Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie heeft voormalig minister Otmar Oduber in de Flamingo-zaak veroordeeld tot twee jaar onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Daarnaast mag Oduber gedurende vijf jaar niet kandidaat staan voor een politiek ambt en geen functie als ambtenaar bekleden. De uitspraak van het Hof, die gisteren, 17 september 2026, werd gedaan, is aanzienlijk zwaarder dan de straf die hij in eerste aanleg kreeg.

De uitspraak wijkt aanzienlijk af van het vonnis van het Gerecht in Eerste Aanleg. In januari 2025 werd Oduber veroordeeld tot 365 dagen gevangenisstraf, waarvan 319 dagen voorwaardelijk, met aftrek van de tijd die hij in voorlopige hechtenis had doorgebracht. Daarnaast kreeg hij 240 uur taakstraf. In hoger beroep heeft het Hof nu een volledig onvoorwaardelijke gevangenisstraf van twee jaar opgelegd en bepaald dat Oduber gedurende vijf jaar niet kandidaat mag staan voor een politiek ambt en geen functie als ambtenaar mag bekleden.

Het Hof heeft uitspraak gedaan tegen drie verdachten in het Flamingo-onderzoek: Oduber, Esser en Wever. In essentie draait het onderzoek om onregelmatigheden bij de uitgifte van overheidsgronden, de aanstelling van zogenoemde spookambtenaren en voorkeursbehandeling van personen die goede banden met Oduber hadden toen hij minister was.

De feiten hebben betrekking op de periode van 2017 tot en met 2019. Volgens het Hof heeft Oduber er in die periode, in zijn functie als minister, voor gezorgd dat personen uit zijn vertrouwenskring strategische posities binnen overheidsdiensten kregen. Via die weg zou hij volgens het Hof onder meer invloed hebben uitgeoefend op de toewijzing van grond aan twee personen uit zijn directe kring.

Een van de andere verdachten, Wever, die volgens het Hof met hulp van Oduber een baan bij DIP kreeg, kreeg de instructie om tijdens het proces van gronduitgifte voorrang te geven aan de twee bekenden. In dat verband achtte het Hof bewezen dat Wever documenten heeft vervalst.

Het Openbaar Ministerie beschuldigde Oduber ervan het Land Aruba te hebben misleid in het proces rond de uitgifte van de gronden, specifiek grond in Malmok. Het Hof achtte die beschuldiging echter niet bewezen en sprak Oduber op dat punt vrij. Wel achtte het Hof bewezen dat Oduber misbruik heeft gemaakt van zijn functie door zijn invloed aan te wenden bij de uitgifte van de gronden.

Ook Wever werd vrijgesproken van een deel van de aanklachten die verband hielden met de grond in Malmok. Het Hof achtte echter wel bewezen dat hij documenten heeft vervalst en misbruik heeft gemaakt van zijn functie.

Een ander belangrijk onderdeel van de Flamingo-zaak betreft de aanstelling van zogenoemde spookambtenaren. Dit onderdeel heeft betrekking op twee personen die als coördinator werden aangesteld, maar volgens het Hof nooit werkzaamheden voor het Land Aruba hebben verricht. De overheid betaalde hen desondanks wel. Een van de twee werkte bij een bedrijf van een zoon van Oduber, terwijl zijn salaris uit publieke middelen werd betaald.

Voor deze beschuldigingen achtte het Hof Oduber schuldig aan bedrog en misbruik van zijn functie.

Het derde onderdeel van de zaak heeft betrekking op personen die loyaal waren aan de partij POR en die een baan kregen zonder dat de reguliere procedures voor personeelsbenoemingen naar behoren werden gevolgd.

Op dit punt veroordeelde het Hof zowel Oduber als Esser voor ambtelijke omkoping en misbruik van functie. Volgens het Hof werden personen die loyaal waren aan POR geholpen om werk te krijgen via een procedure waarbij de gebruikelijke regels niet werden gevolgd.

Bij het bepalen van de straffen legde het Hof nadruk op de verantwoordelijkheid die met een openbaar ambt gepaard gaat.

Volgens het Hof bekleedde Oduber als minister een voorbeeldfunctie in de samenleving en kon daarom van hem het hoogste niveau van integriteit worden verwacht. De twee andere verdachten waren ambtenaren en waren op de hoogte van het handelen van de minister.

Het Hof kwalificeerde de bewezen verklaarde feiten als ernstige strafbare feiten. Volgens de rechterlijke instantie hebben de verdachten blijk gegeven van een ernstig gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef ten aanzien van het vertrouwen en de verantwoordelijkheid die het Land Aruba in hen had gesteld.

Het Hof is van oordeel dat hun handelwijze ernstige schade heeft toegebracht aan het vertrouwen dat burgers in het openbaar bestuur moeten kunnen hebben. Daarnaast heeft dergelijk handelen volgens het Hof een ondermijnende invloed op de samenleving als geheel.

Dat de gebeurtenissen enkele jaren geleden hebben plaatsgevonden, doet volgens het Hof niets af aan de ernst van de strafbare feiten. Bij de strafoplegging hield het Hof er wel rekening mee dat de procedure langer heeft geduurd dan de termijn die volgens de jurisprudentie als redelijk wordt beschouwd.

De strafzaak heeft ook grote gevolgen gehad voor het leven van de drie verdachten. In het geval van Oduber hield het Hof specifiek rekening met de grote hoeveelheid publiciteit die de Flamingo-zaak rond hem als publiek figuur in een kleine gemeenschap heeft veroorzaakt.

Het Hof oordeelde echter dat deze omstandigheid onvoldoende reden is om te concluderen dat een onvoorwaardelijke gevangenisstraf niet langer passend zou zijn.

Het Hof legde daarnaast nadruk op de algemene preventieve werking van de straf. Volgens het Hof moet voor de samenleving duidelijk zijn dat dergelijk handelen niet is toegestaan. Dat wordt van belang geacht om de integriteit van het openbaar bestuur en van ambtenaren van het Land Aruba te beschermen.

Met de uitspraak van 17 september sprak het Hof de verdachten op enkele punten vrij, maar achtte het andere feiten bewezen die door het Gerecht in Eerste Aanleg anders waren beoordeeld. Het grootste verschil in de gevolgen betreft Oduber, die nu een gevangenisstraf van twee jaar tegemoet ziet.

Na afloop van de zitting verklaarde Odubers advocaat, mr. Vito Carlo, dat de uitspraak volledig onverwacht kwam. Op de vraag of zij tegen de uitspraak van het Hof in cassatie zullen gaan, zei Carlo dat zij het vonnis eerst uitvoerig moeten bestuderen. Daarna zal hij dit met zijn cliënt bespreken en zal worden besloten of cassatie wordt ingesteld.

Het Gerecht in Eerste Aanleg heeft de verzoeken van Friendly Green Bike Company Aruba VBA en Evikes Corporation VBA afgewezen om de door de regering opgelegde last onder dwangsom te schorsen. De maatregel werd opgelegd omdat de bedrijven e-steps, elektrische fietsen en elektrische scooters verhuren zonder de vereiste vergunning.

De zaak draait voornamelijk om de vraag of de elektrische voertuigen die de bedrijven aan het publiek verhuren onder de Landsverordening personenvervoer vallen. Green Bike en Evikes voerden aan dat deze wet niet van toepassing is op hun e-steps en e-bikes en dat zij daarom niet over de verhuurvergunning hoeven te beschikken die wordt genoemd in artikel 3, derde lid, van de landsverordening.

Het Gerecht ging niet mee in dat argument. Volgens de rechter zijn e-steps en e-bikes tweewielige voertuigen zonder gesloten carrosserie die worden aangedreven door een elektromotor. Daarmee vallen ze onder de definitie van een verhuurmotorfiets in de Landsverordening personenvervoer. Omdat de bedrijven de voertuigen zonder chauffeur verhuren, concludeert het Gerecht dat zij over de bijbehorende vergunning moeten beschikken. Zonder die vergunning is volgens de rechter sprake van een overtreding van de landsverordening.

Op 29 juni legde de minister een last onder dwangsom op. De bedrijven moeten onder meer stoppen met het aanbieden en verhuren van de voertuigen voor gebruik op of buiten de openbare weg. Ook moeten zij de mogelijkheid uitschakelen om de voertuigen via een QR-code, app, website of ander digitaal middel te huren. Daarnaast mogen de voertuigen niet op of langs de openbare weg of op andere voor het publiek toegankelijke plaatsen beschikbaar worden gehouden met het doel ze te verhuren.

Green Bike en Evikes voerden aan dat onmiddellijke handhaving van de maatregel ernstige financiële schade zou veroorzaken en de continuïteit van hun ondernemingen in gevaar zou kunnen brengen. Het Gerecht erkende dat hun financiële positie onder druk staat en oordeelde dat zij voldoende spoedeisend belang hadden om hun verzoeken in behandeling te nemen. Dat was echter onvoldoende reden om de maatregel te schorsen.

Het Gerecht erkende ook dat de maatregel ingrijpende financiële gevolgen kan hebben voor beide bedrijven. Volgens de rechter weegt het commerciële belang van de ondernemingen echter niet zwaarder dan het algemene belang dat is gemoeid met naleving van de vergunningplicht en de verkeersveiligheid. Er bestaat daarom geen grond om de last onder dwangsom te schorsen.

Het praktische gevolg van de uitspraak is dat Green Bike en Evikes hun e-steps en e-bikes niet op de huidige manier mogen blijven verhuren zonder de vereiste vergunning. Ook mogen zij de voertuigen niet op of langs de openbare weg beschikbaar houden voor verhuur zolang deze situatie voortduurt.

Het Gerecht heeft beide verzoeken afgewezen. In de uitspraak staat tevens uitdrukkelijk dat tegen deze beslissing, die betrekking heeft op een verzoek om een voorlopige voorziening op grond van artikel 54 van de Lar, geen hoger beroep openstaat.

Den e edicion aki di nos column semanal tocante nos Papiamento, e tema ta dirigi primeramente na un practica antiguo, awendia conoci como ‘piercing’ na varios idioma, pero cu cerca nos desde antaño tin un termino autentico di Papiamento. Ta trata di ‘coroha’ orea, palabra cu nos no por haya den nos Vocabulario oficial. Pa por bisa algo mas di su posible origen nos a bay consulta e idiomanan di custumber. E unico posible conexion cu nos a haya ta cu e verbo Spaño ‘corrogar’ (di Latin: corrugāre). Primeramente ta parce cu esaki, cu e significado actual di e verbo en todo caso, no tin mucho relacion cu nos ‘coroha’, ya cu ta trata awendia di un simple perforacion, despues di cual inmediatamente ta coloca e renchi of otro prenda den e buraco na e orea. E verbo ‘corrugar’ ta ser usa den forma di crea marca o rasca riba un superficie lizo, pa sigura cu e no ta move ora e ta pega riba otro material y/o pa proteha esaki na su lugar. E ta un termino mas tanto usa den industria di carton, unda ta traha riba carton lizo diferente tipo di ondulacion, dependiendo di e uso cu ta duna esaki despues den empaque di diferente material. Pakico nos ta kere cu aki tin un posible relacion? Pasobra consulta cu persona di edad a siña nos cu antes, contrario na e practica actual di simplemente perfora e orea y coloca e prenda, tabata haci e perforacion, pa inmediatamente despues pone un hilo den e herida, pa esaki por cura pero lagando e buraco habri. Despues no mas tabata pone e renchi, unavez e herida a cura, causando un desperfecto permanente den e superficie di e orea. E pregunta ta: con e palabra a yega cerca nos? Posiblemente di otro banda di lama, na Venezuela por ehemplo, unda e por tabata un expresion regional cu nos no por a detecta te awor riba internet. Nos lo aprecia si nos haya algun reaccion di lectornan cu for di nan background familiar por sa algo mas, riba nos pagina di Facebook, o na nos adres di email (info@bondia.com).

Pakico ta elimina ‘g’ y ‘j’ na fabor di ‘h’?

Un di e peculiaridadnan di nos idioma ta e cambio, den pronunciacion y por escrito, di un ‘g’ o ‘j’ den un palabra di origen Spaño pa un ‘h’. Contrario na Spaño, cerca nos si ta pronuncia e ‘h’ na inicio di un palabra y den caso unda e ta na otro lugar den un palabra. Asina por ehemplo ‘ligero’ ta bira ‘lihe(r)’ y ‘vejez’ ta bira ‘behez’ o ‘behes’. Ora nos mester adopta ‘envejecimiento’ casi automaticamente a adapta esaki pa ‘embehecimento’, otro palabra mas cu nos no ta mira den nos Vocabulario, loke por splica pasobra e ta un palabra relativamente nobo. Pero, di unda e custumber ta bin di pronuncia un ‘g’ o ‘j’ di forma asina leve, cu e ta bira un ‘h’? Tin diferente posibilidad, por ehemplo di Hulandes mes ta conoci cu den sur di e pais e ‘g’ ta mas suave, casi den direccion di un ‘h‘ tambe. Nos tabatin suficiente relacion cu sur di Hulanda pa por a adopta esaki, tambe pasobra e tabata cuadra mas cu su equivalente na Spaño, cu tambe conoce un pronunciacion suave, hopi diferente di e ‘g’ pisa (den garganta) di norte di Hulanda. Ademas cu den sur di Hulanda y e parti Flamenco di Belgica tin te awe e custumber, den cierto region, di intercambia e ‘h’ cu e ‘g’, algo cu nos ta topa na Aruba tambe. Por ehemplo un persona na Belgica envez di bisa ‘geheel’ (enteramente) ta pronuncia ‘hegeel’. Den aparato publico na Aruba algo semejante ( o ta ‘semehante’?) ta(bata) conoci, unda un persona por ta papiando di un carta cu den secretariado mester registra como ‘hegeim’ envez di ‘geheim’

Sin embargo, mester bisa cu no ta trata di un custumber fiho. Nos tin varios palabra unda e ‘g’ original a sobrevivi, manera ‘vigencia’y ‘vigente’, ‘vigilancia’y vigilante’, etc. Tambe nos tin palabra cu den cierto forma pronuncia a cambia pa ‘h’ (scohe) pero den forma skirbi – oficial – a keda orginal: ‘scoge’ y ‘escogencia’.

Despues di tres siman riba lama, Expedicion Inkfish Aruba a conclui su operacion di sondeo dia 12 di september 2026. E ekipo di cientifico, trahando for di e barco di investigacion RV Hydra, a completa e sondeo di ‘multibeam’ mas extensivo cu a yega di conduci den lama di Aruba, a scan tur obhetivo conoci y a identifica di por lo menos nuebe obhetivo nan ubicacionnan cu anteriormente no tabata conoci na e costa west di e isla. Aunke, e expedicion a conclui, ainda tin trabao substancial pa haci. E expedicion a genera gran cantidad di informacion cartografico, datonan fotografico y cientifico cu lo ser procesa awo y di cual e resultadonan lo ser presenta na maart/april 2027.

E expedicion a inclui traha mapa extensivo cu ‘multibeam’, tuma muestranan di ‘environmental DNA’ (eDNA) y ‘photogrammetry’ na sitionan di barconan cu a sink y di rifnan. A scan tur obhetivo conoci cu exito, uzando e sonar ‘multibeam’, y por lo menos nuebe obhetivo adicional a ser identifica na areanan costero west di Aruba. E expedicion tambe a conduci e prome sondeonan di eDNA na Aruba. E muestranan aki lo yuda investigadornan pa compronde miho e relacion entre sitionan di herencia cultural bou awa y e medio ambiente marino cu ta rondona nan.

E expedicion tabata un cooperacion entre Museo Arqueologico Nacional Aruba (MANA), Imagination for Development and the Nature of Values Aruba (IDNOVA), the Aruba Conservation Foundation (ACF) y e organisacion internacional filantropico marino Inkfish. E trabou tabata posibel door di preparacion extensivo di MANA, basa riba e ‘desk-based research’ di arkeologo Arubano Raymundo Dijkhoff. E investigacion aki a yuda e ekipo di Inkfish identifica y priorisa e sitionan pa e sondeo.

Durante e expedicion, arkeologo Arubano Harold Kelly di MANA y ecologo Arubano Oriana Wouters di IDNOVA a traha hunto cu e team internacional di investigacion. Door di nan participacion nan a haya experiencia hopi valioso cu metodonan di sondeo hopi avansa y a sigura Aruba su involucracion directo den colecta y interpreta e data.

Un ‘Memorandum of Understanding’ (MOU) firma pa Minister di Cultura Sr. Mike Eman ta sigura cu e data cientifico cu a colecta durante e expedicion ta keda accesible pa Aruba. Esaki lo sostene investigacionnan den futuro, educacion, e maneho a termino largo y e proteccion di e herencia cultural bou awa di nos isla.

E sentencia di dos aña di prison contra e ex-ministro involucra den e caso penal yama ‘Flamingo’ tabata e mas reciente pero no necesariamente e ultimo den un serie di caso contra mandatario local. Nos tin mas di un decada di persecucion penal andando contra persona den funcion politico,anteriormente nunca visto. Y por lo visto esaki tabata necesario tambe, mirando e resultado cu tur e casonan tabatin. No por argumenta cu den e casonan atendi tabatin acusacion fabrica, ni prueba insuficiente, ni proceso legal no hiba corectamente. Mayoria di acusado a haci amplio uso di nan derecho ciudadano di hiba nan caso dilanti tur foro hudicial posible, loke a termina den nan condena final y inevitable. Salvo un grupo menor di seguidor fiel di cada un di nan por supone cu mayoria den comunidad ta consciente di e veracidad di e crimennan cometi contra nos sistema legal. Y cu ta kere cu finalmente ‘crimen no mester ta paga’. Y, cu esaki nos ta yegando na fin di e serie menciona? Realmente nos no tin mucho mas garantia cu den e periodo anterior na e serie spectacular aki.

Pa cuminza, kico a causa e serie di caso penal menciona? Tabatin un base real di indicacion di crimen (organiza) cu ministro(nan) na cabez di e crimennan pa basta tempo caba. Sin embargo, no tabata mira actuacion contundente di banda di Ministerio Publico, manera esaki tabata organiza y lidera te na e momento ey. E cambio grandi a bin na 2016 cu yegada di un procurador general nobo, cu aparentemente a bin cu un mision special, contrario na e actuacion vacilante di su antecesornan. Nos no ta basa esey riba speculacion, sino riba entrevista personal cu e PG nobo tocante algun caso di aparente criminalidadden gobernacion, cu a resalta den su decision di cuminza actua. Loke e no a bisa, pero cu nos ta kere, ta cu e decision cu tabata ‘basta cu e situacion aki’ na Aruba no a bin di gobierno di Aruba, sino di gobierno Hulandes. E proposicionpa nombra PG a bin di ministro Hulandes di Asunto Interior y di Reino, y no di Aruba. Despues di tanto aña di no mira actuacion debido, e redactor a desafia e PG cu un simple: “Time will tell.” Su contesta inmediato tabata contundente: “Ja, precies, time will tell.” Poco luna despues e promer ‘victima’ penal a cay y despues a sigui e avalancha di caso cu nos a presencia den ultimo añanan.

Awor, pakico conta tur esaki? Pasobra e ta mustra e papel clave di intervencion Hulandes den nos aparato hudicial, fortifica tambe pa e colaboracion Hulandes den e cuerpo investigativo conhunto( RST). E siguiente pregunta lo mester ta: con nos politiconan a tuma e intervencion Hulandes aki? A protesta contra esaki como un ‘limitacion di autonomia’? O a keda keto, asumiendo e posicion di ‘esun cu ta asina bobo pa nan gar’e, ta su mala suerte’?Talvez esaki no ta zona asina cortes, pero si e conclusion ey ta eroneo, kico ta e señalnan cu nos por a mira di mehoracion di proceso administrativo, y control riba esaki, pa preveni repeticion? Y nos no mester bay leu, por keda den e mesun area aki di negoshi cu tereno di propiedad publico, e fuente mas grandi di corupcion desde antes cu nos a haya gobernacion autonomo. Despues di salida di e ministro cu a keda condena den e dianan aki, na 2019 a drenta otro ministro di mesun partido cu a mira un ambiente bira hostil rapidamente den conseho di ministro di e tempo ey. Su actuacion tabata encera asunto pa cual su predecesor a keda condena awor(p.e. ambtenaarnan ‘spirito’). Posteriormente e ta proba su razon, pero mientras tanto el a perde su puesto como ministro den un proceso cuestionable di retiro den parlamento. Esey ta keda pa historia, e caso ey ta cera. Pero con a sigui na nivel di e departamento concerni (di Infrastructura y Planificacion)? Den e periodo inmediatamente despues a mira salida forza di un director y di su sucesora inmediato, bao di circunstancia nunca clarifica pa gobierno. Contal cu e propio promer ministro a asumi control di e departamento, den un claro indicacion cu,sea ningun hende tabata di confia mas, sea no tabatin e capacidad profesional pa dirigi e departamento debidamente. Y awe nos ta mas cu aña y mey den un periodo di gobierno nobo y lo mester spera cu cos lo marcha mihor, pero algun certeza cu esey ta e caso, esey si nos no tin. Nos lo reporta ora e siguiente caso presenta.

Un caso igualmente grave ta presente den e otro proceso di permiso, yena cu caso hudicial contra ministro(nan) y hefe di departamento: permiso di residencia temporal y conseho laboral riba esaki. E ‘casualty count’: dos ministro, y varios caso di actuacion dudoso di funcionario halto cu a termina den despido. Aki tambe nada conoci di con ta preveni delincuencia, a traves di proceso administrativo adecuado. Por ta cu a haci algo, pero prensa y publico no sa nada. Un simple pregunta: un empresa o un migrante cu ta pidi permiso, sa unda pa entrega denuncia contra exigencia di pago ilegal, cometi pa un funcionario publico? En todo caso a keda funciona e unico fuente cu no ta faya: caya … Ora e sobornonan ta cuminza acumula, di mes e rumornan ta cuminza core y bira asina hopi cu ta dificil pa tapa e asunto. Eynan crimen ainda ‘ta paga’ pero te dia cu husticia percura pa e no ta ‘paga mas’…