De afgelopen dagen circuleerde in Aruba het verontrustende nieuws over een minderjarige die met behulp van kunstmatige intelligentie (AI) pornografische afbeeldingen van leraren en leerlingen van zijn school had gemaakt. In het weekend circuleerden video’s en afbeeldingen op sociale media waarin het leven van het kind in kwestie werd bedreigd.

Lokale media berichtten vorige week over de zorgwekkende situatie op een MAVO-school in Aruba. Het betreft een incident waarbij een leerling uit de derde klas van de MAVO-school kunstmatige intelligentie (AI) gebruikte om pornografische afbeeldingen en video’s te maken van leraren en tientallen meisjes van zijn school. Dit is de tweede keer dat het kind deze onverantwoordelijke daad heeft begaan.

De eerste keer deed hij het bij zijn lerares. Volgens informatie van Bon Dia Aruba werd het incident echter niet bij de politie gemeld, maar nam de school wel algemene maatregelen om de situatie aan te pakken.

Het kind bleek het echter opnieuw te hebben gedaan, ditmaal met onfatsoenlijk materiaal van tientallen meisjes van de school.

De foto’s en video’s die hij maakte, circuleerden onder jongeren op school. Een van hen meldde wat er gebeurde, waardoor het incident aan het licht kwam. Wat de zaak bijzonder ernstig maakt, volgens bronnen dicht bij de situatie die de redactie van Bon Dia Aruba hierover informeerden, is dat de school de ouders pas vrijdag op de hoogte bracht. Ook de aanpak van de school wordt bekritiseerd, omdat er volgens hen niet voldoende actie is ondernomen toen de leerling de daad voor de eerste keer pleegde, maar pas werd ingegrepen toen hij het een tweede keer deed.

Aangezien de slachtoffers minderjarig zijn, heeft de zaak veel ophef veroorzaakt. De getroffen kinderen hebben veel angst en psychische problemen ondervonden.

En om de situatie nog erger te maken, is er vastgesteld dat er beelden en berichten circuleren waarin vrienden van de betrokken meisjes de verdachte met de dood bedreigen. Bon Dia Aruba begrijpt dat het kind van school zal worden gestuurd, maar er is geen garantie voor zijn veiligheid zolang hij met doodsbedreigingen wordt geconfronteerd, die mogelijk verband houden met jeugdbendes op Aruba.

Het incident heeft niet alleen geleid tot reflectie over het verantwoord gebruik van AI, maar ook tot oproepen aan Aruba om strikte, duidelijke en alomvattende wetten en regels te creëren om het gebruik van deze gevaarlijke technologie te reguleren en te controleren, met name onder jongeren.

De Rechtbank van Eerste Aanleg van Aruba heeft een jongere veroordeeld tot 12 maanden jeugddetentie, waarvan zes maanden voorwaardelijk, nadat was vastgesteld dat hij een andere minderjarige seksueel had verkracht. De rechtbank concludeerde dat de aanklachten bewezen waren en benadrukte dat, ondanks de nadruk op rehabilitatie binnen het jeugdstrafrecht, de ernst van het misdrijf een significante straf vereiste.

De uitspraak volgt op een strafrechtelijke procedure waarbij twee minderjarigen betrokken waren en heeft betrekking op aanklachten wegens seksueel geweld. Omdat de zaak minderjarigen betreft, zijn identificerende gegevens niet vrijgegeven.

De rechtbank oordeelde dat het openbaar ministerie buiten redelijke twijfel had bewezen dat de verdachte (mannelijk) geweld en dwang had gebruikt om een andere minderjarige (vrouwelijk) te dwingen deel te nemen aan seksuele handelingen, waaronder seksuele penetratie. De verdachte werd veroordeeld voor verkrachting op grond van het Arubaanse Wetboek van Strafrecht.

De zaak spitste zich toe op tegenstrijdige verklaringen over de vraag of het seksueel contact consensueel was. Het slachtoffer hield tijdens het gehele onderzoek vol dat de seksuele handelingen tegen haar wil hadden plaatsgevonden, terwijl de verdachte erkende dat er seksueel contact had plaatsgevonden maar ontkende dat hij geweld of dwang had gebruikt.

In haar vonnis merkte de rechtbank op dat zaken met aanklachten wegens seksueel geweld vaak bewijsrechtelijke uitdagingen met zich meebrengen, omdat dergelijke incidenten veelal plaatsvinden zonder onafhankelijke getuigen. Daardoor diende de rechtbank zowel de geloofwaardigheid van het slachtoffer als de mate waarin de aanklachten door ander bewijs werden ondersteund, zorgvuldig te beoordelen.

De rechter concludeerde dat de verklaringen van het slachtoffer betrouwbaar en consistent waren. Volgens het vonnis deed het slachtoffer kort na het incident verslag en gaf zij vervolgens een gedetailleerde verklaring aan de onderzoekers. De rechtbank vond geen bewijs dat erop wees dat het slachtoffer de aanklachten had verzonnen.

De verdediging betoogde dat de aanklacht niet betrouwbaar was en opperde alternatieve verklaringen. De rechtbank achtte deze argumenten echter onvoldoende om de geloofwaardigheid van de verklaring en aanklacht van het slachtoffer te ondermijnen.

Een centraal onderdeel van de zaak van het openbaar ministerie was forensisch bewijs. Biologische monsters werden tijdens het onderzoek door specialisten geanalyseerd, die DNA-bewijs identificeerden dat de verdachte in verband bracht met het seksuele contact. De forensische resultaten bevestigden dat er seksuele activiteit had plaatsgevonden tussen de betrokken partijen.

De rechtbank merkte op dat de verdachte aanvankelijk ieder seksueel contact ontkende, maar later tijdens de rechtszitting erkende dat er wel degelijk seksuele omgang had plaatsgevonden. De rechter hield bij de beoordeling van de algehele betrouwbaarheid van zijn verklaringen rekening met deze wijziging van standpunt.

Naast het forensisch bewijs bekeek de rechtbank verklaringen van personen die kort na het incident met het slachtoffer hadden gesproken. Getuigen beschreven het slachtoffer als zichtbaar aangedaan en emotioneel bewogen. De rechtbank achtte deze waarnemingen relevant omdat zij de eigen observaties van de getuigen weerspiegelden en niet slechts een herhaling waren van de aanklachten van het slachtoffer.

De rechter nam ook de verklaring van een andere getuige in overweging, wiens waarnemingen consistent waren met aspecten van het relaas van het slachtoffer. Hoewel deze getuige de vermeende verkrachting zelf niet had waargenomen, oordeelde de rechtbank dat de verklaring aanvullende steun bood voor de door het slachtoffer beschreven gebeurtenissen.

De verdediging verzocht om aanvullende forensische analyse van het tijdens het onderzoek verzamelde bewijsmateriaal, maar de rechtbank wees dit verzoek af, omdat de verdediging niet had aangetoond welk aanvullend bewijs noodzakelijk was of hoe dit de conclusies die al door het bestaande bewijs werden ondersteund, wezenlijk zou kunnen beïnvloeden.

Na bestudering van alle verklaringen, forensische resultaten en overig bewijs dat tijdens de procedure werd gepresenteerd, concludeerde de rechtbank dat de verklaring van het slachtoffer voldoende werd ondersteund door onafhankelijk bewijs. De rechter achtte de verdachte dan ook schuldig aan verkrachting.

Bij het bepalen van de passende straf gaf de rechtbank aan dat de ernst van het misdrijf moest worden afgewogen tegen de beginselen van het jeugdstrafrecht. Het Arubaanse jeugdstrafrechtssysteem legt aanzienlijke nadruk op rehabilitatie en het terugdringen van recidive, terwijl ook jeugdige delinquenten verantwoordelijk worden gehouden voor ernstig crimineel gedrag.

De rechtbank hield tevens rekening met de persoonlijke omstandigheden van de verdachte, waaronder rapporten opgesteld door de Stichting Reclassering. De rechter beoordeelde ook het gedrag van de verdachte na zijn arrestatie en de voortgang die hij had geboekt tijdens zijn toezichtperiode.

Desondanks concludeerde de rechtbank dat een gevangenisstraf onvermijdelijk was gezien de ernst van het misdrijf.

Volgens het vonnis vormt seksuele verkrachting een ernstige schending van de lichamelijke integriteit van een persoon en kan het blijvende emotionele en psychologische gevolgen hebben voor het slachtoffer. De rechtbank benadrukte dat dergelijke misdrijven een betekenisvolle reactie van het rechtssysteem vereisen, ook wanneer de dader een minderjarige is.

Het openbaar ministerie had een straf gevorderd van 12 maanden jeugddetentie, waarvan zes maanden voorwaardelijk, samen met een reeks rehabilitatievoorwaarden. De rechtbank legde deze straf uiteindelijk ook op.

Met dit vonnis zal de verdachte een periode van jeugddetentie ondergaan, waarbij het voorwaardelijke deel onderworpen is aan een proeftijd. De tijd die hij reeds in detentie heeft doorgebracht, wordt op de straf in mindering gebracht.

De rechtbank gelastte tevens dat de verdachte onder toezicht blijft en zich houdt aan voorwaarden gericht op het verminderen van het risico op herhaling. Deze voorwaarden omvatten professionele begeleiding, counseling en deelname aan programma’s die de reclasseringsautoriteiten noodzakelijk achten.

De rechter verklaarde dat de voorwaarden niet alleen bedoeld zijn om verantwoordelijkheid te bevorderen, maar ook om rehabilitatie en re-integratie in de samenleving te ondersteunen.

In zijn slotopmerkingen erkende de rechtbank de uitdagingen die gepaard gaan met het veroordelen van jeugdige delinquenten, met name in zaken waar rehabilitatie een belangrijk doel blijft. Toch werd vastgesteld dat de ernst van het misdrijf een gevangenisstraf vereiste, ook al is de verdachte minderjarig.

Het vonnis onderstreept de inspanning van de rechtbank om de rehabilitatiedoelstellingen van het jeugdstrafrecht in balans te brengen met de noodzaak om ernstige misdrijven aan te pakken en slachtoffers te beschermen. Het benadrukt tevens het belang van forensisch bewijs, getuigenverklaringen en zorgvuldige rechterlijke beoordeling in zaken met aanklachten wegens seksueel geweld.

(NLTimes) – Fregata Hulandes Zr.Ms. De Ruyter, cu ta specialisa den defensa aereo y operacionnan di mando, ta ser mobilisa mas cerca di Medio Oriente, pasobra e por ser usa pa yuda garantisa seguridad di trafico maritimo den Esctrecho di Hormuz.

Actualmente e embarcacion ta nabegando for di Sur-oriente Asiatico rumbo pa e region como medida preventivo, segun minister di Defensa Dilan Yeşilgöz a informa Parlamento Hulandes den un comunicado por escrito. E minister a enfatisa cu ainda un decision final tocante si e fregata lo participa efectivamente den e mision no a ser tuma. Anteriormente, un minesweeper (un barco di marina cu ta busca y elimina mina den lama) a ser manda caba pa e region.

Segun Yeşilgöz, Hulanda ta participa activamente den preparacionnan pa un operacion multinacional den Estrecho di Hormuz, cu Francia y Reino Uni liderando e iniciativa. Tambe a ser anuncia cu ministerio di Defensa ta pone su dronenan Reaper (MQ-9) na disposicion di NATO pa compensa e falta cu a surgi despues cu Merca a retira parti di su capacidad di apoyo cu drone.

E sistemanan lo keda disponibel pa posible operacionnan di NATO dirigi na defensa di Europa, incluyendo den caso di un eventual atake Ruso. E aliansa a pidi specificamente e dronenan despues cu Merca a dicidi di no reserva nan mas exclusivamente pa uso Europeo.

Den coordinacion cu paisnan aliado, a ser conclui cu un fregata Hulandes cu capacidad di defensa aereo y mando por desempeña un papel importante si e mision sigui dilanti. Como consecuencia, e barco a tuma rumbo caba pa e paso maritimo strategico entre Iran y Emirato Arabe Uni, un trayecto cu lo dura varios siman.

E minesweeper Hulandes, Willemstad ta operando actualmente den e Lama Mediterraneo como parti di un mision di NATO enfoca riba localisa y elimina minanan maritimo. E barco por ser usa tambe den un posible operacion den Estrecho di Hormuz si ta necesario.

Sinembargo, cualkier decision pa desplega e barco, of pa manda embarcacionnan adicional, lo mester conta cu aprobacion previo di Parlamento Hulandes. Autoridadnan tambe a indica cu un paso asina solamente lo ser considera si e situacion di seguridad den e region ta suficientemente stabiel.

Forsanan Arma Hulandes ta opera cu cuatro drone MQ-9, cu normalmente ta basa na Base Aereo di Leeuwarden. Yeşilgöz a expresa cu varios di nan por ser desplega inmediatamente, aunke e no a kier specifica e cantidad exacto.

Dos di e dronenan actualmente ta desplega na Rumania, unda nan ta brinda apoyo na patruyanan di NATO banda di e frontera oriental di e aliansa. Nan lo keda eynan te fin di september.

Algun siman pasa, Merca a informa su aliadonan cu e lo reduci e cantidad di avion y embarcacionnan militar cu e ta mantene disponibel pa posible uso den defensa di Europa.

Como reaccion riba esey, e comandante militar di mas alto rango di NATO a haci un yamado na e paisnan miembro Europeo y Canada pa yena e bashi cu ta surgi como resultado di e reduccion den contribucionnan militar di Merca.

E edicion aki di nos column semanal tocante nos idioma Papiamento ta hiba nos atrobe den nos pasado, investigando posible raiz di nos idioma. Esaki di mes ta trece nos den contacto cu otro idioma cu posiblemente a sirbi como base pa nos vocabulario. Esaki no kier men cu semper loke nos ta sugeri ta completamente corecto; nos ta keda dispuesto di acepta un mihor sugerencia. Al fin y al cabo, nos ta depende di poco material skirbi di un par di siglo atras, pa por ta sigur di loke ta propone.

Nos a ripara, pa puro casualidad, cu tin varios verbo, y e sustantivo corespondiente tambe, unda e ‘e’ den e promer silaba y tin biaha den e di dos tambe, ta cambia pa un ‘i’ den caso di verbo di origen Portugues/Spaño. Manera: ‘ripiti’ (repetir) y ‘ricibi’ (recibir/receber) y ‘risisti’(resistir). Loke ta haci esaki mas peculiar y misterioso ta cu tin hopi mas palabra, verbo y sustantivo, cu ta bin di Spaño/Portugues, unda e ‘re’ na inicio di e palabra no ta cambia pa un ‘i’; por ehemplo: ‘reforma’, ‘responde’, ‘recibo’.

Consulta cu otro idioma naci di Portugues manera e Criol di Guine Bissau, ta un bon base pasobra e tabata existi pa basta tempo caba, anterior na e yegada na Corsou di e Hulandesnan, cu a inicia e negoshi di catibo di Africa. Na inicio esey tabata di persona captura na Guine Bissau, unda e Portuguesnan tabatin un base pa 150 aña caba, na momento cu e Hulandesnan a tuma Corsou y e otro islanan como propiedad.

Pa loke ta e idioma crioyiza cu a surgi aya, e ta mustra cu nan tin exactamente e mesun verbo/sustantivonan cu nos tin, cu ta cambia di ‘e’pa ‘i’: ‘ripiti’, ‘rissibi’, ‘risisti’ y ‘rindi’. Pa ta completo den e asunto aki: nan tin hopi mas palabra asina, cu cerca nos no conoce e cambio di ‘e’ pa ‘i’, manera: ‘rispita’, (Pap.: ‘respeta’), ‘rispundi’ (Pap.: ‘responde’), ‘ripindi’ (Pap: repenti, repentimento), ‘rikunsi’(Pap.: reconoce), ‘riforma’ (Pap.: reforma). E diferencia aki tin su posible splicacion den e desaroyo di ultimo siglonan, unda Papiamento a bin bao di influencia fuerte di Spaño, mientras e Criol a sigui bao di influencia di Portugues te awe. Nos por tabatin un influencia inicial cu a duna nos a casonan describi, pero despues e proceso ey no a sigui. Di otro banda, e Criol tambe a keda hereda di Portugues hopi di e palabranan cu a mantene e ‘re’ na inicio di e palabra: rebenta, reboka, reklama, regla, regula. Nan a pasa den un proceso similar anto, pero cu Portugues, unda mas recientemente hopi palabra den un idioma mas elabora y cu vocabulario mas amplio ta simplemente e traspaso completo manera den e idioma original.

Nos tin un caso ainda di e cambio caracteristico: ‘di ripinte/i’. Esaki cerca nos a desvia di e Portugues/Spaño: de repente, pa bira awendia ‘diripiente’. Esaki ta un cambio cu a tuma lugar den ultimo 50-60 aña. Anteriormente, sigur persona di educacion mas avanza, tabata expresa ainda: ‘de repente’ y no ‘diripiente’. E diferencianan aki por ta debi tambe na e background familiar; e tempo aya caba tabatin famia cu un vocabulario mas bao influencia di Spaño cu otronan, mas tanto pa lazo familiar riba e continente.

Conclusion

Den e caso aki por ta trata di un influencia tempran den e formacion di Papiamento, unda e influencia di e Criol di Guine Bissau y Cabo Verde tabata presente ainda. Pero den e siglonan despues e idiomanan Europeo a haya mas influencia, tambe pa via di mihor educacion en general, cu a haci cu e cambionan tipico aki a bira menos. En todo caso, loke t’ey ainda, no tin pakico di desaparece, a menos cu un mayoria di nos bay den otro direccion. Pero esey ta conta pa tur idioma.

Despues di un exitoso Global Marketing Meeting cu a tuma luga final di mei na Aruba, Aruba Tourism Authority (A.T.A.) ta sigui pone mas enfasis riba cada continente unda Aruba ta posiciona su mes. A.T.A. como autoridad di turismo di Aruba ta recalibra y keda skerpi na tur momento pa cu strategia desplega.

Hecho ta cu Aruba su posicionamento ta keda sumamente fuerte. Ambos riba area di demanda, pero tambe riba kico huespednan ta dispuesto pa ‘paga’ pa nan vacacion na Aruba. Esaki no mester wordo tuma como automatismo. Esaki mester wordo cuida y proteha. Mester menciona cu un bahada den turismo no lo ta di beneficio pa e sector y tampoco pa e isla den su totalidad. Sigur, lo mester para keto y reflexiona riba esaki.

Pa es motibo, ta tuma luga diferente reunionnan strategico di A.T.A. cu e diferente ekiponan, pa asina sigui sigura cu Aruba ta keda un destinacion atractivo y pa sigui eleva e calidad di huesped cu ta bishita. Cifranan ta mustra cu e strategia di atraccion den cuadro di esaki ta trahando. Pa Merca ta captura mas di esnan cu ta gana entre otro mas cu USD$150mil anualmente y mas di esnan cu ta gana mas cu USD$250mil. Ademas, a captura menos di esnan den categoria mas abou di entrada averahe anual. A.T.A. tambe ta sigui mira cu huespednan cu ta gana mas anualmente tambe ta gasta mas na Aruba. Y asina ta sigui vigila y ahusta strategia. Punto cardinal ta keda proteccion di nos isla den tur locual ta wordo haci. A.T.A. a ahusta y awor ta sigui ahusta e strategia mas ainda pa enfoca riba e ‘Aruba Dushi pa Biba y Dushi pa Bishita’. Entrada averahe anual ta un atributo cu ta wordo midi, pero sigur ta midi hopi mas, pa asina sigura cu e huesped cu nos ta atrae, ta esun cu ta den liña tambe cu nos vision di ‘proteha nos isla’. Ambos local y huesped mester contribui na esaki.

E siman aki na New York a enfoca netamente riba aspectonan asina ki y con A.T.A. lo ta mas skerpi, pero tambe con Aruba lo sigui lidera den Caribe, for di perspectiva di demanda (sigurando di mantene locual nos tin entre otro) y proteccion di nos isla.

Diferente topiconan importante a wordo discuti den e reunionnan. Durante e reunionnan, Area Director di Norte America, Sjeidy Feliciano, a habri e sesionnan cu un enfoke riba trabou den ekipo y e importancia di aliniacion pa logra e metanan strategico. E momento aki a pone enfasis riba con colaboracion estrecho entre tur partner ta esencial pa avansa e mercado.

CEO di A.T.A., Ronella Croes, a presenta un resumen di e obhetivonan general di e organisacion, incluyendo e direccion pa desaroyo di turismo, mientras cu e ekipo di Norte America a presenta nan metanan specifico pa 2027, delineando prioridadnan clave y e direccion strategico pa e mercado. Adicionalmente, agencianan a elabora riba e segmentonan di publico cu Aruba kier atrae, cu un enfoke riba e bishitante di ‘high value, low impact’.

Durante e reunionnan na New York, tambe a comparti perspectivanan riba tendencianan di biahe, tanto na nivel di Norte America como global, brindando guia valioso pa tuma decisionnan strategico. Durante e discusionnan, a bay den detaye riba e posicionamento di Aruba como marca, CMO di A.T.A., Sanju Luidens-Daryanani, a subraya e importancia di tene presente e metanan stipula y tabata satisfecho cu e trabou desplega pa cu e reunionnan aki, cu sigur a contene aspectonan nobo, y diferente cu lo sigui sigura un turismo saludabel. E sesionnan a inclui resultadonan di investigacionnan nobo, como tambe accento specifico pa cu e topico di “Artificial Intelligence”, algo cu A.T.A. ta evalua continuamente y tampoco no ta un topico nobo pa A.T.A.

Finalmente, a presenta un actualisacion riba e desaroyonan di aruba.com, resaltando e rol importante di e website den e experiencia digital di bishitantenan. Tur disciplina di mercadeo tabata representa, sigurando cu tur stakeholder ta alinia cu e directivanan y e direccion strategico defini. E tipo di reunionnan aki ta esencial pa sigui traduci vision strategico den accion concreto, sigurando cu tur mercado ta alinia cu e metanan di turismo pa Aruba.