
about 7 hours ago
De personeelskosten van de Arubaanse overheid zijn in de eerste helft van 2026 verder gestegen. Ook het aantal arbeidsplaatsen nam toe. Toch verwacht de overheid dat de totale personeelskosten over heel 2026 met 8,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) onder de maximale norm van 10 procent blijven. Dat blijkt uit de Uitvoeringsrapportage over

De personeelskosten van de Arubaanse overheid zijn in de eerste helft van 2026 verder gestegen. Ook het aantal arbeidsplaatsen nam toe. Toch verwacht de overheid dat de totale personeelskosten over heel 2026 met 8,2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) onder de maximale norm van 10 procent blijven.
Dat blijkt uit de Uitvoeringsrapportage over het tweede kwartaal van 2026 van Directie Financiën.
Tot en met juni bedroegen de personeelskosten, inclusief overwerk, Afl. 261,8 miljoen. In dezelfde periode van 2025 was dit Afl. 257,7 miljoen, een stijging van ruim Afl. 4,1 miljoen. Voor heel 2026 is Afl. 514,7 miljoen begroot.
Tegelijkertijd steeg het aantal Full-Time Equivalents (FTE’s) van 3.334 in het tweede kwartaal van 2025 naar 3.379 in dezelfde periode van 2026. Ten opzichte van het eerste kwartaal van dit jaar kwamen er negen FTE’s bij. Volgens Directie Financiën komt dit voornamelijk doordat bestaande vacatures werden ingevuld.
In het tweede kwartaal traden 46 nieuwe ambtenaren in dienst. Tegelijkertijd eindigden of werden tien contracten beëindigd, vertrokken zes medewerkers om andere redenen, bereikten twee de pensioengerechtigde leeftijd en maakten twee gebruik van de VUT-regeling.
Vooral salarissen en toelagen droegen bij aan de hogere kosten. Deze stegen van Afl. 77,2 miljoen in het tweede kwartaal van 2025 naar Afl. 80,6 miljoen in 2026. De uitgaven aan overwerk bleven met ongeveer Afl. 8,2 miljoen vrijwel gelijk.
Voor de wettelijke norm gebruikt Directie Financiën een bredere definitie van personeelskosten. Deze zogenoemde public wage bill bedroeg tot eind juni Afl. 338,5 miljoen, oftewel 4,19 procent van het bbp.
Voor heel 2026 wordt 8,2 procent verwacht. Aruba ligt daarmee op koers om onder de wettelijke grens van 10 procent te blijven.

about 7 hours ago
(Infobae) – Husticia di Ecuador a ordena detencion di ex-presidente Abdala Bucaram Ortiz ora e ser saca di cuido medico, despues cu su ausencia pa di seis biaha a impedi tribunal anuncia decision den e caso relaciona cu supuesto comercialisacion iregular di testnan di COVID-19 durante pandemia. E medida a ser adopta anochi di 3

(Infobae) – Husticia di Ecuador a ordena detencion di ex-presidente Abdala Bucaram Ortiz ora e ser saca di cuido medico, despues cu su ausencia pa di seis biaha a impedi tribunal anuncia decision den e caso relaciona cu supuesto comercialisacion iregular di testnan di COVID-19 durante pandemia.
E medida a ser adopta anochi di 3 di september door di Tribunal di Garantianan Penal encarga cu e caso. Huesnan tambe a ordena Bloc di Buskeda di Polis Nacional pa mantene vigilancia permanente na e clinica na Guayaquil unda, segun famia y abogadonan di ex-presidente, e ta hospitalisa despues di un operacion na su curason.
E orden di detencion no ta un condena y tampoco no ta nifica cu Bucaram a ser declara culpabel. Su meta ta pa garantisa cu e presenta na corte pa tende e decision di prome instancia.
Te 4 di september, no tabatin confirmacion oficial cu Bucaram a sali for di clinica ni cu polis a ehecuta e orden.
Bucaram, kende a goberna Ecuador entre augustus 1996 y februari 1997, ta ser procesa hunto cu su yiu Jacobo, ciudadano Israeli Oren Sheinman y ex-agente di Agencia Metropolitano di Transito di Quito Leandro Berones.
E cuater ta enfrenta acusacion di crimen organisa y ta mantene nan presuncion di inocencia mientras no tin un sentencia final.
Fiscal Lidia Sarabia a cuestiona e ripiticion di suspencionnan y a pidi pa investiga e circunstancianan cu ta impedi conclusion di e proceso.
Durante e ultimo convocatorianan, agentenan di polis a bay na e centro medico pa verifica presencia y condicion di Bucaram, pero nan a reporta cu nan no a haya e facilidadnan necesario pa confirma su situacion directamente.
Famia di Bucaram ta sostene cu e ex-presidente a pasa pa un operacion di emergencia na su curason dia 26 di augustus. Su casa, Maria Rosa Pulley, a publica potret di e procedemento y a denuncia loke e ta considera persecucion contra Bucaram y su circulo.
Un di su yiunan despues a sigura cu el a entrega na un agente e factura di admision y documentacion clinico pa comproba cu su tata ta hospitalisa.
Caso ta origina for di 2020
E caso ta data for di augustus 2020, ora Ecuador tabata pasando door di un di e periodonan mas critico di emergencia di salud.
Segun Fiscalia, e acusadonan a colabora cu un structura cu a obtene beneficio economico mediante comercialisacion di 21.000 test rapido, mascara, lanceta y otro material medico.
Teoria di Fiscalia ta indica cu e organisacion a usa vehiculo, servidor y recurso di Agencia Metropolitano di Transito pa transporta e mercancia entre diferente provincia.
Algun miembro supuestamente a usa uniform y identificacion falso pa presenta nan mes como miembro di cuerpo diplomatico of di DEA di Merca.
E acusacion ta atribui na Berones y Sheinman participacion directo den e structura. Abdala y Jacobo Bucaram ta identifica como colaboradornan.
Parti di e materialnan lo tabata warda den cas di e ex-presidente na Guayaquil, mientras cu su yiu supuestamente a entrega USD 321.600 cash como pago pa e mercancia.
E ultimo acusacion aki ta ser sostene, entre otro evidencia, pa declaracion di Shy Dahan, un ciudadano Israeli cu a ser mata na augustus 2020 den Penitenciaria del Litoral.
Durante e proceso, Fiscalia a presenta alrededor di 50 testimonio di experto y testigo, ademas di documento, grabacion audiovisual y evidencia recupera for di aparato electronico.

about 7 hours ago
Ayera atardi polis mester a acudi na un rotonde pa motibo cu operadornan di Tour y diferente trahador a blokia e rotonde como protesta contra e proposicion di gobierno, cual a presenta como un solucion pa asina por sigui cu dialogo tocante e problematica andando pa cu ceramento di camindanan, un topico anteriormente cubri ampliamente

Ayera atardi polis mester a acudi na un rotonde pa motibo cu operadornan di Tour y diferente trahador a blokia e rotonde como protesta contra e proposicion di gobierno, cual a presenta como un solucion pa asina por sigui cu dialogo tocante e problematica andando pa cu ceramento di camindanan, un topico anteriormente cubri ampliamente pa Bon Dia Aruba.
Segun e splicacion cu a duna, e blokeo a surgi pa motibo cu tin disgusto cu e hecho cu gobierno kier prohibi full off-road. “Nos no t’ey solamente pa tour guidenan, nos t’ey como Aruba paso nos Rubianonan, esaki ta parti di nos cultura, poco poco nos ta perdiendo mas di nos cultura. Awo si nos perde esaki tambe, ki nos Rubianonan ta haci, e piscadornan, e surfernan, con nan ta bay yega ayatras?” un representante a declara.
Gobierno anteriormente a comunica cu a trece proposicion alternativo unda tour operatornan por sigui haci nan trabao y ambos banda lo sali gana. Ora a menciona esaki, a contesta cu “gobierno ta papia tur nechi. Pasobra nos a pidi respet, nos no a haya. Awo, un dia prome cu esaki ta pasando nan a sali bisa cu nan kier papia pero tur e lunanan aki nan no kier a papia y ultimo afspraak a cancela na ultimo momento. Y corda bon, akinan bo ta deal cu hopi tata y mama di famia cu ta bay perde nan pan. Y atrobe nos ta bisa, nos no ta bezig ta offroad, nos ta bezig ta core riba caminda di santo cu ta traha y dos biaha pa aña DOW ta pasa y rosa caminda haciele fine pa nos por core. Awo un voorbeeld, Ronde van aruba ta pasa eydennan, awo ki ta bay pasa, ta bay cancela Ronde van Aruba tambe? Pa shoco?”
Pa cu ceramento di e rotonde como protesta a bisa cu esaki ta solamente e comienso, “pasobra nos intencion no ta pa haci nada bay fo’i man pero atrobe, awe loke ta pasando aworaki no ta supposed di pasa mes pero nos ta disgusta cu nan ta sugarcoat nos cu algo y e realidad ta full otro. Y nos no ta bay acepta e cosnan ki.”

about 7 hours ago
Den e edicion aki di nos column semanal tocante nos Papiamento nos ta trata e tema di e diferencia entre idioma papia y idioma skirbi. Esaki no ta algo special di nos pueblo; tur parti di mundo ta posible haya diferencia entre loke ta papia y ta skirbi den idioma oficial. Den e idiomanan cu

Den e edicion aki di nos column semanal tocante nos Papiamento nos ta trata e tema di e diferencia entre idioma papia y idioma skirbi. Esaki no ta algo special di nos pueblo; tur parti di mundo ta posible haya diferencia entre loke ta papia y ta skirbi den idioma oficial. Den e idiomanan cu mas nos ta maneha banda di nos Papiamento nos por haya suficiente ehemplo, cu nos lo trata despues, pero promer cu tur cos e ehemplonan di nos mes.
Un palabra cu regularmente den conversacion ta casi disparce ta e palabra ‘no’. Den cierto caso e ta keda reduci na e ‘n’ mes. Como ehemplo e frase siguiente: “Min’ta bay awoki paso min’tin pura!” Pronuncia asina poco hende lo tin problema pa comprende, pero preferiblemente no mester skirbi esaki asina. Tin basta palabra corta den e frase aki. Pa cuminza nos ta gara e ‘Mi’ hunto cu e ‘no’, algo cu bo por scucha cien biaha pa dia. E ‘awoki’ por parce un palabra di origen indigena o di origen Africano, pero e no ta. E ta den forma skirbi: ‘awor aki’. E ‘paso’ ta e abreviacion di ‘pasobra’ cu nos ta mira skirbi frecuentemente asina mes (paso), cu no ta corecto pasobra e ta causa confusion cu otro significado di e palabra ey. ‘Min’tin’ ta den forma skirbi ‘Mi no tin’. Practicamente den tur frase unda nos ta usa e palabra ‘no’ combina cu un verbo nos ta usa e forma abrevia aki: Min’tin, min’por, min’sa, etc. E mesun custumber ta trece otro variante cune, por ehemplo ora ta trata di otro persona (plural), manera ‘nos’ y ‘boso’, ta drenta e ‘un’ reemplazando e ultimo ‘o’ di e boso y den caso di e ‘nos’ e ta keda añadi sin kita nada: “Bos’un ta bay mas anto?” Y den caso di e ‘nos’: “Nosun ta bay mas.” Relaciona cu e ‘boso’ nos tin tambe e forma abrevia di e ‘bosonan’ cu ta bira ‘bos’nan’.
Den e ehemplonan duna te awor no ta surgi problema pa skirbi nan, aunke den comunicacion oficial no ta aplica esaki. Pero nos tin tambe e caso di e palabra ‘di’ cu hopi biaha ta keda abrevia te solamente e ‘i’. Ehemplo: “E ta manera cayman na bok’i riu.” Normalmente nos lo skirbi ‘boca’ pero den e caso aki usa un ‘c’ lo causa confusion den lesamento. Otro ehemplo: “El a gasta tur su placa cu dient’i oro.”
Un caso special ta e forma abrevia di e verbo ‘kier’. Nos ta custumbra usa e forma ‘ke’ den conversacion: “Bon’ke bay mas anto?” Den nos Vocabulario oficial ‘ke’ ta aparece como forma abrevia di ‘kier’ pero den un texto oficial no ta usa e forma aki. Esaki ta un diferencia clave cu e Papiamentu di Corsou (y Bonaire), unda e forma mas cortico aki (ke) ta e forma oficial. E ‘kier’ ta algo tipico di Aruba.
No semper e forma oficial completo di palabra ta esun cu ta keda. Nos tin palabra cu a keda como nomber oficial pasobra e nomber a ser usa pa por ehemplo un mata; un caso asina ta e mata ‘palisia’ cu originalmente tabata ‘palo di siya’. Cu e mata finalmente a haya e nomber abrevia tabata logico pasobra el a nace den e tradicion oral di e idioma. E material di e mata tabata sirbi pa traha siya principalmente pa burico, den e temponan aya e medio di transporte di e hendenan cu ingreso mas humilde, cu mas tanto no tabata dispone di siya di cuero.
Manera menciona anteriormente, e otro idiomanan cu nos ta maneha tambe conoce e fenomeno. Por ehemplo, na Spaño tin e custumber di corta un verbo (participio pasado) te na ‘ao’ enves di ‘ado’ na final di e palabra; por ehemplo ‘melao de caña’. Tambe: “Eso me tiene precupao.” Hasta tin uno cu a penetra den nos Papiamento: ‘cayao’ (callado, callao). Ta usa esaki mas tanto pa indica cu un persona a keda ‘keto keto’. Tambe e variante: “El a keda boca cayao.”

about 7 hours ago
Accion gubernamental atrasa ta costa mas; esey por ta e conclusion di e actual ciere di e ruta di costa norte di nos isla pa transporte recreativo. Ta di spera cu e ciere aki ta temporal y cu e dialogo cu mester a tuma lugar hopi tempo pasa caba, por duna resultado awor. Pero pa

Accion gubernamental atrasa ta costa mas; esey por ta e conclusion di e actual ciere di e ruta di costa norte di nos isla pa transporte recreativo. Ta di spera cu e ciere aki ta temporal y cu e dialogo cu mester a tuma lugar hopi tempo pasa caba, por duna resultado awor. Pero pa yega na otro ta importante cu tur partido reconoce cierto realidad, cu no necesariamente ta parti di e discusionactual, di cualkier banda den e asunto.
En general, ora ta tarda pa yega na un solucion di un problema, automaticamente e solucion na cual a yega despues di hopi retraso ta bay costa hopi mas. Den e tipo di caso cu nos ta atendiendo aki, por expresa e costo den placa, por ehemplo pasobra tin mas hecho innegable cu a tuma lugar mientras tanto, cu lo mester resolve financieramente. Pero e costo por ta tambe den perdida di por ehemplo naturaleza, cu pa obvio conveniencia ningun partido ta bay purba cuantifica den moneda. Hasta di un manera cinico por pretende cu ‘ningun hende a sali perdi’, pasobra e pida mondi ey na tal lugar no t’ey mas, o e animalnan cu tabatin nan habitat eynan a busca otro refugio sigur, si esey ta existi ainda pa nan. Keda pretende cu ‘ningun hende a gana ni perde’ durante e periodo di negligencia y/o tardanza ta demostra solamente cu no tin unvision presente cu ta cubri henter e asunto den tur aspecto.
Ban ilustra mas specificamente loke kier bisa den e mesun caso aki. E empresanan cu normalmente ta haci uso di e ruta na costa norte di nos isla obviamente ta defende nan pan, literalmente, pasobra acceso na e costa ta di vital importancia pa nan; esey ta un hecho innegable. Sin embargo, ora nos ta discuti proteccion di medio ambiente y naturaleza e problema cardinal no ta e costa, aunke aki tambe tin parti cu ta requeri proteccion. E problema principal ta cu e crecemento desordena di e sector di recreacion turistico aki a cuminza bira un asalto riba e naturaleza cu nos tin ainda, cu no ta den nos parque nacional. Mientras e costa tabata sirbi como ruta principal pa decadas, awendia esey su so no ta interesante mas, aparentemente, y a cuminza inventa cada vez mas ruta alternativo den parti interior di nos isla. Esaki a trece henter e transporte aki mas den e distritonan pobla, causando e problemanan conoci di molester di boroto y stof. Por bisa cu aki e fenomeno di urbanizacion excesivo y descontrola a bin topa cu e otro problema di descontrol, esta e crecemento di ruta fuera di e tradicional zona costero y rutanan principal existente. Y finalmente nos lo mester tin un solucion pa ambos. Ta importante tambe reconoce cu aki nos no ta den tereno unico. E fenomeno di crea parque nacional, riba su mes un bon iniciativa, hopi biaha ta conduci na un desorden dencrecemento economico pafor di e areanan restringi aki. E problema no ta e parque nacional, mas nan ta mihor pa nos tur. Pero e fenomeno di tardanza gubernamental pa tuma paso contra loke nos por yama e ‘pirateria teritorial’ den e zonanan di naturaleza y di paisahe valioso, cu no ta den e parque nacional,ta e problema cu conoce un solo solucion: accion gubernamental debido pa rescata loke por ainda, y de paso atendiendo lo mihor posible e interesnan economico cu mientras tanto a surgi. Kico esey por significa? Cu por duna acceso atrobe na e ruta di costa, pero cu medida severo pa proteccion di naturaleza den interior di nos isla. Esaki lo mester encera tambe un control severo riba e creacion di ruta nobo for di costa bay paden. Ta esaki ta contribui na e destruccion di e areanan menciona y si acaso e companianan den e disputa aki ta envolvi den esey, nan lo mester reconoce nan responsabilidad.
Tin mas asunto pa atende. Na tur lugar y tur dia e boroto innecesario di centenares di vehiculo cu motor di gasolin o diesel ta causa un molester grandi den naturaleza, cu por evita introduciendo e obligacion – gradualmente – di vehiculo electrico y ‘phase out’ e vehiculonan riba combustible. Esaki ta conta tambe pa e situacion den nos parque nacional, unda a crea un infrastructura caro di caminda di concret pa bus grandi por pasa, hasta den area unda ta conoci cu hopi animal tin nan refugio y realmente mester mas proteccion cu loke ta ofrece nan te awor. Nos sa cu aki lo por tende e gritonan atrobe di e sector, cu claramente no ta desea di mira ningun cambio cu ta come den rentabilidad di nan negoshi. Pero esaki ta proba nos posicion atrobe: si nos a inicia 10 – 15 aña pasa caba cu regulariza y reglamentae actividad economico debidamente, nos no lo tabatin e problema actual, di mayor costo pa tur esnan envolvi, pasobra gobierno(nan) no a actua na tempo. Reaccion negativo for di e sector bo por spera semper, esey no por stroba actuacion gubernamental corecto y hustifica.Recientemente nos por a presencia otro ehemplo di actuacion gubernamental atrasa; esey tabata e caso di e vehiculonan electrico, manera e-bike y e-steps cu tabata sclama pa reglamentacion, cu finalmente a bin di un forma demasiado riguroso cu prohibicion total di nan uso. E ciere di e ruta di costa ta algo similar: ‘dal porta cera ora awa pasa hariña’ y ademas sin busca un solucion viable inmediatamente. Gobierno, en general, mester siña actuaeficazmente, y na tempo…