Bondia Aruba

news_item
Click to read more

Analisis: Pakico Corsou ta emergiendo como un di e mercadonan turistico mas stabiel den Caribe

about 5 hours ago

(Curaçaochronicle) – Mientras gran parti di industria turistico den Caribe ta continua depende hopi riba temporada di winter y demanda impulsa pa dianan di fiesta, Corsou cada bes mas ta distingui su mes como un di e destinacionnan turistico mas stabiel y diversifica den region. Segun rapport Caribbean Travel Trends 2026 di Amadeus y Caribbean

www.bondia.com
news item

Analisis: Pakico Corsou ta emergiendo como un di e mercadonan turistico mas stabiel den Caribe

about 5 hours ago

(Curaçaochronicle) – Mientras gran parti di industria turistico den Caribe ta continua depende hopi riba temporada di winter y demanda impulsa pa dianan di fiesta, Corsou cada bes mas ta distingui su mes como un di e destinacionnan turistico mas stabiel y diversifica den region. Segun rapport Caribbean Travel Trends 2026 di Amadeus y Caribbean Hotel & Tourism Association (CHTA), Corsou awor ta sobresali como un modelo di crecemento turistico balansa durante henter aña.

E rapport ta duna un bista di un industria turistico Caribeño cu ta drenta un fase nobo. Despues di añanan di recuperacion explosivo despues di pandemia, demanda general di biahe internacional pa Caribe a crece cu solamente 1 porciento entre april 2025 y maart 2026, compara cu tasa di crecemento di 21 porciento na 2023 y 8 porciento na 2024.

Den e contexto ey, actuacion di Corsou ta atrayendo atencion pasobra e isla ta parce menos vulnerabel na e “seasonality”, of stacionalidad extremo cu ainda ta defini hopi destinacionnan competidor.

Un di e indicadornan mas cla ta e “Indice di Stacionalidad” di e rapport, cu ta midi cuanto demanda turistico ta fluctua durante henter aña. Un puntuacion mas abao ta indica actividad turistico mas stabiel durante tur luna di aña. Corsou a registra e puntuacion di stacionalidad mas abao den henter Caribe cu 21, superando Aruba (24), Guyana (25), Saint Lucia (29) y Trinidad y Tobago (43). Barbados, den comparacion, a logra un puntuacion di 228, resaltando su dependencia fuerte riba peak tradicional di turismo di winter.

E rapport explicitamente ta describi Corsou como “un ehempel excepcional di maneho di stacionalidad den Caribe”. Analistanan ta atribui esaki na tres factor principal: mercadonan di origen diversifica, relacionnan fuerte cu Sur America y un oferta turistico cu ta bay mas aya di periodo tradicional di peak turistico.

Esaki ta diferente completamente di hopi isla Caribeño cu ainda ta hopi dependiente di turismo di winter for di Nort America y Europa. Den henter Caribe, 69 porciento di bishitantenan ainda ta bini for di Nort America, mientras Latino America ta representa apenas 7 porciento di yegadanan.

Corsou, sinembargo, ta beneficia di un conexion mucho mas fuerte cu Sur America, particularmente cu Colombia, Brazil y otro mercadonan regional. E rapport ripitidamente ta identifica Sur America como un di e mercadonan turistico cu ta crece mas rapido y cu tin mas importancia strategico pa Caribe. Demanda for di Latino America ta sigui crece constantemente y cada bes mas ta ser asocia cu biahe di mas balor y reservacionnan den clase premium.

E orientacion Sur Americano aki ta duna Corsou un bentaha cu hopi competidor no tin. Mientras islanan manera Barbados y Bahamas ta keda hopi liga na ciclo tradicional di vakantie di Merca y Europa, Corsou ta logra atrae bishitantenan durante temporada intermedio y temporada abao, yudando stabilisa ocupacion di hotel y entrada turistico durante henter aña.

E rapport tambe ta destaca fortalesa di Corsou den atrae grupo familiar di tres te cinco biahero. Entre destinacionnan Caribeño, Corsou ta cualifica entre e miho destinacionnan pa grupo familiar, hunto cu Islanan Cayman y Islanan Virgen di Merca.

Ademas, Corsou ta presta particularmente bon entre biaheronan di generacion Millennial y Generacion X entre 26 y 65 aña, un di e grupo demografico turistico mas importante economicamente. E biaheronan aki ta asocia cu biahe orienta riba estilo di bida, vakantie pa pareha y estadianan mas largo.

Diferente di mercadonan ultra luhoso den Caribe manera Anguilla, Saint Barthelemy of Bermuda, Corsou no ta domina segmento premium di luho den region. Na luga di esey, e rapport ta pone Corsou cerca di promedio Caribeño den balansa entre demanda pa biahe economico y premium.

E balansa ey por realmente fortalece resistencia di Corsou. Mientras islanan enfoca solamente riba luho por bira mas vulnerabel durante desaceleracionnan economico global, Corsou ta beneficia di atrae tanto bishitantenan di mercado medio como di mercado halto.

Conectividad tambe ta hunga un rol crucial. Caribe en general ta depende hopi riba vuelonan directo, cu 83 porciento di bishitantenan yegando via conexionnan sin escala. Aruba y Puerto Rico ta entre e ehempelnan mas fuerte di conectividad internacional directo den region.

Expansion continuo di vuelonan regional y internacional di Corsou, specialmente pa Sur America, ta alineando estrechamente cu conclusion di e rapport cu diversificacion di conectividad lo bira cada bes mas importante mientras crecemento turistico ta desacelera den mercadonan tradicional.

E descubrimentonan tambe ta sugeri cu strategia turistico di Corsou por ta miho alinea cu direccion futuro di turismo Caribeño cu hopi otro destinacionnan competidor. Na luga di depende solamente riba turismo di playa durante temporada halto, e isla gradualmente a posiciona su mes rond di segmentonan mas amplio di biahe experiencial y estilo di bida, incluyendo cultura, gastronomia, ‘diving’, trabao remoto y conectividad regional.

E rapport ta adverti cu crecemento turistico den Caribe no ta mas ser impulsa pa expansion rapido, sino cada bes mas pa “optimisacion, diversificacion y resistencia”.

Den e ambiente ey, Corsou ta parce di ta superando gran parti di region no pasobra e ta e destinacion turistico mas grandi, sino pasobra el a bira un di e destinacionnan mas balansa.

 

news_item
Click to read more

Drone pa combati tirador den scol? Un compania di Merca ta bisa cu si

about 5 hours ago

(AFP) – Un idea nobo pa combati e problema hororoso di tiradornan den scol na Merca ta pa lansa un drone sin arma pa confronta e agresor, manera un insecto grandi cu ta bula rond. E idea ta bini for di un compania yama Campus Guardian Angel, cu tin programanan piloto usando e tecnologia na

www.bondia.com
news item

Drone pa combati tirador den scol? Un compania di Merca ta bisa cu si

about 5 hours ago

(AFP) – Un idea nobo pa combati e problema hororoso di tiradornan den scol na Merca ta pa lansa un drone sin arma pa confronta e agresor, manera un insecto grandi cu ta bula rond.

E idea ta bini for di un compania yama Campus Guardian Angel, cu tin programanan piloto usando e tecnologia na Georgia y Florida, cu interes creciente na Texas. E dronenan aki ainda no a ser poni na prueba den un situacion real, sinembargo.

E maneho ta parce di refleha e parti di Merca cu ta bisa cu e manera pa aborda tiradornan recurente den scol — parti di e epidemia mas amplio di violencia cu arma den e pais — no ta cu ley di control di arma mas stricto sino mas bien cu armamento, manera duna maestro arma.

E compania ta bisa cu e maneho nobo lo traha asina: ora un posible agresor drenta un scol, un maestro ta primi un alarma riba su celular pa alerta polis y mientras oficialnan ta core pa e sitio, un drone ta ser activa for di un posicion pre-estableci den scol como prome linea di defensa.

E dronenan chikito preto y casi cuadra aki, cu ta pesa mas o menos un kilo, ta ser controla pa hende na Austin, capital di estado Texas, y realmente por bula aden di scol nabegando cu mapa 3D cu Campus Guardian Angel lo crea di antemano.

E dronenan no ta tira bala ni ningun otro tipo di proyectil.

Na luga di esey, nan ta diseña pa incapacita e agresor bulando directamente contra e of spray pepper gel riba dje.

Khristof Oborski, director di operacionnan tactico di Campus Guardian Angel, a bisa cu CEO di e compania Bill King a observa cu dronenan chikito tabata hopi efectivo den atakenan riba campo di bataya durante guera na Ucrania.

Oborski a splica cu loke e drone realmente ta haci ta depende di loke e agresor of posible agresor ta haci.

Na 2025, scolnan na Merca a sufri 233 incidente cu arma di candela, segun un base di dato yama IntelliSee.

Un di e pio tiramentonan reciente na un scol tabata na Uvalde, Texas na 2022, unda 19 mucha y dos maestro a ser tira morto. Polis a dura 77 minuut prome cu nan a logra acerca suficiente pa mata e agresor.

 

news_item
Click to read more

Maria Inmaculada Brokke

about 5 hours ago

“Señor ta mi wardador, mi’n tin falta di nada. Den cunucu di yerba berde e ta ponemi sosega. E ta hibami na awa trankil, pa mi bolbe haña forsa”. Salmo: 23 Cu profundo tristeza na nos curazon nos ta anuncia fallecimento di nos ser stima: Maria Inmaculada Brokke *24-06-1950 †13-05-2026 Acto di entiero lo wordo

www.bondia.com
news item

Maria Inmaculada Brokke

about 5 hours ago

“Señor ta mi wardador, mi’n tin falta di nada.

Den cunucu di yerba berde e ta ponemi sosega.

E ta hibami na awa trankil,

pa mi bolbe haña forsa”.

Salmo: 23

Cu profundo tristeza na nos curazon nos ta anuncia fallecimento di nos ser stima:

Maria Inmaculada Brokke

*24-06-1950 †13-05-2026

Acto di entiero lo wordo anuncia despues.

 

news_item
Click to read more

“Por lo menos 31 miyon ta drenta y apenas 3.5 miyon ta inverti!” Pieters ta desaproba presupuesto di DOW y acusa coalicion di kier gaña pueblo

1 day ago

Durante e rueda di prensa semanal di fraccion di PPA, parlamentario Eduard Pieters a lanta un critica duro riba e presupuesto di DOW presenta door di gobierno, cualificando e maneho como un insulto na inteligencia di pueblo Arubano. Segun Pieters, gobierno ta cobra ciudadano manera holoshi ta cana, pero ora ta momento pa entrega infrastructura

www.bondia.com
news item

“Por lo menos 31 miyon ta drenta y apenas 3.5 miyon ta inverti!” Pieters ta desaproba presupuesto di DOW y acusa coalicion di kier gaña pueblo

1 day ago

Durante e rueda di prensa semanal di fraccion di PPA, parlamentario Eduard Pieters a lanta un critica duro riba e presupuesto di DOW presenta door di gobierno, cualificando e maneho como un insulto na inteligencia di pueblo Arubano.

Segun Pieters, gobierno ta cobra ciudadano manera holoshi ta cana, pero ora ta momento pa entrega infrastructura digno y safe, nan ta core tras di excuus y propaganda politico.

E cifra cu a crea mas indignacion tabata e revelacion cu gobierno, segun presupuesto di DOW, kier inverti solamente 3.5 miyon florin den asfaltamento y mantencion di e camindanan pa 2026. Den practica, esaki ta representa apenas 7.5 kilometer di asfalt pa henter Aruba. “Pa pueblo tin un idea kico e 7.5 kilometer ta, imagina bo for di rotonde di aeropuerto te banda di rotonde di Guardian Group. Esaki ta loke gobierno y coalicion cu ta sostene gobierno ta presenta como ‘progreso’ pa un pais cu mas cu 90 mil vehiculo,” Pieters a declara.

Pueblo ta paga miyones, pero caminda ta sigui manera zona di desastre

Pieters a pone e contradiccion financiero riba mesa cu un calculacion simpel, pero devastador. Cu un promedio conservativo di AWG 350 pa impuesto di auto y mas cu 90 mil vehiculo na Aruba, gobierno ta cobrando aproximadamente 30 pa 31 miyon florin pa aña y esaki ta solamente na ‘motorrijtuigbelasting’. Sinembargo, apenas 11% di e entrada aki ta bay bek na mantencion y drechamento di caminda.

“Ciudadano si ta paga completo. Gobierno no ta entrega completo,” Pieters a enfatisa. “Mientras pueblo ta paga belasting, nan auto ta kibra den buraco, hende ta core riesgo den trafico y Aruba su infrastructura ta bira cada dia mas peligroso.”

Pa PPA, e problema no ta falta di recurso, pero falta di prioridad, vision y maneho politico. “Aruba no tin falta di entrada. Aruba tin falta di gobernacion serio,” Pieters a declara.

Coalicion a vota contra nan mesun posicion

Segun Pieters, e situacion a bira ainda mas absurdo, ora e parlamentarionan di AVP y FUTURO a rechasa e mocion di PPA pa converti impuesto di auto den un bestemmingsbelasting, pa asina garantisa cu e placa ta bay directamente na DOW y seguridad di caminda.

Pero despues, e mesun coalicionnan a presenta un mocion reconociendo cu:

no tin suficiente control riba e presupuesto,

no tin garantia unda e placa ta bay,

y cu e maneho financiero actual no ta cla.

“Nan a rechasa nos mocion y despues nan a presenta un mocion cu ta impugna cu e presupuesto,” Pieters a critica. “Esaki no ta liderazgo. Esaki ta politica barata y sumiso na bo gobierno.”

Ainda mas fuerte, coalicion a termina votando pro un presupuesto cu nan mes oficialmente a pone na duda. “Si boso mes ta bisa via un mocion, cu e presupuesto no ta bon structura, con bo ta vota pro p’e despues? Esey ta hipocresia politico y falta di caracter personal y politico,” Pieters a declara.

Seguridad di caminda usa como djis slogan mas di campaña

Pieters tambe a recorda cu Aruba no ta enfrentando solamente problema di asfalt, pero un crisis real di seguridad riba caminda. Drempel, e detectornan di velocidad, ingenieria di trafico y mantencion preventivo tur ta sacrifica door di falta di inversion, gobernacion y vision serio.

“Pueblo ta pidiendo seguridad. Gobierno ta contesta cu djis duna e minimo,” el a bisa.

Pa PPA, e situacion actual ta mustra claramente cu coalicion no ta controla gobierno, pero ta sigui gobierno ciegamente, pio ainda, ora cu nan mes ta reconoce mediante un mocion, cu e presupuesto no ta cuadra.

“No hunga cu inteligencia di pueblo Aruba”

Pa clausura, Pieters a acusa gobierno di purba di bende propaganda como si fuera esaki ta progreso real.

“Pueblo no ta pidiendo luho. Pueblo ta pidiendo caminda, cu no ta pone bida na riesgo y cu no ta costa ciudadano miles di florin extra den daño di auto,” el a conclui. “Ora bo cobra 31 miyon florin di impuesto y bo ta duna apenas 3.5 miyon na pueblo, esey no ta progreso. Esey ta abandono institucional cu ta haya un make-up cu slogan politico”.

Nota di redaccion: E articulo aki ta opinion di e autor y no ta representa opinion di Bon Dia Aruba.

 

news_item
Click to read more

Innovacion ta e unico solucion

1 day ago

Aunke nos autoridadnan manera Minister na Cocolishi, ATA, y CBA ta keda indica cu tur cos ta bayendo “great” y no tin ningun motibo pa ta preocupa, e ta birando bastante obvio pa e ciudadano averahe riba nos isla cu esaki no ta e caso. Tin hopi señalnan ambos den escena local y internacional cu

www.bondia.com
news item

Innovacion ta e unico solucion

1 day ago

Aunke nos autoridadnan manera Minister na Cocolishi, ATA, y CBA ta keda indica cu tur cos ta bayendo “great” y no tin ningun motibo pa ta preocupa, e ta birando bastante obvio pa e ciudadano averahe riba nos isla cu esaki no ta e caso. Tin hopi señalnan ambos den escena local y internacional cu ta indica cu no solamente cos ta bastante malo caba, pero cu e lo solamente bira pio.

Pensa di e crisis di inflacion riba nos isla, unda 100 florin eigenlijk no por cumpra nada mas cune, of e crisis di vivienda, y no pa lubida e crisis den salud mental y adiccion. Tur ta mustrando cu ya caba pa e ciudadano averahe cu cos no ta completamente “OK”. Pa colmo varios rapport internacional ta indica cu tur esaki lo empeora den proximo lunanan. Mi persona a dedica añanan na skirbi publicamente tocante innovacion pa nos Isla, pa purba minimalisa e efectonan negativo di e situacion cu nos ta aden awo, esta un Stagflation Global. Lastimamente ningun stap den e direccion innovativo a tuma lugar, y door di esaki nos tur ta sinti e consecuencianan.

Pero ban haci un inventarisacion con nos ta para awo en berdad y kico por haci ainda pa mengua e dolor cu nos tur ta sintiendo.

Loke ta pasando: tres alarma globalmente

Banda di e noticianan economico cu ta yega for di Washington, Wall Street y Europa, e siman aki nos ta para dilanti un cuadro cu ta exigi atencion serio. Inflacion na Merca a subi te na un nivel cu nos no a wak desde 2022. JPMorgan ta avisa cu e guera cu Iran por causa daño structural na e economia mundial. Rabobank ta predeci cu pa Pasco di e aña aki, e supermercado lo bira significantemente mas caro tambe pa nos. Pa Aruba —un isla cu ta importa casi tur cos cu nos ta consumi— e cifranan aki no ta abstracto. Nan ta toca direct nos bolsa, nos negoshi, y nos futuro.

Diaranson 13 di Mei, Bureau of Labor Statistics di Merca a publica cu prijsnan di empresanan mayorista a subi 1,4% den un solo luna, e salto mensual mas grandi desde Maart 2022. Riba un base anual, e index a subi 6%, mas halto desde December 2022. Dus ya caba cierto metrico di inflacion ta na 6% na Merca. Es decir, e golpi inflacionario pa Aruba ta na caminda y den siguiente lunanan, nos lo cuminsa sinti esaki.

Tambe, JPMorgan su CEO Jamie Dimon, den su carta anual na accionistanan, a yama e guera cu Iran un “skunk at the party” — un riesgo cu por trece inflacion persistente, interes halto y te recesion. Natasha Kaneva, hefe di commodities research di JPMorgan, ta calcula cu si Hormuz no habri, stock di petroleo mundial por yega “operational minimum” pa September.

Den un analisis publica 3 di April y confirma e simannan aki, Rabobank ta predeci cu produccion di alimento na Europa lo bira 7% mas caro pa fin di aña. Pero den medio di e turbulencia aki tin tambe un luz: INNOVACION, y esaki ta nos caminda pa dilanti.

Mientras prensa ta yen di mal noticia, mundo cientifico ta produciendo solucionnan cu, si nos sa adopta nan strategicamente, por reduci nos vulnerabilidad. Aki tres area cu mester mas atencion na Aruba.

Energia solar: 30%+ di eficiencia ta yegando comercialmente

April 2026, e fabricante Chines LONGi a registra un record mundial di 34,85% eficiencia pa cel solar perovskite-silicon tandem — surpasando e limite Shockley-Queisser di silicon clasico (33,7%). Siman pasa, 12 di Mei 2026, Chinese Academy of Sciences a publica den Nature Nanotechnology un nobo cel perovskite tandem cu 30,3% eficiencia certifica (y 28% pa version flexibel). Esaki ta casi 50% mas eficiente cu e panel di mas caro na Aruba. Dus prijs di Solar per kWh lo cuminsa baha den forma drastico den proximo añanan.

Bateria solid-state: carga di 5 minuut y mas seguridad

15 di April 2026, e fabricante Chines, Greater Bay Technology (GBT) a anuncia cu nan prome A-sample bateria solid-state ta sali for di liña di produccion, cu densidad di energia entre 260 y 500 Wh/kg (compara cu 250–300 Wh/kg pa lithium-ion clasico).

Na CES 2026 na Las Vegas, Donut Lab a presenta un bateria solid-state cu por carga completamente den 5 minuut. China lo lansa su prome standard nacional di solid-state na Juli 2026, un señal cu industria globalmente di bateria ta acelerando. Simplemente prijs di battery storage y auto electrico lo tambe cuminsa bira mas y mas atractivo den futuro cercano.

Tecnologia MRI nobo: 20+ biomarker di cerebro den un solo scan di 14 miuut

Investigadornan na University of Illinois Urbana-Champaign a desaroya un tecnologia MRI revolucionario yama “multiplexed MRI” (MRx) cu por mapa simultaneamente mas cu 20 biomarker di cerebro den un solo scan di solamente 14 minuut, compara cu te un 1 ora cu protocol clinico tradicional. E sistema ta usa e mesun aparatonan MRI standard cu hospitalnan ya tin, pero combina adkisicion di data ultra-rapido cu mashin learning basa riba fisica pa decodifica señal di hopi mas molecule cu solamente awa. Resultado: un imagen comprensivo di structura, fisiologia, metabolismo y actividad molecular di cerebro den un solo sesion.

E estudio, publica den e revista Nature, bou di direccion di profesor Yudu Li y Zhi-Pei Liang, ta marca un avance grandi pa medicina di precision.

Tur esakinan ta ilustra cu tin alternativanan realistico y directo pa nos pais. Awo e pregunta ta, dicon esaki ainda no ta tumando forma na nos Isla den manera structural?