidad di minorianan di genero y sexualidad ta varia hopi. Algun grupo ta busca mas visibilidad; otro ta prefera un ambiente mas priva, unda cuido y seguridad ta prioridad. “Sigui insisti riba un solo localidad central ta conecta demasiado limita cu e realidad aki,” segun e carta. P’esey, e ciudad tin intencion di fortifica iniciativa y rednan existente, en bes di establece y maneha un solo edificio.

E carta no ta bisa kico lo pasa cu De Potgieter, ni cuanto placa lo ta disponibel pa e enfoke nobo. Hopi di e lugarnan mas chikito cu e ciudad awor kier sostene ta depende di subsidionan temporal.

Deterink a pone e carta riba agenda di e comision di Asuntonan Social pa 27 di augustus. E kier sa pakico e conclusion aki a yega asina laat, considerando cu e plan ta existi for di 2018, pakico e preparacionnan a dura seis aña, y pakico e ciudad no a papia mas trempan cu Stichting Het Regenbooghuis tocante termina of adapta e plannan. “E carta ta masha poco concreto,” el a bisa.

E kier sa tambe cuanto placa e municipio a gasta na total riba Rainbow House, ki acuerdonan di prestacion a haci cu e fundacion, y si por reclama algun parti di e subsidio back. Deterink a bisa cu ta comprendibel cu e ciudad a termina su relacion cu e fundacion si esaki no a funciona suficientemente bon. “Si un fundacion ta funciona insuficientemente y no ta logra pone cosnan cana, ta logico pa corta e relacion.” Principalmente, e kier sa pakico e decision ey no a ser tuma mas trempan y cuanto e ocho añanan di Rainbow House a costa e ciudad.

 

news_item
Click to read more

Comunicado di prensa: KPA a presenta e situacion actual: Husticia a reuni tocante tendencianan di criminalidad mas recien 

about 18 hours ago

Recientemente a tuma lugar un presentacion di vital importancia tocante e tendencianan di criminalidad (“criminele trends”) cu ta wordo registra na Aruba. E reunion aki tabatin como meta pa brinda un bista cla, detaya y profundo di e situacion actual di seguridad riba nos isla.  E presentacion a ser duna na Minister di Husticia mr.

www.bondia.com
news item

Comunicado di prensa: KPA a presenta e situacion actual: Husticia a reuni tocante tendencianan di criminalidad mas recien 

about 18 hours ago

Recientemente a tuma lugar un presentacion di vital importancia tocante e tendencianan di criminalidad (“criminele trends”) cu ta wordo registra na Aruba. E reunion aki tabatin como meta pa brinda un bista cla, detaya y profundo di e situacion actual di seguridad riba nos isla. 

E presentacion a ser duna na Minister di Husticia mr. drs. Sr Arthur Dowers. Entre esnan presente tabatin Procurador General, Fiscal Mayor y representante di Veiligheidsdienst Aruba (VDA). Banda di esaki, e sesion a conta cu presencia di e altocomisario Interino di Polis, Sra. Irma Gordon, hunto cu e alto mando (KMT) di Cuerpo Policial Aruba.

Durante e presentacion aki a analisa e cifranan y e patronchi (modus operandi) di criminalidad di mas recien. E tipo di dialogo y coordinacion aki entre diferente organonan hudicial ta fundamental pa por desaroya strategianan di prevencion y investigacion mas efectivo pa asina garantisa e seguridad y trankilidad di nos comunidad.

 

news_item
Click to read more

Comunicado di Parlamentario Endy Croes: Mervin Wyatt Ras a neng’e categoricamente; Gino Goeloe cu plan pa vota “VOOR” pa HOFA y despues asumi un puesto di Directeur na Imsan

about 18 hours ago

Parlamentario Endy Croes ta haci publico un situacion cu te awe tabata den silencio den e gangnan di cocolishi. Desde 17 di juli, Parlamento di Aruba ta den reces. Esaki no ta nifica cu trabao di un parlamentario ta para. Diferente miembro di MEP ta presente casi tur dia na Parlamento durante e periodo aki.

www.bondia.com
news item

Comunicado di Parlamentario Endy Croes: Mervin Wyatt Ras a neng’e categoricamente; Gino Goeloe cu plan pa vota “VOOR” pa HOFA y despues asumi un puesto di Directeur na Imsan

about 18 hours ago

Parlamentario Endy Croes ta haci publico un situacion cu te awe tabata den silencio den e gangnan di cocolishi. Desde 17 di juli, Parlamento di Aruba ta den reces. Esaki no ta nifica cu trabao di un parlamentario ta para. Diferente miembro di MEP ta presente casi tur dia na Parlamento durante e periodo aki. Parlamentarionan di AVP y Futuro, sinembargo, ta completamente ausente. Pero ta netamente den e momentonan aki cu e ‘wandelgangen’ ta papia mas duro.

Goeloe kier ta director di ImSan

E ta un realidad cu Parlamentario Gino Goeloe di Futuro a solicita formalmente pa e puesto di Directeur na Imsan San Nicolas. Esaki ta e mesun Gino Goeloe cu su propio fraccion a baha como Lider di Fraccion den apenas algun luna despues di su nombracion, reemplasand’e cu Parlamentario Lindor. Nos no por lubida cu esaki a sosode sin ningun comunicacion publico.

Pero loke ta preocupa Parlamentario Endy Croes no ta e solicitud riba su mes. Pero e logica tras di dje.

Segun fuente confiabel, e plan tabata simpel: Goeloe lo vota “voor” pa HOFA prome cu aña caba, cumpli cu e deseo di su lidernan Gerlien Croes y Geoffrey Wever, y percura asina pa su partido sosten’e den e proceso pa e puesto na Imsan. Pues Goeloe kier vota pa entrega nos autonomia pa despues e baha na awa pa haya e recompensa.

E deal, sinembargo, no a pasa.

Minister Mervin Wyatt Ras di AVP a ricibi e noticia y a nenga e candidatura di Goeloe categoricamente. Segun informacion den e wandelgangen di Parlamento, AVP tin su propio candidatonan pa Imsan y pa Hospital, y no ta dispuesto pa cede e posicionnan aki na Futuro. E coalicion cu publicamente ta presenta un frente uni ta negociando internamente riba puestonan comosifuera e maneho di nos pais ta un mercado liber di intercambio.

Parlamentario Endy Croes ta expresa cu aunke hopi biaha e no ta di acuerdo cu Minister Wyatt Ras su maneho en general, e ta compronde e decision aki. Un deal unda un voto riba nos autonomia ta wordo intercambia pa un puesto gubernamental ta algo cu no por wordo acepta, independientemente di kende ta propon’e of kende ta neng’e.

Parlamentario Endy Croes ta pidi pueblo di Aruba ta simpel: evalua pa bo mes. Nos ta papia aki di un parlamentario cu ta dispuesto pa vota riba e futuro di Aruba su autonomia financiero a cambio di un puesto. Un coalicion cu ta fractura internamente riba ken ta haya ki puesto. Un proceso di decision riba HOFA cu ta pasa den silencio mientras e pueblo cu mester biba cu e consecuencianan no ta wordo consulta y mucho menos scucha.

“Pueblo di Aruba ta merece miho y kere mi cu pueblo di Aruba ta mirando!”, Endy Croes a termina bisando.

 

news_item
Click to read more

500 dia di gobernacion: Promesa of resultado?

about 18 hours ago

Gobierno di AVP-Futuro a celebra su prome 500 dia a cargo di nos isla e siman aki, dunando tanto e coalicion como oposicion un oportunidad pa reflexiona riba un periodo cu a cuminsa cu promesa di cambio, mayor poder di compra, y un maneho diferente pa gobernacion di Aruba. E gabinete lidera pa prome minister

www.bondia.com
news item

500 dia di gobernacion: Promesa of resultado?

about 18 hours ago

Gobierno di AVP-Futuro a celebra su prome 500 dia a cargo di nos isla e siman aki, dunando tanto e coalicion como oposicion un oportunidad pa reflexiona riba un periodo cu a cuminsa cu promesa di cambio, mayor poder di compra, y un maneho diferente pa gobernacion di Aruba.

E gabinete lidera pa prome minister Mike Eman a cuminsa su mandato dia 28 di maart, treciendo AVP back den gobernacion den coalicion cu e partido politico nobo, Futuro. 500 dia despues, gobierno por punta riba medidanan cu a tuma den e areanan di poder di compra, finanzas publico, politica economico y reforma.

Na mes momento, e 500 dia a bira un punto importante pa oposicion, particularmente MEP, cu ta argumenta cu hopi di e promesanan haci na comienso di gobernacion ainda no a traduci den resultado tangible pa e poblacion.

Prome minister y lider actual di MEP, Evelyn Wever-Croes, a resumi su evaluacion den un serie di declaracion: “500 dia di gobierno AVP-Futuro; 500 miyon surplus a somenta; 500 promesa kibra; 500 pregunta sin contesta; 500 motibo pa cambia rumbo.”

Segun Wever-Croes, e promesanan riba nan mes no ta suficiente.

“Promesanan ta importante, pero loke pueblo merece ta cu ta cumpli cu promesanan. Despues di 500 dia ta tempo pa haci e balans cu hechonan, no cu palabra ni promesa. MEP ta kere cu gobernacion mester wordo midi riba resultado y cu transparencia.”

Poder di compra

AVP-Futuro a inicia gobernacion primintiendo cu crecemento economico y finanzas publico mas saludable mester traduci den beneficio pa residentenan. Un di su prome accion tabata modificacion di presupuesto 2025. Gobierno a introduci contribucionnan mensual adicional di Afl. 250 pa pensionado, y a reduci accijns riba gasolin y diesel, cu ambos medida drentando na vigor dia 1 di mei 2025.

Gobierno a presenta e medidanan como parti di su esfuerso pa mehora poder di compra y sigura un distribucion mas amplio di e beneficionan di crecemento economico.

Finanzas publico, mientras tanto, ta keda un di e temanan central di e administracion. Presupuesto 2026 atrobe tin meta pa genera surplus cu por usa pa keda reduci debe publico di Aruba. E posicion declara di gobierno ta cu finanzas publico sostenible mester eventualmente crea espacio pa inversion y beneficio pa su ciudadano y negoshinan.

Pero precisamente e tamaño y e uso di surplus financiero di Aruba a bira un punto recurente di contencion politico.

Parlamentarionan di MEP ripitidamente a referi na un surplus acumula di alrededor di Afl. 500 miyon, argumentando cu pueblo no a experencia beneficio proporcional cu e cantidad di placa disponible. Anteriormente e aña aki, parlamentario di MEP, Dangui Oduber a usa e mesun cifra criticando e cantidad relativamente limita cu a presupuesta pa drecha caminda.

E cifranan oficial ta rekeri distincion. Durante e prome presupuesto complementario pa 2025, gobierno a reporta un surplus spera di Afl. 187,2 miyon, of 2,6 porciento, pa Aruba y varios entidad publico combina.

Di esaki, Afl. 87,5 miyon ta representa e balans spera di Pais Aruba mes. Regla di supervision financiero tambe ta restringi con por gasta surplus, incluyendo rekisito tocante reduccion di debe.

HOFA ta bira un di e batayanan politico mas grandi

Talbes e asunto cu mas a defini confrontacion politico durante e prome 500 dia claramente ta e propuesta di Ley di Reino pa Finanzas Publico Sostenible pa Aruba, miho conoci como HOFA.

E legislacion ta destina pa reemplasa e sistema temporal existente di supervision financiero cu un marco nobo pa finanzas publico sostenible. Segun gobierno Hulandes, HOFA tambe lo permiti Aruba obtene financiamento door di Hulanda cu un tasa di interes mas abao, potencialmente spaar placa cu por dirigi pa inversion.

Oposicion, sinembargo, a presenta e propuesta como un asunto di autonomia.

Parlamentario di MEP, Endy Croes, a usa e 500-dia di gobernacion pa acusa gobierno di “negocia cu Hulanda pa bende nos autonomia y Status Aparte na prijs di baca flaco a traves di Rijkswet HOFA!”

Croes a conecta e debate simbolicamente na dia 11 di augustus, referiendo na eventonan historico rond di e lucha pa Status Aparte di Aruba, y argumentando cu gobierno ta bayendo den direccion opuesto di e autonomia politico logra den e lucha aki.

E debate rond di HOFA ta mas complica cu e bandanan politico ta sugeri. E legislacion ta establece norma y condicion financiero, pero gobierno Hulandes ta insisti cu Aruba mes ta bay sigui determina con ta gasta fondo di inversion fia. Na mes momento, preocupacion tocante e consecuencia pa economia di Aruba a keda expresa no solamente pa oposicion politico, sino tambe pa sindicato y otro grupo.

E propuesta ya ta den un etapa avansa. Na maart, Conseho di Minister di Reino a bay di acuerdo pa mand’e pa Raad van State pa conseho, y e conseho aki a yega na juni. Aruba y Hulanda awo ta trahando riba un propuesta cu ta incorpora e conseho di Raad van State y Raad van Advies prome cu e proceso legislativo continua.

Pa Wever-Croes, e controversia tambe ta tocante transparencia. El a critica gobierno pa no tene Parlamento suficientemente informa tocante posible cambio na HOFA, argumentando cu parlamentario tin biaha a haya sa tocante desaroyonan door di medionan di comunicacion en bes di directamente for di gobierno.

Di plan pa implementacion

Mas aleu di e confrontacion politico, e prome 500 dia ta mustra tambe un gobierno ainda den proceso di move varios reforma mayor di planificacion pa implementacion.

AVP_Futuro formalmente a asumi responsabilidad pa e agenda di reforma den e Landspakket. E rapport di implementacion mas recien ta indica cu e enfasis ta cambiando cada bes mas di desaroyo di politica pa produccion di resultado concreto. Na mes momento, capacidad limita pa implementacion dentro di gobierno di Aruba ta keda un obstaculo, cu Hulanda dunando experticio y personal adicional den areanan manera economia, cuido di salud, ICT y mercado laboral.

Gobierno tambe a continua trabao riba diversificacion economico y entrepreneurship, mientras a introduci incentivonan fiscal pa curasha inversion y revitalisacion den centronan di Oranjestad y San Nicolas.

E desaroyonan aki ta ilustra un di e preguntanan central den evaluacion di e prome 500 dia: con hopi peso mester duna na reforma y proyecto cu a keda inicia, pero cu nan impacto final ainda no ta visible? Pa AVP-Futuro, hopi di e iniciativanan aki ta forma parti di un transformacion a largo plaso priminti den su programa di gobierno 2025-2028. Pa oposicion, 500 dia ta suficiente tempo caba pa exigi resultadonan cu por midi.

Incertidumbre politico den coalicion

E 500 dia ta yega na un momento inusual pa e coalicion mes.

Prome minister Mike Eman a anuncia na juni cu e ta bay retira como prome minister dia 1 di januari 2027, bisando cu e kier habri espacio pa un generacion nobo di liderazgo y dedica mas tempo na su bida personal. Partner di coalicion, Futuro a bisa cu no a inform’e di antemano, creando duda tocante comunicacion y stabilidad den e coalicion.

Esaki ta nifica cu gobierno ta drenta e siguiente fase di su mandato sabiendo cu un transicion di liderazgo ta acercando.

500 dia: promesa vs resultado

500 dia no ta un termino completo di gobierno, pero tampoco e comienso di un. AVP-Futuro ainda tin tempo pa implementa hopi di e programa cu cual a asumi poder, y varios reforma mayor actualmente na caminda no por ser husga ainda pa nan resultado final.

Tin medida concreto: sosten adicional pa pensionado, reduccion den accijns, reduccion continuo di debe, iniciativa economico y progreso riba parti di agenda di reforma.

Pero e mensahe di oposicion rond di e aniversario ta cu e standard no mester ta e intencion di gobierno mas, sino kico residentenan ya por mira y experencia.

Pa Wever-Croes, esey ta finalmente e significado di e 500 dia: “Despues di 500 dia ta tempo pa haci e balans cu hechonan, no cu palabra ni promesa.”

Gobierno y oposicion ta ofrece evaluacionnan fundamentalmente diferente di e mesun 500 dia. AVP-Futuro por argumenta cu a hereda reto di hopi tempo y ta iniciando reforma structural. MEP ta argumenta cu despues di casi aña y mey, anuncio, negociacion y plan no por substitui resultado mas.

Cu HOFA ainda bao debate, reforma drentando fase di implementacion y un cambio di prome minister ya anuncia pa comienso di 2027, e proximo varios luna por determina cua di e dos interpretacion na final ta bira mas convincente.

 

news_item
Click to read more

OIG ta pidi gobierno pa mas accion mientras retraso ta crea incertidumbre pa inversion den Oranjestad

about 18 hours ago

Oranjestad Investment Group (OIG) a dirigi un carta habri na Minister di Infrastructura Rene Herdé, den cual e grupo di inversionista ta expresa preocupacion tocante e ritmo cu e proceso di revitalisacion di centro di Oranjestad ta avansando. OIG ta pidi pa bolbe sinta na mesa cu e minister pa atende e obstaculonan cu, segun

www.bondia.com
news item

OIG ta pidi gobierno pa mas accion mientras retraso ta crea incertidumbre pa inversion den Oranjestad

about 18 hours ago

Oranjestad Investment Group (OIG) a dirigi un carta habri na Minister di Infrastructura Rene Herdé, den cual e grupo di inversionista ta expresa preocupacion tocante e ritmo cu e proceso di revitalisacion di centro di Oranjestad ta avansando. OIG ta pidi pa bolbe sinta na mesa cu e minister pa atende e obstaculonan cu, segun e grupo, ta stroba diferente inversion priva pa por sigui dilanti.

E carta ta representa e ultimo paso den un proceso cu a cuminsa cu un tono di cooperacion entre gobierno y inversionistanan, pero cu durante ultimo lunanan a cuminsa mustra señal di frustracion tocante e velocidad di implementacion.

Den e carta, OIG ta haci referencia na e recorido cu minister Herdé a haci den centro di Oranjestad hunto cu inversionistanan casi un aña pasa. E intencion di e bishita tabata pa mira e situacion di e centro di ciudad di cerca, conoce e proyectonan cu sector priva tabata preparando y papia tocante e diferente condicionnan cu mester ta presente pa revitalisacion por bira realidad.

Segun OIG, sector priva no a keda keto despues di e recorido. Inversionistanan a sigui cumpra propiedad den centro, contrata arkitecto y ingeniero y prepara diferente proyecto. Na mesun momento, suma considerable di placa a ser comprometi pa desaroyo di propiedadnan den Oranjestad.

Sinembargo, OIG ta indica den su carta cu diferente proyecto ainda no por avansa manera tabata spera. E grupo ta apunta na proceduranan cu ta tarda y na dificultad pa coordina entre diferente instancia di Gobierno como algun di e factornan cu ta afecta progreso.

Otro punto cu OIG ta trece dilanti ta contacto cu minister Herdé mes. Segun e grupo, durante ultimo periodo a bira mas dificil pa logra un reunion cu e mandatario. Pa OIG, un encuentro nobo ta necesario pa atende e problemanan concreto cu ta existi y busca solucion pa proyectonan cu ta cla of cu ta den preparacion.

E situacion actual tin su origen den e acercamento entre gobierno y inversionistanan cu a bira mas concreto na 2025. Dia 9 di october 2025, Gobierno di Aruba y Oranjestad Investors Group a firma un Memorandum of Understanding, MoU, na Fort Zoutman. E meta di e acuerdo tabata establece cooperacion entre sector publico y priva pa mehora y revitalisa Caya Grandi y centro di Oranjestad.

Prome cu firma di e acuerdo, minister Herdé, minister Geoffrey Wever y inversionistanan a haci un recorido den centro di ciudad. Durante e bishita nan a atende diferente asunto relaciona cu desaroyo di ciudad, entre otro inversion den edificio, futuro proyecto priva, infrastructura, parkeerplaats, iluminacion, mantencion, mata, limpieza, seguridad y procedura di permiso.

E idea tras di e cooperacion tabata cu gobierno y sector priva lo por coordina nan accionnan di un miho forma. Mientras inversionistanan lo sigui rehabilita y desaroya propiedadnan, gobierno lo atende e condicionnan publico y administrativo necesario pa haci e transformacion di centro posibel.

Na e momento ey gobierno tambe a anuncia un suma adicional di un miyon florin pa trabaonan relaciona cu Wilhelminastraat y Klipstraat.

E acuerdo a crea expectativa cu revitalisacion di e centro lo drenta den un fase mas concreto despues di añanan di discusion tocante necesidad pa trece mas actividad economico, residencia y bishitante back den Oranjestad.

Durante e lunanan cu a sigui, inversionistanan a sigui cu nan actividadnan den centro. OIG a indica despues cu inversionistanan local a compromete alrededor di 60 miyon florin den propiedad den centro di Oranjestad. Esaki ta inclui compra di propiedad y preparacion di proyectonan nobo of renobacion di edificionan existente.

E vision cu OIG ta promove no ta limita na tienda solamente. E grupo ta mira un centro cu diferente funcion combina cu otro. Den e modelo ey, residencia mester bolbe forma parti importante di e centro, hunto cu hotel chikito of boutique hotel, alohamento turistico, restaurant, comercio, actividad cultural y espacio publico.

E rasonamento ta cu Oranjestad no por depende solamente di actividad comercial durante ora di dia. Pa centro bira un area activo y atractivo, segun e vision di inversionistanan, mester tin hende cu ta biba, traha, come, haci compras y socialisa den e area durante diferente ora di dia y anochi.

OIG tambe a indica cu otro organisacionnan, entre nan Aruba Tourism Authority, Aruba Hotel & Tourism Association y CUA, ta comparti interes den un revitalisacion efectivo di centro.

Pero a pesar di e inversion y e cooperacion anuncia na 2025, durante 2026 a cuminsa sali mas señal cu no tur proyecto tabata avansando na e ritmo cu inversionistanan tabata spera.

Un di e puntonan cu a bin dilanti ta regulacion di planificacion espacial y e manera cu cierto tipo di desaroyo por ser permiti den centro.

Pa inversionistanan, e posibilidad pa combina diferente uzo den un solo area ta importante. Un edificio, por ehempel, por tin comercio na e piso abao di caya y apartamento, alohamento turistico of otro funcion na e pisonan di ariba.

Si regulacion of proceso administrativo no permiti suficiente flexibilidad, cierto proyecto por bira menos factibel of por keda para mientras ta busca aprobacion.

Na comienso di augustus, OIG a haci su preocupacion mas publico. E grupo a indica cu, casi un aña despues di presentacion di su strategia pa revitalisacion, diferente proyecto ainda tabata enfrenta retraso.

OIG a pidi mas claridad den comunicacion, miho coordinacion entre departamentonan di gobierno y decision mas rapido unda esaki ta posibel.

Segun e grupo, retraso prolonga tin consecuencia financiero. Cada luna cu un proyecto no por avansa por aumenta costo di construccion, financiamento y preparacion, mientras incertidumbre por afecta disposicion di inversionista pa sigui compromete capital.

Algun dia despues, OIG a bolbe enfatisa cu, den su opinion, e problema principal ya no ta falta di vision. E grupo ta considera cu tin suficiente consenso tocante direccion general cu centro mester tuma. Loke falta, segun OIG, ta pasa di planificacion y combersacion pa ehecucion.

Ta den e contexto aki cu OIG awor a manda su carta habri na Minister Herdé. E carta ta conecta directamente e expectativa cu tabatin alrededor di e acuerdo di 2025 cu e situacion cu inversionistanan ta experimenta actualmente.

Pa OIG, sector priva a cumpli cu un parti importante di e proceso door di sigui inverti, cumpra propiedad y prepara proyecto. E preocupacion ta cu no tur condicion necesario den sector publico ta move na mesun ritmo.

E grupo no ta pidi pa gobierno carga e revitalisacion completo, ni ta presenta e proceso manera un responsabilidad exclusivo di Estado. E modelo cu a ser presenta desde comienso ta uno di cooperacion publico-priva, den cual tur dos banda tin un papel importante.

Sector priva ta pone capital y desaroya propiedad, y gobierno, na su turno, tin responsabilidad pa infrastructura y espacio publico, pero tambe pa e proceso administrativo y regulatorio cu proyecto mester pasa aden.

E carta di OIG ta concentra precisamente riba e punto di encuentro entre e dos responsabilidad.

Si inversion ta cla pero permiso, coordinacion of decision ta tarda, un proyecto no por avansa. Pero na mesun momento, gobierno tin obligacion pa evalua proyecto conforme regla y interes publico. Esaki ta haci coordinacion entre e diferente instancia y inversionistanan un parti esencial di e proceso.

Desde firma di e acuerdo na october 2025, e proceso a evoluciona di un inicio marca pa optimismo y cooperacion entre Gobierno y OIG, pa un situacion actual den cual e inversionistanan ta pidi pa acelera implementacion di e plannan acorda. Durante ultimo lunanan, e grupo a pone mas enfasis riba retraso, burocracia y falta di coordinacion cu, segun OIG, ta stroba diferente proyecto. E carta habri di e siman aki ta e paso mas directo te awor, cu OIG ta dirigi su preocupacion directamente na minister Herdé y ta solicita un reunion pa busca solucion pa e obstaculonan pendiente.

Revitalisacion di centro di Oranjestad ta un tema cu pa hopi aña ta ampliamente discuti, cu diferente plan, vision y propuesta presenta pa bolbe duna centro di ciudad mas bida y actividad economico. E fase actual, sinembargo, por resulta crucial pa determina si e vision ey finalmente lo bira realidad. Cu inversionistanan cu ta indica cu tin capital y proyectonan cla pa avansa, e manera cu gobierno y sector priva logra atende e obstaculonan existente y coordina e siguiente pasonan por haci e diferencia entre un revitalisacion cu realmente ta ser concretisa, of un otro plan cu ta keda principalmente riba papel.