Bondia Aruba

news_item
Click to read more

Identidad di Corsou ainda fuertemente conecta cu pais di nacemento y Papiamentu, segun encuesta

about 15 hours ago

(Curacaochronicle) – Ta naci na Corsou y papia Papiamentu ta keda e dos indicadornan mas fuerte di loke habitantenan ta considera un “Yiu di Corsou”, segun un publicacion nobo di Oficina Central di Estadistica di Corsou, CBS. E informe, titula ‘Identidad nacional, aceptacion social y discriminacion na Corsou’, ta compara hayazgonan di e Encuesta di

www.bondia.com
news item

Identidad di Corsou ainda fuertemente conecta cu pais di nacemento y Papiamentu, segun encuesta

about 15 hours ago

(Curacaochronicle) – Ta naci na Corsou y papia Papiamentu ta keda e dos indicadornan mas fuerte di loke habitantenan ta considera un “Yiu di Corsou”, segun un publicacion nobo di Oficina Central di Estadistica di Corsou, CBS.

E informe, titula ‘Identidad nacional, aceptacion social y discriminacion na Corsou’, ta compara hayazgonan di e Encuesta di Cohesion Social di 2015 cu e Encuesta Social di 2025.

Na 2025, 76,4 porciento di e participante a bisa cu un “Yiu di Corsou” ta un persona naci riba e isla. Otro 71,5 porciento a bisa cu papia Papiamentu vlot ta un caracteristica importante.

CBS ta bisa cu e hayazgonan ta mustra cu identidad nacional di Corsou ta keda fuertemente conecta na nacemento local y idioma. Na mesun momento, e investigacion ta punta na un comprendemento mas amplio y mas inclusivo di identidad.

Un mayoria grandi, 77,1 porciento, a bisa cu yiunan di migrantenan cu ta naci y cria na Corsou tambe mester ser considera “Yiu di Corsou”.

 

news_item
Click to read more

Comunicado di gobierno: Minister Geoffrey Wever a reuni cu KvK pa fortalece clima di inversion y acelera reforma economico

about 15 hours ago

Diahuebs mainta Minister di Finanzas, Asunto Economico y Sector Primario, Geoffrey Wever (Futuro) a reuni cu representantenan di Camara di Comercio y Industria Aruba (KvK) pa intercambia pensamento riba un serie di prioridadnan strategico cu ta contribui na un economia mas fuerte, mas competitivo y mas resiliente. Durante e reunion, Gobierno y sector priva a

www.bondia.com
news item

Comunicado di gobierno: Minister Geoffrey Wever a reuni cu KvK pa fortalece clima di inversion y acelera reforma economico

about 15 hours ago

Diahuebs mainta Minister di Finanzas, Asunto Economico y Sector Primario, Geoffrey Wever (Futuro) a reuni cu representantenan di Camara di Comercio y Industria Aruba (KvK) pa intercambia pensamento riba un serie di prioridadnan strategico cu ta contribui na un economia mas fuerte, mas competitivo y mas resiliente.

Durante e reunion, Gobierno y sector priva a reafirma e importancia di un dialogo continuo pa impulsa reformanan cu ta fortalece confianza den economia y crea un mihor ambiente pa inversion y desaroyo empresarial.

Un di e temanan principal tabata e siguiente pasonan den implementacion di e Landsverordening Waarborging Houdbare Overheidsfinancien (HOFA). Minister Wever a splica cu disciplina financiero, transparencia y un maneho presupuestario responsabel ta esencial pa garantisa stabilidad economico a largo plaso y pa fortalece confianza di inversionistanan, empresarionan y institucionnan financiero den Aruba.

Den cuadro di revitalisacion di e centronan urbano, minister Wever a duna un actualisacion riba e progreso cu Gobierno ta haciendo pa stimula inversion den Oranjestad y San Nicolas. E reunion a trata tambe e efecto positivo cu e incentivanan fiscal por tin riba inversion priva y actividad economico. Gobierno ta sigui crea e condicionnan pa comercio local, empresarionan y inversionistanan por haya mas oportunidad pa inverti, crece y contribui na desaroyo sostenibel di Aruba.

Riba e tema di regulacion di vacation rentals, manera Airbnb y otro plataformanan similar, minister Wever a comparti e progreso cu Gobierno ta haciendo pa implementa un cuadro regulatorio moderno cu ta garantisa competencia husto, proteccion di consumidor, un sistema fiscal balansa y un sector turistico sostenibel. E maneho integral ta busca pa trece un balansa entre stimulacion di inversion y proteccion di interes di comunidad.

Durante e reunion a intercambia tambe pensamento riba e importancia di reduci e economia informal y fortalece cumplimento cu e reglanan vigente. KvK a presenta su iniciativa pa desaroya un campaña di conscientisacion tocante e economia informal, mientras cu tambe a papia di e progreso relaciona cu e Ultimate Beneficial Owner (UBO), simplificacion di procesonan administrativo y e siguiente pasonan pa modernisa e sistema di permiso empresarial.

Minister Wever a reafirma cu Gobierno ta comprometi na sigui reduci burocracia, aumenta eficiencia den servicio publico y crea un ambiente comercial cu ta duna empresarionan mas certesa y menos obstaculonan administrativo.

 

news_item
Click to read more

Aruba Tourism Authority ta expande riba comunicacion global lansa na 2025 “When you love Aruba, it loves you back”

about 15 hours ago

Den 2026 turismo responsabel ta continua di ta un prioridad Na 2025, Aruba Tourism Authority (A.T.A.) a lansa un posicionamento nobo y diferente na nivel global cual ta parti di e strategia evolucionario di turismo pa Aruba. Un concepto no usual a wordo uza pa posiciona Aruba no solamente como un destinacion pa bishita, pero

www.bondia.com
news item

Aruba Tourism Authority ta expande riba comunicacion global lansa na 2025 “When you love Aruba, it loves you back”

about 15 hours ago

Den 2026 turismo responsabel ta continua di ta un prioridad

Na 2025, Aruba Tourism Authority (A.T.A.) a lansa un posicionamento nobo y diferente na nivel global cual ta parti di e strategia evolucionario di turismo pa Aruba. Un concepto no usual a wordo uza pa posiciona Aruba no solamente como un destinacion pa bishita, pero como un hogar stima.

E strategia di comunicacion aki ta sigui evoluciona e aña aki y ta sigui refleha un cambio importante den e narativa y mentalidad presenta, cu un Aruba cu enfoke riba proteccion di nos isla, y un manera diferente cu marca ‘Aruba’ ta comunica cu nos huespednan.

Cambio strategico: Di bishitante pa huesped, di un destinacion pa un hogar

E cambionan aki ta marca un compromiso pa fortalece turismo responsabel, redefiniendo e relacion entre Aruba y su huesped. E isla ta encurasha un filosofia nobo di recuperacion mutuo y restauracion di Aruba, caminda e huesped mester tuma un rol mas activo den e proceso segun comportacion respetuoso y consciente cu un impacto minimo.

“Desde 2025 y continuando den 2026 nos ta haciendo cambionan significativo, na unda cu nos a cambia nos manera di comunica. Nos strategia internacional di comunicacion a bay for di bende un destinacion na hopi mas enfoke riba cuida nos isla precioso, paso si e ta precioso e merece wordo protegi. Nos storianan ta enfoca riba e aspecto autentico di Aruba, nos hendenan, respetando nos cultura y nos herencia. Cu orguyo nos por bisa cu esaki ta pasonan den un bon direccion y ta un proceso cu ta cuminsa cu cambionan chikito cu ta converti su mes den cambionan impactante. A.T.A. semper a enfoca riba proteccion y cuido di nos isla, pero ta haci’e na un manera mas grandi riba nivel internacional awo, pidiendo esnan cu ta considera bishita Aruba pa tene cuenta cu nos isla ta un hogar di hopi pa proteha,” tabata palabra di Ronella Croes, CEO di A.T.A.

E aña aki un biaha mas a conta cu un produccion di video, fotografia, ‘brand assets’, hopi ambicioso, esaki a inclui trabou di seis dia na cincuenta lugar espectacular di Aruba.

Basa riba autenticidad, e produccion ta inclui mas cu setenticinco talento local, y un talento di voice-over local, alabes un melodia componi special cu ta contene zonidonan natural di e isla, pa crea un experencia auditivo y cu ta capta e beyesa y calidad di Aruba.

E produccion a enfoca riba e aspecto ‘slow pace’ cu ta haci cu un huesped ta disfruta mas y ta aprecia tur loke tin rond di dje, e parti sensorial. E parti culinario tambe a wordo subraya, ora e huesped experiencia Aruba cu curiosidad, e ta regresa cas back cu cultura y mas rico na experiencia culinario. Y por ultimo un aspecto sigur cu nos tur como Arubiano ta reconoce ta e parti hospitalario cu ta haci Aruba unico. Ora bo ta amabel cu e isla, bo ta wordo trata como famia y ta crea hopi amistadnan pa bida largo.

E aña aki un ‘short film’ a wordo crea, na unda ta conta un storia di dos adolescente, un local y un huesped cu ta conoce otro y ta forma un amistad hopi bunita. Den e short film, e hoben local ta mustra su amiga huesped su luganan faborito di Aruba y tambe ta enfoca riba e aspecto di proteccion.

Un aña di continuacion y sigui enforsa accion, y no solamente conscientisacion

Mas cu simplemente un mensahe, e strategia di comunicacion ta un movemento basa riba balornan pa un proposito mas intencional. Ta invita huespednan pa pensa diferente encuanto nan rol den e experencia local, no solamente disfruta di paraiso, pero como cuidado di e isla.

Ta invita huespednan pa tuma parti di algo cu realmente tin importancia. “Pasobra ora bo stima Aruba, Aruba ta stima bo back.”

 

news_item
Click to read more

Cura pa cancer den horizonte?

about 15 hours ago

E ta un hecho cu casi un den tres lector lesando esaki awo, den nan bida lo sufri y te hasta fayece door di e malesa aki. Na mesun momento un palabra cu ta causa hopi division aki na Aruba ta esun di vacuna. Den e añanan cu a pasa, y vooral e delaster lunanan,

www.bondia.com
news item

Cura pa cancer den horizonte?

about 15 hours ago

E ta un hecho cu casi un den tres lector lesando esaki awo, den nan bida lo sufri y te hasta fayece door di e malesa aki. Na mesun momento un palabra cu ta causa hopi division aki na Aruba ta esun di vacuna. Den e añanan cu a pasa, y vooral e delaster lunanan, nos por a nota data cientifico di diferente estudio clinico unda a usa vacunanan contra cancer. Den e columna aki nos lo toca e tema di vacuna contra cancer, cu un pregunta clave: E cura pa cancer ta den horizonte?

Kico ta un vacuna contra cancer?

Hopi di nos lo ta conoci cu e vacunanan tradicional contra Polio, Sarampi, y mas recien contra COVID. Un vacuna contra cancer mayoria biaha ta usa e metodo di mRNA. E tecnologia di mas avansa den e cuadro aki ta vacunanan di mRNA completamente personalisa. Con esaki ta traha?

Ora un pacient kita su tumor via operacion, dokternan ta analisa e material genetico di e tumor pa identifica e mutacionnan unico cu ta biba solamente den e celnan di cancer di e pacient unico aki, nan yama esakinan “neoantigenonan”. E data aki ta bay den un sistema di computer avansa, unda ta wak e neoantigenonan mas relevante pa e pacient unico aki. Despues ta traha un vacuna mRNA, completamente unico pa e pacient en cuestion.

Den e fase final ta duna e pacient e vacuna mRNA aki, hopi biaha cu otro medicina inmunologico pa asina e sistema inmunologico di pacient por reconoce e celulanan canceroso como algo cu mester elimina. E resultadonan di e proceso aki te ainda ta parce masha asombrante mes.

Kico estudionan clinico ta mustrando?

Melanoma (V940 / mRNA-4157 cu Keytruda)

E studio mas avansa ta e KEYNOTE-942 (Fase 2b), esaki ta un “randomized controlled trial (RCT)” berdadero cu 157 pacient cu melanoma di riesgo halto, despues di operacion. Un grupo a ricibi V940 (un tipo di vacuna di mRNA) combina cu e medicina inmunologico Keytruda, e otro grupo Keytruda so. Na januari 2026, e resultadonan di siguimento di 5 aña a mustra cu e combinacion di V940 + Keytruda a reduci e riesgo di recurencia of morto cu 49% compara cu Keytruda so.

Cancer di Pancreas (autogene cevumeran, MSK / BioNTech / Genentech)

Cancer di Pancreas ta un di e formanan mas letal di e malesa aki, conoci pa ciencia medico. Te ainda no tin mucho speransa pa pacientnan cu ta sufri di tipo di cancer aki. Normalmente ta apenas 13% di pacient cu cancer di pancreas lo ta bibo despues di 5 aña.

Un estudio chikito pero remarcabel na Memorial Sloan Kettering Cancer Center (New York) a duna 16 pacient un vacuna mRNA personalisa (autogene cevumeran) despues di operacion. Resultado di siguimento di 6 aña, presenta na e conferencia AACR 2026, tabata sorprendente: Di e 8 pacient cu nan sistema inmunologico a reacciona riba e vacuna, 87.5% ainda tabata na bida despues di 6 aña, compara cu apenas 25% entre e pacientnan cu no a reacciona riba e tratamento. Basa riba e resultadonan aki, un estudio mas grandi y aleatorio (Fase 2, NCT05968326) ta na caminda actualmente den varios sitio mundialmente.

Actualmente tin mas cu 120 studio clinico activo mundialmente cu vacunanan mRNA contra cancer, incluyendo cancer di pulmon, seno, prostaat, melanoma, pancreas y tumor di cerebro.

Cura pa cancer den horizonte?

Nos mester nota un par di limitacion importante tambe: e vacunanan personalisa ta caro y complica pa produci, ya cu cada un mester wordo traha specificamente pa nan mesun RNA di e tumor di cada pacient individual; e periodo di produccion (algun siman) no ta sirbi pa tur tipo di cancer ainda.

Aunke masha impresionante te ainda, mester nota cu nos mester warda te 2029, pa e casi 120 estudio clinico wordo finalisa y publica pa comunidad cientifico por verifica tur esaki. Nos tin cu bisa si, cu te awo, tur e data cu ta wordo publica ta duna mi persona un speransa masivo cu dentro di poco por tin metodonan di elimina cancer hopi mas eficiente di locual nos custuma cune awo.

 

news_item
Click to read more

Segun minister Dowers: Prohibicion di e-steps no ta un decision isola, pero ta sigui tendencia mundial pa garantisa seguridad den trafico

about 15 hours ago

E decision di Gobierno di Aruba pa prohibi e uso di step, scooter y bicicleta electrico riba camindanan publico ta sigui genera debate. Mientras dos compania local cu ta huur e tipo di vehiculonan aki ta cuestiona e manera cu gobierno a implementa e medida, minister di Husticia, Integracion, Transporte Publico y Energia, Arthur Dowers,

www.bondia.com
news item

Segun minister Dowers: Prohibicion di e-steps no ta un decision isola, pero ta sigui tendencia mundial pa garantisa seguridad den trafico

about 15 hours ago

E decision di Gobierno di Aruba pa prohibi e uso di step, scooter y bicicleta electrico riba camindanan publico ta sigui genera debate. Mientras dos compania local cu ta huur e tipo di vehiculonan aki ta cuestiona e manera cu gobierno a implementa e medida, minister di Husticia, Integracion, Transporte Publico y Energia, Arthur Dowers, ta sostene cu e prohibicion ta basa riba consideracion di seguridad publico y cu Aruba no ta un excepcion. Segun e mandatario, hopi otro pais ya a tuma medidanan similar despues di confronta un aumento den accidente y otro problema relaciona cu e uso di e tipo di vehiculonan aki.

Den un comunicado recien, minister Dowers a pone enfasis cu e decision original pa prohibi step, scooter y bicicleta electrico no ta un accion isola cu solamente Aruba a tuma. Segun e minister, diferente pais rond mundo ya a introduci prohibicion parcial of regulacionnan hopi mas severo despues di constata cu e crecemento rapido di e uso di e tipo di vehiculonan electrico aki a trece tambe un aumento den accidente.

Gobierno ta menciona paisnan manera Belgica, Reino Uni, Republica Checo, Francia, Spaña, Singapore, Alemania, Italia y Hulanda, caminda autoridadnan a impone diferente limitacion riba e-steps. Den algun pais, e vehiculonan no por circula riba acera; den otro, nan solamente por ser usa den areanan specifico of ta suheto na velocidad maximo y otro condicionnan tecnico.

Un di e ehempelnan cita door di gobierno ta Bruselas, unda mas cu 660 persona a resulta herida den accidente cu e-step durante 2025. E cifra ey a contribui na decision di autoridadnan local pa elimina e vehiculonan for di espacionan publico entrante 2027, como parti di un politica pa mehora seguridad den trafico.

Segun minister Dowers, Aruba no kier warda te ora mas accidente grave of fatal tuma lugar prome cu actua. E ta sostene cu un di e responsabilidadnan principal di gobierno ta precisamente identifica riesgonan potencial y tuma medidanan preventivo pa proteha peaton, conductor di vehiculo y otro usuarionan di caminda publico.

Gobierno ta subraya cu innovacion den transporte no ta algo cu e ministerio ta contra. Al contrario, minister Dowers ta indica cu diferente forma moderno di mobilidad por contribui positivamente na transporte y turismo, pero solamente ora nan ta opera dentro di e marco legal cu ta aplica pa tur operador.

Segun e mandatario, ningun compania no por introduci un servicio comercial cu ta usa infrastructura publico cu e expectativa cu despues gobierno lo adapta e legislacion na e situacion cu ya ta existi. E proceso corecto, segun gobierno, ta consulta cu autoridadnan competente, cumpli cu e diferente rekisito legal y obtene e permiso necesario prome cu cuminsa actividadnan comercial.

Ademas di e aspecto di seguridad, gobierno ta considera cu e asunto ta relaciona tambe cu bon gobernacion y trato igual pa tur empresario. Autoridadnan ta sostene cu cualkier actividad comercial cu ta usa espacio publico mester opera cu e autorisacionnan corespondiente y bao supervision di e instancia competente.

Minister Dowers a indica cu actualmente su ministerio ta mantene contacto cu e propietarionan di e companianan cu ta opera den e sector, mientras cu gobierno ta sigui implementa e pasonan administrativo cu corte a indica cu mester ser sigui. E obhetivo, segun e mandatario, ta logra cumplimento cu ley sin perde di bista e importancia di seguridad publico.

E comunicado aki ta bini despues di varios luna di discusion legal y publico tocante e prohibicion di e vehiculonan electrico na Aruba. E debate a cuminsa na april di e aña aki y eventualmente a yega dilanti di Corte di Prome Instancia, unda e manera cu gobierno a implementa e prohibicion a bira e punto principal di discusion.

E conflicto a cuminsa dia 21 di april 2026, ora minister Dowers a anuncia cu step, scooter y bicicleta electrico cu no ta cumpli cu e rekisitonan legal no por sigui circula riba caminda publico. Segun gobierno, e vehiculonan aki ta cay bao e categoria di vehiculonan motorisa segun legislacion vigente y, pa e motibo ey, mester cumpli cu diferente rekisito legal y tecnico prome cu nan por ser usa legalmente.

Poco despues di e anuncio, gobierno a publica un “Ultimo Aviso” pa operador y propietarionan di e tipo di vehiculonan aki. E siguiente dia, autoridadnan a cuminsa retira algun di e vehiculonan aki for di espacionan publico, loke a conduci na un conflicto legal cu dos compania cu ta dedica na huur e vehiculonan aki: Evikes Corporation VBA y Friendly Green Bikes.

Segun e companianan, nan ta opera na Aruba pa varios aña caba. Friendly Green Bikes a cuminsa su actividadnan na 2017, mientras cu Evikes Corporation a haci esaki na 2019. Nan ta argumenta cu durante tur e tempo ey autoridadnan tabata na altura di nan operacionnan y cu nunca nan a ricibi un prohibicion formal of un notificacion oficial indicando cu nan actividadnan tabata ilegal.

Na comienso di mei, e disputa a yega dilanti di Corte di Prome Instancia di Aruba den un procedemento urgente. Durante e audiencia, e punto central tabata no tanto si gobierno por regula e uso di e vehiculonan, sino si e procedemento cu a ser sigui pa implementa e prohibicion tabata conforme cu e exigencianan legal. Corte a dedica hopi atencion na pregunta si e companianan a ricibi suficiente comunicacion oficial prome cu gobierno a pasa na accionnan di control.

Segun e informacion presenta den corte, ningun di e dos companianan a ricibi un decision administrativo formal of un notificacion por escrito prome cu e anuncio publico di minister Dowers. Defensa di e companianan a argumenta cu un gobierno no por cambia un situacion cu a existi pa varios aña mediante un anuncio publico solamente, sino cu mester sigui e procedementonan administrativo cu ley ta prescribi.

Gobierno, di su banda, a sostene cu e asunto ta mucho mas amplio cu solamente dos negoshi. Segun abogado di gobierno, e preocupacion principal ta e seguridad di comunidad. Gobierno a presenta informacion tocante incidente y situacionnan peligroso, particularmente den e area di Palm Beach y otro area cu hopi turista, unda usuarionan regularmente tabata circula riba acera y den lugarnan cu no tabata destina pa e tipo di transporte aki.

Durante e audiencia, gobierno tambe a argumenta cu varios operador no tabatin e permiso necesario pa e actividad comercial cu nan tabata ofrece. Segun gobierno, algun compania tampoco no tabata cumpli cu obligacionnan relaciona cu uso di tereno publico y otro autorisacionnan administrativo.

Finalmente, Corte di Prome Instancia a emiti su decision dia 22 di mei. Corte no a determina cu gobierno no por regula of prohibi e uso di step, scooter y bicicleta electrico, pero si a conclui cu autoridadnan no por confisca of retira e vehiculonan aki simplemente sin sigui e procedemento administrativo cu ley ta exigi. Segun e sentencia, gobierno mester comunica oficialmente e supuesto infraccionnan, indica e base legal di e accion y duna un termino rasonabel pa e companianan afecta por reacciona of regularisa nan situacion.

Despues di e sentencia, minister Dowers a indica cu gobierno lo respeta e decision di corte y sigui e procedementonan. Na mesun momento, e mandatario a enfatisa cu corte no a elimina autoridad di gobierno pa actua contra uso ilegal di e vehiculonan, sino cu simplemente a confirma cu e accionnan di control mester tuma luga conforme e procedemento administrativo vigente.

Mientras algun empresario ta mira e vehiculonan aki como un alternativa moderno y sostenibel pa transporte, specialmente den e sector turistico, gobierno ta insisti cu nan uso mester tuma luga dentro di un marco legal cla y cu suficiente garantia pa seguridad den trafico.

Segun minister Dowers, e decision pa prohibi e tipo di vehiculonan no ta un accion isola, sino parti di un desaroyo cu tambe ta ser mira na otro paisnan. E mandatario ta sostene cu e meta ta preveni situacionnan peligroso prome cu nan bira un problema mas grandi y garantisa cu tur usuario di caminda publico por circula den un ambiente mas sigur.