Solo Di Pueblo

news_item
Click to read more

Historia di e Welga di Chicago 1886 – Haymarket

about 8 hours ago

Esaki ta e welga cu a cambia historia laboral mundial y ta e motibo pakico nos ta celebra Dia di Obrero riba 1 di Mei. Na 1886, trahadonan na Merca tabata traha 10, 12, hasta 16 ora pa dia, 6 dia pa siman. Nan salario tabata abou y e condicionnan tabata peligroso. E movimiento pa

solodipueblo.com
news item

Historia di e Welga di Chicago 1886 – Haymarket

about 8 hours ago

Esaki ta e welga cu a cambia historia laboral mundial y ta e motibo pakico nos ta celebra Dia di Obrero riba 1 di Mei.

Na 1886, trahadonan na Merca tabata traha 10, 12, hasta 16 ora pa dia, 6 dia pa siman. Nan salario tabata abou y e condicionnan tabata peligroso. E movimiento pa un dia di 8 ora a cuminsa crece:“8 ora pa traha, 8 ora pa sosega, 8 ora pa biba.”

1 di Mei 1886Sindicatonan a yama un welga nacional riba 1 di Mei 1886 pa exigi un dia di 8 ora di trabao. Na Chicago so, mas di 80.000 trahado a stop di traha y a sali riba caya. Na principio, tur cos tabata pacifico.

3 di Mei 1886Na fabrica di machine McCormick, polis a tira riba trahadonan cu tabata protestando. 2 trahado a muri y varios a keda herida. Esaki a causa hopi indignacion bou di e trahadonan.

4 di Mei 1886 – Haymarket SquareLidernan laboral a organiza un reunion riba Haymarket Square pa protesta contra violencia policial. Tabatin mas o menos 3.000 hende. E reunion tabata trankil te ora cu polis a yega pa dispersa e multitud.

Diripiente, un persona a tira un bom den e polisnan. 7 polis a muri. Polis a responde tirando riba e multitud. 4 trahado a muri y decenas a keda herida. Te awe, nunca a descubri ken a tira e bom.

Gobierno a laga aresta 8 lider sindical anarquista, aunke mayoria di nan ni no tabata presente na Haymarket e anochi ey. Nan a wordo acusa sin prueba solido.

ResultadoNa 1887, 4 di nan a wordo colga: August Spies, Albert Parsons, Adolph Fischer y George Engel.Nan a bira conoci como “E Mártirnan di Chicago.”

Na 1889, e Segunda Internacional Socialista — un organisacion funda na Paris pa partidonan socialista y laboral — a declara 1 di Mei como Dia Internacional di Trahado, pa honra e mártirnan di Chicago y sigui lucha pa un dia di 8 ora.

ConclusiónE welga di Chicago di 1886 a cuminsa como un lucha pa 8 ora di trabao, pero a termina den violencia na Haymarket. E sacrificio di e lidernan sindical a inspira leynan laboral rond mundo. Awe nos tin un dia di 8 ora, en gran parti danki na nan lucha.

Esaki ta, en corto, e historia tras di 1 di Mei. Nos mester reflexiona riba e lucha y sacrificio hiba cu nos no mester laga bai perdi.

Un pabien ta bai awe na tur trahadonan di Aruba, y particularmente na miembronan di TOPA.

CU SINDICATO, SEMPER BO POR LOGRA MEHORA DEN BO CONDICION DI TRABAO.BIRA MIEMBRO, ORGANISA BOSO MES Y AFILIA NA UN SINDICATO PA BO ADELANTO LABORAL.

news_item
Click to read more

Korpschef Ramon Arnhem: “Calidad di bida den centro di Oranjestad ta responsabilidad di tur nos”

about 8 hours ago

Den marco di e reciente anuncio di e Taskforce “Convivencia: Centronan di Ciudad Sigur y Humano”, Korpschef Ramon Arnhem a haci un apelacion directo na comunidad pa enfrenta hunto e reto di calidad di bida den centro di Oranjestad. Durante su declaracion, Arnhem a destaca cu e problematica actual no ta uno individual, sino un

solodipueblo.com
news item

Korpschef Ramon Arnhem: “Calidad di bida den centro di Oranjestad ta responsabilidad di tur nos”

about 8 hours ago

Den marco di e reciente anuncio di e Taskforce “Convivencia: Centronan di Ciudad Sigur y Humano”, Korpschef Ramon Arnhem a haci un apelacion directo na comunidad pa enfrenta hunto e reto di calidad di bida den centro di Oranjestad.

Durante su declaracion, Arnhem a destaca cu e problematica actual no ta uno individual, sino un reto comparti cu ta rekeri accion conhunto entre gobierno, institucionnan y comunidad.

“Nos tin un problema conhuntamente, y mi ta pidi boso awe pa un yudansa pa trata e problema aki hunto,” Arnhem a expresa.

Segun e Korpschef, e situacion actual den centro di ciudad ta caracterisa pa varios factor cu ta influi negativamente riba calidad di bida. Entre esakinan, el a menciona falta di limpiesa, edificionan bandona den mal estado y presencia di persona vulnerabel sin un luga fiho pa keda, loke ta crea preocupacion tanto riba siguridad como riba e imagen di Oranjestad.

Arnhem a subraya cu e diferente retonan aki no ta existi separa, sino cu nan ta fortalece otro, afectando no solamente e experiencia di bishitantenan, pero mas importante ainda, e bienestar di residentenan.

“E ta molestia nos como ciudadano. Nos cu ta biba aki y cu ta contribui na construi Aruba, no merese esaki,” Arnhem a indica.

E Korpschef a enfatisa cu e impacto ta bira ainda mas relevante mirando cu economia di Aruba ta depende den gran parti riba turismo, pero cu e prioridad principal ta e calidad di bida di su propio pueblo.

Como respuesta, a lanta un enfoke multidisciplinario bou e Taskforce nobo, cu ta integra diferente ministerio y instancia relevante pa atende e problematica di forma structural.

Entre e accionnan concreto cu lo implementa, tin:

Arnhem a finalisa cu un yamado fuerte pa participacion di comunidad:

“Comunidad di Aruba, ban desde awe conhuntamente haci nos isla mas limpi y mas sigur. Ban hasie.”

E Taskforce ta marca un paso importante den e vision di gobierno pa crea un centro di ciudad cu ta mas humano, ordena y digno pa tur.

news_item
Click to read more

Anne Witsenburg: Cas Veneranda a recupera su lugar den Oranjestad

about 8 hours ago

Anne Witsenburg, directora di Monumentenfonds Aruba, a hunga un rol clave den e restauracion di Cas Veneranda. El a comparti cu desde e prome momento cu a mira e edificio, e estado tabata sumamente deteriora, pero mesora a reconose e balor historico y potencial cu e cas tabatin. Poco despues di asumi su rol como

solodipueblo.com
news item

Anne Witsenburg: Cas Veneranda a recupera su lugar den Oranjestad

about 8 hours ago

Anne Witsenburg, directora di Monumentenfonds Aruba, a hunga un rol clave den e restauracion di Cas Veneranda. El a comparti cu desde e prome momento cu a mira e edificio, e estado tabata sumamente deteriora, pero mesora a reconose e balor historico y potencial cu e cas tabatin.

Poco despues di asumi su rol como directora, Witsenburg a haya e oportunidad pa cuminsa pensa riba un futuro pa e edificio. Den combersacion cu Sra. Landa Merryweather, el a conoce mas profundo e historia familiar di e cas, loke a crea un conexion emocional y un speransa comparti cu algun dia e edificio lo wordo restaura y recupera su identidad como Cas Veneranda.

Durante e añanan, e proceso no tabata facil. Un incidente serio cu a afecta e edificio a pone mas presion riba su estado, pero gracias na accion rapido di instancia competente, parti importante di e structura a wordo preserva, manteniendo bibo e posibilidad di restauracion.

Un momento decisivo a yega ora Ministerio di Asuntonan Economico, bou liderazgo di Geoffrey Wever, a tuma iniciativa pa integra e edificio den e vision mas amplio pa revitalisa centro di Oranjestad. Esaki a marca e inicio di un trayecto concreto pa rescata e propiedad.

E proyecto no solamente a enfoca riba restauracion fisico, pero tambe riba sostenibilidad y accesibilidad. Cas Veneranda, ekipa cu solucionnan moderno manera panelnan solar y sistemanan pa reutilisa awa, hunto cu facilidadnan pa haci e edificio accesibel pa tur persona.

Ademas, e integracion di actividad economico manera un restaurant, lo contribui na dinamica nobo di e area, creando un punto di encuentro pa comunidad y bishitantenan.

Witsenburg a expresa su profundo gratitud na Prome Minister Mike Eman pa su compromiso continuo cu preservacion di patrimonio cultural. Segun Witsenburg, e forma cu Gobierno ta trata herencia cultural ta refleha un vision cla pa mantene historia bibo mientras cu ta construyendo futuro.

El a enfatisa cu proyectonan manera Cas Veneranda no ta solamente trata di restauracion di un edificio, pero di preservacion di identidad, memoria y conexion humano cu nos ciudad.

E ceremonia oficial a culmina cu e corte simbolico di sinta, marcando e finalisacion di e restauracion, un momento cu a confirma cu Cas Veneranda a bira un realidad como simbolo di historia, orguyo y revitalisacion.

news_item
Click to read more

Dia mundial di Siguridad y Salud na Trabou, april 28 y Dia di Obrero

about 8 hours ago

Na 2003, Organisacion Internacional di Trabou (ILO) a cuminza observa e Dia Mundial aki pa enfatisa prevencion di accidente y malesa na pia di trabou, capitalisando riba e forsa tradicional di ILO pa cu dialogo nacional y dialogo tripartito. E celebracion aki ta forma parti integral di e Strategia Global pa Siguridad y Salud na

solodipueblo.com
news item

Dia mundial di Siguridad y Salud na Trabou, april 28 y Dia di Obrero

about 8 hours ago

Na 2003, Organisacion Internacional di Trabou (ILO) a cuminza observa e Dia Mundial aki pa enfatisa prevencion di accidente y malesa na pia di trabou, capitalisando riba e forsa tradicional di ILO pa cu dialogo nacional y dialogo tripartito.

E celebracion aki ta forma parti integral di e Strategia Global pa Siguridad y Salud na Trabou di ILO, manera  documenta den e Conclusionan di e Conferencia Internacional di Labor na juni 2003. Un pilar principal di e Strategia Global ta promocion, y e Dia Mundial pa Siguridad y Salud na Trabou ta un instrumento clave pa eleva e concientisacion con pa haci trabou mas sigur y mas saludabel y pa enfoca riba e necesidad pa eleva e perfil politico di siguridad y salud na trabou.

28 di april tambe ta e Dia Internacional di Conmemoracion di Trahadornan Morto y Herida organisa pa e movimiento di sindicalismo na nivel mundial desde 1996.

Prevencion di accidente di trabou y enfermedad di ocupacion

E Dia Mundial pa Siguridad y Salud na Trabou riba 28 april ta promove prevencion di accidente y enfermedadnan ocupacional (beroepsziekten, occupational diseases) na nivel global.

E ta un campaña di concientisacion pa enfoca mundialmente riba a magnitud di e problema y con pa promove y crea un cultura di siguridad y salud na trabou pa yuda reduci e cantidad di morto y lesionan causa pa trabou.

Cada un di nos ta responsabel pa evita morto y lesionan na pia di trabou.

Gobiernonan ta responsabel pa proporciona e infrastructura (ley y servicio) necesario pa garantisa cu e trahadornan sigui ta empleabel (arbeidsgeschikt) y cu empresanan por florece; esaki ta inclui e desaroyo di un política y un programa nacional y un sistema di inspeccion pa haci cumpli cu legislacion y e maneho di siguridad y salud na trabou.E dunadornan di trabou ta responsabel pa garantisa cu e lugar di trabou ta sigur y saludabel. E trahadornan ta responsabel pa traha cu siguridad y proteha nan mes y no pone otro na peliger y pa conoce nan derecho y participa den e implementacion di medida preventivo.

Riesgo emergente na trabou

Riesgo ocupacional laboral nobo y emergente por ser causa pa innovacion tecnico of dor di cambio social of organisacional, manera:

Esaki nan por ser mas ampliamente reconoci a traves di un mihor comprension cientifico, p.e. e efectonan di riesgonan ergonomico di trastorno musculoeskeletal.

Y nan por ta influencia pa cambionan den e percepcion di e importancia di cierto factor di riesgo, manera efectonan di factor psicosocial riba stress relaciona na trabou.

TEMA 2026: Ban sigura un ambiente psicosocial saludabel na trabou

E ambiente psicosocial na trabou ta ser defini pa e manera con e trabou ta diseña, organisa y maneha, y alabes e practica organisatorio cu ta configura e condicionan laboral diario. 

Factornan psicosocial, manera e peso (carga) di trabou, orario di trabou, claridad riba e funcion di cada empleado, autonomia y procesonan equitativo y transparente ta influencia considerabelmente con trabou ta ser experiencia y ta afecta siguridad, salud y prestacion di trahador.

Ora factornan psicosocial afecta trahador negativamente, nan ta bira riesgo, mescos cu riesgonan fisico, chimico y biologico na trabou, y mester ser atendi y maneha pa asegura un ambiente sigur y saludabel na pia di trabou.

E Organisacion International di Trabou a saca un rapport titula “The Psychosocial Environment. Global Developments and Pathways for Action”, cu ta delinea basa riba un enfoke institucional di prevencion tres nivel con pa yega na un ambiente psicosocial saludabel na trabou, esta definicion di puesto di trabou, con ta organisa y maneha trabou, y procedura, practica y maneho cu ta goberna trabou.

SITUACION NA ARUBA NA OCASION DI DIA DI OBRERO

E situacion laboral na Aruba ta ser tipifica dor di varios factor negativo.

Den promer instante hopi convenio y protocolo di ILO NO a ser ratifica na Aruba, y di esnan si ratifica y implementa den legislacion nacional laboral, varios no ta ser enforza, manera Inspeccion di Trabou (Arbeidsinspectie) y control debido riba siguridad y salud na trabou.

Ademas representacion sindical, un derecho ancra den tur dos tratado principal di derecho humano di Nacionan Uni, cu ta vigente na Aruba, a ser viola sistemicamente desde 1986 pa dunador di trabou, principalmente den sector hotelero y sector di turismo en general.

Esaki ta e econsecuenica di un fenomeno economico poco conoci cu yama monopsonio.

Banco Interamericano di Desaroyo (IADB) ta destaca cu monopsonio ta ocurri den islanan den Caribe ora hopi hende ta buscando trabou, pero tin poco dunador di trabou, tipicamente concentra den poco sector economico, manera turismo, y pa cual razon dunadornan di trabou e ora lo por permiti nan mes ofrece empleo cu salario bou di nivel husto y ta blokea negociacion pa representacion sindical.

Un estudio di IADB haci na 2023 a determina cu salario di trahador ta promedio un 46% menos cu e ingresonan genera pa cada cupo di trabou pa e dunador di trabou,

Monopsonio den un otro estudio di IADB a mustra cu e ta afecta productividad, ta causa dissatisfaccion cu trabou y consecuentemente e bolo pa tanto e dunador di trabou, empleado y Gobierno cu ta cobra belasting ta bira mas chikito.

E combinacion di falta di protocolo y convenio di ILO ratifica, legisla y enforza nacionalmente na Aruba y monopsonio ta conduci na stress, un ambiente psicosocial menos apto na trabou pa loke ta siguridad y salud, y por conduci na problema domestico, adiccion na droga, alcohol y gambling y un aumento general di trastorno y problema mental, y hasta na criminalidad chikito pa yega na placa pa por cubri e gastonan di bida.

Ariba esaki tin un practica di emplea hende via contrato temporal entre otro via “uitzendbureau” of compania subcontratista.

Un estudio haci na Mexico a demonstra cu ora elimina mediante ley empleo via subcontratista,  monopsonio ta baha y salario di trahador ta subi.

Na Aruba e dos tema aki di monopsonio y abuso laboral cu a ser pone den luz publico pa miembro di Staten pa AVP, Carlos Bermudez, mester ser atendi pa nos yega na un ambiente psicosocial saludabel na Aruba, cu salario husto y respetando dignidad y derechonan di trahador.

news_item
Click to read more

Jacco y su “Olifanti Roos’; segun Posner “Tin burico ta cana rond’: IMSAN.. separa of di HOH?

about 10 hours ago

Isman ta keda independiente of mester pasa pa Hospital ? ORANJESTAD – Rednan social a explota e siman aki despues di un intercambio di palabra masha cayente mes entre e big shot di HOH, Jacco Vroegop y e conocido Dr. Ike Posner. Locual a cuminsa como un expresion di opinion riba LinkedIn di Jacco riba

solodipueblo.com
news item

Jacco y su “Olifanti Roos’; segun Posner “Tin burico ta cana rond’: IMSAN.. separa of di HOH?

about 10 hours ago

ORANJESTAD – Rednan social a explota e siman aki despues di un intercambio di palabra masha cayente mes entre e big shot di HOH, Jacco Vroegop y e conocido Dr. Ike Posner. Locual a cuminsa como un expresion di opinion riba LinkedIn di Jacco riba e futuro di nos cuido di salud yama “ E olifanti roos” a haya un contesta fuerte di Dr Ike Posner, cu opinion di Jacco mas bien ta di “buriconan cu ta cana rond”.

E discusion ta draai rond di un solo pregunta: Aruba mester di un solo hospital grandi, of nos mester keda cu HOH y IMSan separa? Jacco Vroegop ta boga pa un “fusion”, locual kiermen uni e dos institutonan aki pa nan bira un solo organisacion.

Di otro banda, Dr. Ike Posner ta para firme cu esaki ta un peliger pa e pueblo y cu mester respeta locual Parlamento ya dicidi caba.

Sr. Vroegop a lansa un documento caminda e ta bisa cu ta ora pa saca e “olifanti roos for di kashi”. Segun e, nos ta gaña nos mes pensando cu nos tin dos hospital completo. El a splica cu:

Tin demasiado fragmentacion (cuido parti na pida-pida).

Esaki ta costa hopi placa y ta causa ineficiencia.

E kier un solo mando pa “mihor control” y “mihor cuido”.

Dr. Ike Posner no a warda pa duna Jacco un bofta verbal. El’a desmantela e idea di Vroegop masha lihe, bisando cu e modelo aki a faya caba na Hulanda. Posner su puntonan tabata fuerte:

Democracia: Parlamento a bisa caba “NO” na un fusion. Vroegop no por ignora esaki.

Monopolio: Si tin un solo hospital y algo bay malo, henter e sistema ta cay den otro. Competencia y cooperacion ta mihor cu un solo doño.

Humildad: Posner ta haya cu un hospital sin competencia ta perde su humildad pa cu e pashent.

E debate a bira personal y colorido cu e metaforanan uza:

Jacco Vroegop: Ta uza e frase “Olifanti roos” pa bisa cu tin un problema grandi cu ningun hende kier papia di dje: cu e sistema actual no ta funciona.

Ike Posner: A contesta cu masha sarcasmo: “Na Aruba nos no tin olifanti, pero si un par di burico ta cana rond”, refiriendo cu e idea di fusion ta uno bobo y fuera di realidad.

Pa e ciudadano comun, e discusion ta simpel:

Vroegop  kier uni tur cos pa spaar placa y centralisa tur cos. Defacto e kemen cu Jacco lo ta director di Hospital Horacio Oduber y Imsan.

Posner kier pa IMSAN y HOH traha hunto pero separa, pa asina e pacient tin opcion y pa respeta e decision di nos representantenan den Parlamento.

Segun Posner ya caba algun tempo pasa, parlamento a vota riba un mocion unanime pa no uni hospital cu imsan.

Ken tin rason? E debate aki apenas a cuminsa!