Bondia Aruba

news_item
Click to read more

26 augustus; dia Internacional di cacho; Un mascota ta un compromiso pa bida

about 11 hours ago

Adopta of cumpra un mascota ta un decision cu ta trece alegria, pero tambe un responsabilidad cu ta dura durante henter bida di e animal. Un cacho no ta un regalo temporal ni algo cu por wordo laga atras ora circunstancianan cambia. E ley di cacho, Hondenverordening ta usa e palabra ‘houder’. Esaki no ta

www.bondia.com
news item

26 augustus; dia Internacional di cacho; Un mascota ta un compromiso pa bida

about 11 hours ago

Adopta of cumpra un mascota ta un decision cu ta trece alegria, pero tambe un responsabilidad cu ta dura durante henter bida di e animal. Un cacho no ta un regalo temporal ni algo cu por wordo laga atras ora circunstancianan cambia.

E ley di cacho, Hondenverordening ta usa e palabra ‘houder’. Esaki no ta referi solamente na e propietario oficial, sino tambe na e persona cu tin e cacho bao di su cuido. For di e momento cu bo acepta cuida un cacho, bo ta carga responsabilidad pa su bienestar y comportacion.

Prome cu tuma un mascota, cada persona mester evalua si e tin suficiente tempo, espacio y recurso pa cuminda, cuido veterinario, higiena, supervision y atencion. Tambe mester pensa riba kico lo pasa durante biahe, mudamento, enfermedad of cambio den situacion financiero.

Hopi animal ta termina riba caya pasobra nan a wordo tuma sin considera e compromiso completo. Preveni abandono ta cuminsa cu un decision consciente. Si bo no ta prepara pa e responsabilidad, e decision mas responsabel ta pa warda.

Gobierno, a traves di e Centro di Control di Cacho y den futuro e Centro di Rescate y Control di Animal, y tambe hopi fundacion na Aruba ta yuda animalnan den necesidad, pero esaki no por reemplasa responsabilidad di un doño mes. Cada mascota cu keda protegi y cuida ta un animal menos cu lo por termina riba caya.

Base legal: Hondenverordening, articulo 1, definicion di ‘houder’

Sea bo tambe un doño di mascota responsabel. Cada acto di responsabilidad ta salba un bida. Planta amor, proteha nan bienestar y hunto nos por logra un Aruba sin animalnan bandona.

 

news_item
Click to read more

Manehando Herencia Cultural Bao Awa cu Conocemento

about 11 hours ago

Pa un isla rondona y forma pa lama, pa compronde Aruba su identidad y herencia, nos tambe mester compronde kico tin bao di awa. Awo a surgi un oportunidad importante. Investigadornan como hende local por mira bao awa na un escala cu antes no tabata posibel. E parti central di e expedicion di Herencia Cultural

www.bondia.com
news item

Manehando Herencia Cultural Bao Awa cu Conocemento

about 11 hours ago

Pa un isla rondona y forma pa lama, pa compronde Aruba su identidad y herencia, nos tambe mester compronde kico tin bao di awa. Awo a surgi un oportunidad importante. Investigadornan como hende local por mira bao awa na un escala cu antes no tabata posibel.

E parti central di e expedicion di Herencia Cultural Bao Awa ta RV Hydra, un boto di investigacion di 56 meter opera pa Inkfish, un organisacion filantropico cu ta dedica na expande conocemento cientifico di lama y ta beneficia publico cu su investigacionnan. E expedicion aki ta totalmente subsidia pa Inkfish, creando un oportunidad significativo pa Aruba por haya acceso na infrastructura specialisa pa investigacion, tecnologia y experticio.

E trabao ta sigui e principionan di e Convenio di UNESCO 2001 pa Proteccion di Herencia Cultural Bao Awa, cual ta encurasha paisnan pa proteha su herencia bao awa, pa evita di saca obhetonan innecesariamente y pa traha hunto den investigacion, capacitacion y intercambia conocemento. Pa mas cu dos decada ta desaroyando investigacionnan den Aruba su Herencia Cultural Bao Awa. Na 1999 arkeologo Raymundo Dijkhoff di Museo Arqueologico Nacional Aruba (MANA) a cuminsa traha rednan cientifico, colecta informacion y explora acercamentonan pa proteha sitionan bao awa.

Na 2011, un inventario inicial di Aruba su herencia cultural bao awa a cuminsa, sigui pa mas investigacionnan, actividadnan pa crea conscientisacion y colaboracion internacional. Na 2019, a entrega un peticion formal di Aruba, Corsou y St. Maarten na Hulanda pa ratifica e Convenio di UNESCO 2001. E ratificacion ta planea pa tuma luga den e proximo añanan. P’esey, e proyecto cu Inkfish ta representa e siguiente paso den investigacion di Herencia Cultural Bao Awa pa Aruba despues di un trayectorio di 20 aña.

E strea di e expedicion aki ta un ‘multi-beam sonar’ cu por traha mapa di e fondo di lama te cu 2500 meter profundo, door di manda ‘soundwaves’ pa e fondo y door di uza e signal cu ta bin bek pa crea mapanan tridimencional. E meta ta pa traha mapa di mas cu ta posibel y mehora e conocemento di tanto sitionan conoci y no conoci di herencia cultural bao awa rond di Aruba. RV Hydra tambe ta carga dos submarino chikito pa investigacion cu ta capabel di opera te cu 1,000 meter. E boto di apoyo, Skye, lo yuda traha mapa di fondo di lama y sostene operacionnan di sambuyamento, mientras cu Hydra mes ta contene dos laboratorio pa procesa muestranan y informacion cientifico durante e expedicion.

E investigacion no ta limita pa arkeologia. Cientificonan tambe lo investiga Aruba su medio ambiente marino. Un tecnica cu lo uza ta di ‘enviromental DNA’, of eDNA, cual ta detecta rastronan di material genetico cu organismonan ta laga atras den awa di lama, manera celula di cuero of fragmentonan di foyo. Esaki ta yuda pa haya un bista mas amplio di e cantidad di especienan presente sin cu tin mester pa captura nan. E combinacion di traha mapa arkeologico y investigacion ecologico ta provee un oportunidad unico pa Aruba compronde su herencia natural y cultural bao awa.

Den e mision aki, profesionalnan Arubiano lo traha directamente cu e team di Inkfish durante e expedicion. Arkeologo di MANA Harold Kelly y ecologo Oriana Wouters di Imagination for Development and the Nature of Values Aruba (IDNOVA) lo participa riba RV Hydra, hayando experiencia practico cu metodo y tecnologianan mientras contribuyendo conocemento local di Aruba y su lama.

 

news_item
Click to read more

Situacion internacional ta empeora y ta toca Aruba…?

about 11 hours ago

Si nos mira solamente e situacion economico di nos pais, lo no tin tanto motibo pa preocupacion. Pero si observa loke ta pasando riba escenario mundial, esey lo mester pone nos pensa diferente. Si den transcurso di e aña aki tabatin un speranza ainda cu e conflictonan grandi (Ucrania, Iran) por yega na solucion pronto,

www.bondia.com
news item

Situacion internacional ta empeora y ta toca Aruba…?

about 11 hours ago

Si nos mira solamente e situacion economico di nos pais, lo no tin tanto motibo pa preocupacion. Pero si observa loke ta pasando riba escenario mundial, esey lo mester pone nos pensa diferente. Si den transcurso di e aña aki tabatin un speranza ainda cu e conflictonan grandi (Ucrania, Iran) por yega na solucion pronto, esey ya no ta e perspectiva. Y cu esey e efectonan economico negativo di ambos conflicto lo ta presente pa basta tempo, en todo caso pa e resto di e aña aki sigur. Nos lo bay mas den detaye tocante esaki mas dilanti den e edicion aki.

Banda di esaki ta importante presta atencion na e situacion economico na Merca, nos partner comercial principal. Tur cambio negativo aya por seguidamente afecta nos economia tambe. Na promer lugar, no ta trata di un situacion economico grave actualmente, pero si ta existi señalnan di posible deterioro, cu no ta principalmente relaciona cu crecemento economico, expresa den GDP, aunke ta anticipa cu economia na 2026 lo ta na menos di 2%.

E problema mayor ta finanzas publico. Debe publico a surpasa e nivel di US$ 40 triyon (40 mil biyon), mientras gobierno Mericano e aña aki lo tin un deficit di alrededor di US$ 2 triyon (mas di 6% di GDP). Pago di interes riba debe ta costa anualmente mas di 1 triyon dollar caba y ta sigui aumentando. Riba esey e interes cu cumpradornan di bono di estado Mericano ta pidi ta cruzando e limite di 5%, loke tin efecto riba henter mercado financiero, incluyendo hipoteca, prestamo pa auto, credit card, etc. Ademas e forma beligerante cu gobierno di Donald Trump ta acerca tur pais den negoshi cu Merca, ta haci cu a surgi un ambiente global di busca alternativa pa haci negoshi cu otro pais. Ademas a surgi un tendencia di varios pais cu ta deshaci di e bononan Mericano, cu tabata considera e forma mas sigur di inverti mundialmente. Na nivel di pais, fondo di reserva y di pension, banconan central y inversionista comercial tabata causa pa hopi decada un demanda fuerte pa bono gubernamental Mericano, pero esey ta menguando fuertemente, y a bin topa cu otro tendencia contradictorio: e necesidad di gobierno Mericano pa mas prestamo via bono, mirando e decision di keda financia e aparato publico cu deficit presupuestario grandi. E situacion ta bira mas dificil ainda, pasobra gobierno ta competi cu sector priva, principalmente sector di AI, cu ta den demanda di sumanan triyonario pa construi datacenter na tur parti di e pais. Un volumen asina grandi di demanda pa financiamento ta aumenta interes anto, cu consecuencia inflacionario.

Devaluacion di dollar?

Comentario den medionan Mericano ta dividi encuanto e gravedad di e caso di debe. Tin cu ta conserva e optimismo cu Merca tin e dollar como e moneda superior den economia internacional y cu e pais por keda fia placa via bono, principalmente di otro pais. Di otro banda tin e voznan cu ta adverti pa e situacion cambiante, unda e apetit pa bono Mericano ta menguando, manera menciona anteriormente. Esnan preocupa ta mira un posible devaluacion di e dollar pa sali di e situacion, unda ta reparti e daño financiero entre un cantidad di interesado, di inversionista te na e propio pueblo cu lo mira poder di compra haya un golpi fuerte.

Sin embargo, e accion di devalua no ta e unico tendencia. Por observa cu den ultimo añanan, sigur na 2025, cu e tasa di cambio dollar vs euro a cambia bastante, cu e dollar perdiendo mas di 11% na valor compara cu euro. Na Aruba por a comproba esaki tambe, unda e tasa di cambio di florin pa euro a deteriora te na casi 2,10 actualmente, mientras algun aña atras e tabata bao di 2,00 florin. Esaki tabatin tambe consecuencia pa loke nos ta importa di Europa, principalmente Hulanda.

Inflacion

Tur e ingredientenan pa inflacion ta presente. E guera economico cu Merca a inicia cu Canada ta e ultimo capitulo, unda e aumento di impuesto di importacion lo causa aumento di prijs na Merca. No mester exagera esaki si, pasobra e ta parce mas bien simbolico; impuesto riba US$ 20 biyon di producto Canades ta solamente 5% di exportacion Canades pa Merca. Si e conflicto no termina pronto, anto si lo cuminza mira efecto negativo mas grandi, causa pa impuesto riba materia prima Canades cu ta indispensable pa economia Mericano opera: aluminio y staal, petroleo, uranio, potash, madera y energia electrico. Mientras tanto, e conflicto cu Iran ta ‘going nowhere’. Estrecho di Hormuz ta practicamente cera y e consecuencianan economico ta parce di bira permanente, a traves di e escasez di varios materia prima y intermedio cu no por sali for di e Golfo di Persia : petroleo, producto petroquimico, fertilizante, etc.

E escasez mundial di petroleo y producto manera gasolin, diesel, jet fuel no ta bay mehora, cu e gara cu Ucrania tin actualmente riba henter e cadena di produccion, procesamento y exportacion di crudo y producto petrolero Ruso. Tambe e guera na ambos pais ta afecta produccion di trigo. Rusia y Ucrania ta entre e productornan mas grandi di trigo na mundo. Reduccion di combustible na Rusia, pa via di e escasez di combustible, ta afectando cosecha na Rusia. Esaki tin consecuencia pa prijs mundial di trigo.

Pero e problema mas grandi no ta expresa den moneda: gobierno di Trump a deshaci completamente di e confianza cu un partner economico mester tin cu ta cumpli cu contrato y convenio; esey cu Donald Trump a yega na un incertidumbre total, obstaculizando intercambio economico.

 

news_item
Click to read more

Ministerio di Defensa Hulandes a identifica 38 documento tocante calculacion di Toelage Buitenland pa personal staciona den e parti Caribense di Reino

about 11 hours ago

Ministerio di Defensa Hulandes a identifica 38 documento relaciona cu e manera cu Toelage Buitenland pa personal di defensa staciona den e parti Caribense di Reino ta ser calcula. E documentonan ta relaciona, entre otro, cu e sistema pa determina costo di bida y poder di compra na Aruba, Corsou y Sint Maarten. E informacion

www.bondia.com
news item

Ministerio di Defensa Hulandes a identifica 38 documento tocante calculacion di Toelage Buitenland pa personal staciona den e parti Caribense di Reino

about 11 hours ago

Ministerio di Defensa Hulandes a identifica 38 documento relaciona cu e manera cu Toelage Buitenland pa personal di defensa staciona den e parti Caribense di Reino ta ser calcula. E documentonan ta relaciona, entre otro, cu e sistema pa determina costo di bida y poder di compra na Aruba, Corsou y Sint Maarten. E informacion ta sali for di un decision di 13 di augustus 2026 riba un peticion bao di Wet open overheid (Woo), e ley Hulandes cu ta regla acceso publico na informacion gubernamental.

E peticion original a ser entrega na Ministerio di Defensa dia 23 di februari 2026. E persona cu a haci e peticion a pidi acceso na informacion cu ta forma base pa decisionnan tocante Toelage Buitenland, conoci como TB, cu ta aplica pa personal di defensa cu ta ser staciona den e parti Caribense di Reino.

E peticion tabata enfoca specificamente riba diferente componente cu ta influencia e toelage. Entre nan tin International Livingstandard Pattern (ILP), koopkrachtcomponent (KKC), cu ta relaciona cu poder di compra, y verblijfscomponent (VBC), relaciona cu estadia. E solicitante a pidi tambe e tasanan di cambio entre dollar y euro uza mensualmente desde 1 di juni 2021.

Particularmente relevante pa Aruba ta cu e peticion a solicita informacion tocante e metodologia uza pa calcula ILP separadamente pa Aruba, Corsou y Sint Maarten. Ademas, a pidi e datonan cu ta forma base di e calculacionnan, incluyendo informacion di CBS, AIRINC of otro fuente externo, como tambe memo interno, conseho y rapport cu a contribui na determinacion di e toelagenan.

Otro punto specifico tabata e comparacion entre e diferente destinacionnan den Caribe. E peticion a inclui analisis comparativo entre Aruba, Boneiro, Corsou y Sint Maarten. Ademas, a solicita documento cu por mustra ki ora AIRINC a haci su ultimo control of indexacion fisicamente na Aruba.

AIRINC ta un organisacion internacional specialisa den, entre otro, comparacion di costo di bida y compensacion pa empleado cu ta traha pafo di nan pais of lugar di residencia. Den contexto di e peticion, informacion di AIRINC ta relevante pa determina con diferencia den costo di bida entre e destinacionnan por ser incorpora den compensacion cu personal di Defensa ta haya.

Segun e decision di Ministerio di Defensa, despues cu e peticion a drenta, diferente departamento interno a busca e documentonan relevante. Hoofddirectie Personeel, cu ta e direccion principal encarga cu personal, y Dienstencentrum Human Resources a identifica un total di 38 documento. E documentonan a ser registra den un lista di inventario agrega na e decision.

E caso tin un caracter particular, pasobra e persona cu a solicita e informacion mes ta traha pa Defensa y e documentonan ta relevante pa su colocacion den Caribe. Durante tratamento di e peticion, a ser acorda cu, unda ta posibel, e departamentonan concerni di Defensa lo comparti e documentonan directamente cu e solicitante.

Finalmente, Ministerio di Defensa a rechasa formalmente e peticion bao di Woo. Sinembargo, e rechaso no ta nifica cu e ministerio a conclui cu e informacion mester keda secreto of cu e 38 documentonan no por ser entrega. Segun e decision, e documentonan identifica ya a ser comparti directamente cu e solicitante durante tratamento di e caso.

Despues di esey, Defensa a haci un buskeda adicional den e departamentonan indica, pero no a haya mas documento cu ta cay bao di e peticion. Ministerio ta conclui consecuentemente cu tur documento cu ta relaciona cu e informacion solicita ya a ser entrega. Pa e motibo ey, e peticion a ser rechasa formalmente pa loke ta trata documentonan cu e solicitante ya tabatin den su poder, mientras no tabatin documento adicional pa publica of entrega.

E distincion aki ta importante: e decision no ta establece cu Defensa a rechasa transparencia tocante e calculacion di Toelage Buitenland. En bes di esey, e posicion di ministerio ta cu e proceso di buskeda a produci 38 documento y cu tur esakinan ya a yega cerca e persona cu a solicita nan. E decision di 13 di augustus ta cera e procedemento formal di Woo riba e base cu no tin material adicional pa entrega.

E peticion mes ta pone atencion riba un pregunta relevante pa personal di defensa staciona na Aruba: con e diferencia den costo di bida, poder di compra, tasa di cambio y condicionnan local ta ser traduci den e compensacion cu nan ta ricibi. E hecho cu informacion a ser solicita specificamente tocante e ultimo biaha cu AIRINC a haci un control fisico na Aruba ta indica tambe cu actualidad di e datonan uza pa calcula e toelage tabata un punto di interes.

E decision publica, sinembargo, no ta inclui contenido di e 38 documentonan ni e lista completo di calculacionnan. Consecuentemente, riba base di e decision solamente no por determina ki metodologia exacto ta ser aplica actualmente pa Aruba, ki datonan di costo di bida ta ser uza, ki ora e ultimo evaluacion fisico di AIRINC na Aruba a tuma lugar, ni si tin diferencia significativo entre Aruba y e otro islanan den calculacion di e toelage.

E decision di 13 di augustus no ta inclui resultado di un investigacion anterior tocante diferencia den Toelage Buitenland entre e islanan. Sinembargo, e asunto ya a bira publico anteriormente despues cu personal di Defensa staciona na Aruba y Boneiro a cuestiona dicon nan compensacion tabata mas abao cu esun di coleganan na Corsou y Sint Maarten. E preguntanan a conduci na un investigacion tocante e diferencia den e montonan paga.

Resultado di e investigacion a ser haci publico via Trivizier, publicacion di sindicato di defensa VBM. Segun e informacion publica ey, Defensa a determina cu e toelage pa personal na Aruba y Boneiro a ser calcula corectamente. E diferencia a surgi pasobra personal na Corsou y Sint Maarten a ricibi un toelage demasiado halto desde november 2025, despues cu un index incorecto a ser suministra pa e instancia externo encarga cu e datonan. E antecedente aki ta duna mas contexto na e peticion di februari, cu posteriormente a solicita metodologia, datonan y analisis comparativo relaciona cu calculacion di e toelage den Caribe.

Ministerio di Defensa a reconoce tambe cu tratamento di e peticion a dura mas largo cu e termino legal. E peticion a ser confirma como ricibi dia 26 di februari y dia 23 di maart e termino pa tuma un decision a ser extende cu dos siman. Finalmente, e decision a sali dia 13 di augustus, y ministerio a ofrece disculpa pa e tardansa.

Pa Aruba, e aspecto cu ainda no tin contesta publicamente ta precisamente loke ta den e 38 documentonan identifica. E decision a confirma cu Defensa tin documentacion riba e sistema di compensacion y cu e material a ser entrega na e solicitante, pero e dos pagina di e decision no ta ofrece suficiente informacion pa evalua si e calculacion actual di costo di bida y poder di compra pa personal staciona na Aruba ta basa riba informacion reciente of con frecuentemente e situacion local ta ser reevalua.

 

news_item
Click to read more

MEP ta duna minister Croes 48 ora pa entrega decision y conseho di LAR den caso di jet priva

about 11 hours ago

Fraccion di MEP a duna Minister Gerlien Croes 48 ora pa entrega e decision riba e bezwaar relaciona cu e caso di su biahe den un jet priva pa Corsou, y tambe un copia completo di e conseho di Bezwaaradviescommissie LAR. Den un carta fecha 26 di augustus 2026, parlamentarionan Evelyn Wever-Croes y Rocco Tjon

www.bondia.com
news item

MEP ta duna minister Croes 48 ora pa entrega decision y conseho di LAR den caso di jet priva

about 11 hours ago

Fraccion di MEP a duna Minister Gerlien Croes 48 ora pa entrega e decision riba e bezwaar relaciona cu e caso di su biahe den un jet priva pa Corsou, y tambe un copia completo di e conseho di Bezwaaradviescommissie LAR. Den un carta fecha 26 di augustus 2026, parlamentarionan Evelyn Wever-Croes y Rocco Tjon ta sostene cu e termino legal pa e minister tuma un decision ya a vence. Croes a reacciona rechasando e critica y ta mantene cu e no tin obligacion di entrega un recibo di un gasto cu, segun e, el a paga cu su propio placa.

Den e carta, Wever-Croes y Tjon ta referi na un carta di 10 di juli 2026, den cual Bezwaaradviescommissie LAR a informa nan cu e conseho riba e bezwaar ya a ser manda pa minister Croes. Segun e parlamentarionan, desde e momento ey e periodo aplicabel pa tuma un decision a cuminsa core.

MEP ta basa su posicion riba articulo 20 di Landsverordening administratieve rechtspraak (LAR). Segun e fraccion, e termino di seis siman pa minister tuma un decision despues di e conseho a vence, mientras cu te cu 26 di augustus nan no a ricibi ni e decision ni e conseho mes.

Pa e motibo ey nan a pidi minister Croes entrega ambos documento inmediatamente y, den cualkier caso, dentro di 48 ora despues di ricibi e carta. Si esaki no sucede, Wever-Croes y Tjon ta indica cu nan lo considera uza e medionan huridico cu LAR ta pone na nan disposicion.

Minister Croes a reacciona riba su pagina oficial di Facebook y a pone enfasis riba e debate cu ya tin nuebe luna andando entre su persona y fraccion di MEP. Segun e mandatario, oposicion ta sigui concentra riba e asunto y ta pidi un recibo cu, segun su posicion, e no tin deber di entrega. Croes ta sostene cu MEP ta purba crea e impresion cu el a actua robes y ta nenga cu esaki ta e caso.

Den su reaccion, e minister ta haci un distincion entre control parlamentario riba placa publico y su gastonan personal. Croes ta argumenta cu Parlamento tin como tarea controla uzo di placa di pueblo, pero cu esaki no ta nifica cu parlamentarionan tin derecho di exigi cuenta di con e ta gasta su propio placa.

Croes a duna tambe mas informacion tocante e gasto cu, segun e, tabata relaciona cu e vuelo. El a señala cu gastonan di yegada na Corsou pa un vuelo di e tipo aki no ta pasa Afl. 1.000 y cu comparti tal gastonan ta permiti pa ley.

E mandatario a dirigi critica personal tambe na parlamentario Wever-Croes y a cuestiona pakico e mester entrega informacion tocante su gastonan personal. Alabes, e ta sigura cu e no a haci nada robes y cu e no lo permiti e presion politico rond di e caso determina su trabao como minister.

Minister Croes a indica cu durante e siman aki e lo bolbe contesta e preguntanan di fraccion di MEP, pero e no a indica den su reaccion si e decision formal riba e bezwaar ya a ser tuma ni ki si e conseho di Bezwaaradviescommissie lo ser entrega.

E carta y reaccion di minister ta agrega un capitulo nobo na e debate cu tin varios luna andando entre MEP y minister Croes tocante e biahe den jet priva y e informacion relaciona cu e vuelo.

E controversia a cuminsa despues cu e mandatario a biaha pa Corsou dia 19 di november 2025, un dia prome cu e fecha inicialmente programa pa su biahe di trabao.

Minister Croes tabatin autorisacion formal di Conseho di Minister pa un biahe programa pa 20 di november. E hecho cu minister a biaha un dia prome den un jet priva a genera preguntanan di parti di fraccion MEP, cu a solicita mas claridad tocante e pago di e vuelo, incluyendo e suma cu a ser paga y na ken e pago a ser haci.

Minister Croes a indica desde inicio cu placa publico no a ser uza pa paga su vuelo den e jet priva y cu e mes a paga su gasto. MEP, sinembargo, a insisti riba prueba documental pa verifica esaki.

Pa MEP, e pregunta no ta limita solamente na si placa publico a ser uza, e fraccion a relaciona e asunto tambe cu responsabilidad ministerial, transparencia y codigo di conducta pa mandatario. Segun MEP, pasobra Croes tabata biaha den su funcion como minister, Parlamento tin derecho di busca claridad tocante e condicionnan bao di cual e vuelo a ser facilita.

Minister Croes, di otro banda, ta mantene cu e hecho cu el a paga cu su propio placa ta pone e gasto fuera di e tipo di informacion financiero cu Parlamento mester controla.

Como parti di nan esfuerso pa haya e informacion, parlamentarionan Wever-Croes y Tjon a recurri na Landsverordening Openbaarheid van Bestuur (LOB). MEP a busca via e procedemento aki documentacion oficial relaciona cu e biahe, despues cu e contestanan via Parlamento, segun e fraccion, no a duna claridad.

E procedemento a resulta den otro desacuerdo. Minister Croes a cuestiona si e peticion a ser entrega di forma corecto, mientras cu MEP a sostene cu nan a sigui e via regular di comunicacion entre Parlamento y Gobierno. E diferencia procedural finalmente a yega dilanti di Bezwaaradviescommissie LAR.

Dia 25 di mei 2026, parlamentarionan Evelyn Wever-Croes, Rocco Tjon y Edgard Vrolijk a presenta pa un audiencia di LAR. Despues di e audiencia, MEP a indica cu e minister ainda no a presenta e documentonan cu nan tabata solicita. Segun e fraccion, defensa di minister tabata concentra principalmente riba cuestionnan procedural relaciona cu e manera cu e peticion a ser entrega.

Na e momento ey a ser indica cu Bezwaaradviescommissie lo formula un conseho den e caso. Dia 10 di juli nan a ser informa cu e conseho ya a ser manda pa minister Croes.

Contenido di e conseho no ta conoci publicamente. P’esey no por determina si Bezwaaradviescommissie a duna MEP rason riba su bezwaar, si el a sostene posicion di minister, of si e a recomenda un otro solucion. E conseho tampoco ta mescos cu e decision final; responsabilidad pa tuma un decision riba e bezwaar ta keda cerca e organo administrativo concerni.

E punto aki ta importante pa distingui e debate politico di e procedemento administrativo cu awor ta andando. Minister Croes su reaccion ta concentra principalmente riba e pregunta original: si e mester entrega prueba di un gasto cu e ta considera personal. E carta di MEP, sinembargo, ta enfoca riba e procedemento di LAR y e falta, segun e fraccion, di un decision dentro di e termino aplicabel.

Minister Croes ta mantene den su reaccion cu e no a actua di forma incorecto y cu e asunto ta ricibi demasiado atencion di oposicion. Segun e mandatario, Aruba tin hopi otro tema cu ta exigi atencion y su prioridad ta e trabao cu e tin pa haci como minister.

Di otro banda, fraccion di MEP ta insisti cu e informacion y documentonan mester ser entrega y cu awor tin tambe un termino administrativo cu, segun nan, ya a vence. E fraccion ta presenta e carta di 26 di augustus como un exigencia formal pa haya tanto e decision como e conseho di Bezwaaradviescommissie.