
about 16 hours ago


about 17 hours ago
E edicion imprimí di Solo di Pueblo pa awe, 25 Juli 2026, ta disponibel completo na Issuu. Lesa edicion completo na Issuu

E edicion imprimí di Solo di Pueblo pa awe, 25 Juli 2026, ta disponibel completo na Issuu.

about 17 hours ago
“Mondi di Mangelnan di Lama” ta crese canto di lama, ta palonan spectacular. Nan ta palo fuerte cu diversidad mahestuoso hasta ta wanta furia di horcan. Mangelnan ta acumula cuminda na nan reis Na Aruba nos por aprecianan riba rif unda nan reisnan ta crese bon teha den otro. Asina e reisnan ta proteha

“Mondi di Mangelnan di Lama” ta crese canto di lama, ta palonan spectacular. Nan ta palo fuerte cu diversidad mahestuoso hasta ta wanta furia di horcan. Mangelnan ta acumula cuminda na nan reis Na Aruba nos por aprecianan riba rif unda nan reisnan ta crese bon teha den otro. Asina e reisnan ta proteha yiunan di pisca, calco y ta nutricia tur chikitin cu mester di proteccion. Gobernador Boekhoudt a planta simia di Mangel Tam (Rhizophora Mangle) pa duna balor na Mangelnan. Poco conoce e ecosystema di e reisnan cu tin balor nutritivo pa flora, fauna y diferente insectonan cu ta biba bou di e supervicio , Asina nos ta mira tambe den Spaans Lagoen, luga cu nos ta yama “Cuna di Pisca.”
Na costa tin bastante mange pero nan ta den peliger tur fin di siman. Ta sinta riba nan reisnan, ta mara cabuya pa wanta tent, ta kap takinan y ta ranca nan blachinan cu ta stroba pa un of otro motibo. A neglicianan na Santo Largo, Pos Chikito. A laga mangelnan desampara. Pa añas tur hende atento por a weita nan caïda pa despues desparse. Decadanan prome por a contempla parhanan acuatico ta brui den e saliña yen di bida, A conta 21 sorto di parhanan migrante cu anualmente ta keda riba nos isla. Cuanto biaha no a hala atencion cu ta perdiendo Mangel Halto. Turistanan cu tin decadanan ta bin Aruba, a pasa oranan bou e Mangelnan ey a reclama cu e Mangelnan cu ta duna frescura ta cabando. Tur hende a observa e final, a scirbi carta, a grita. Carta pa prullebak. A traha brug pa lama por pasa tur rond di e mangelnan. Mangelnan a bonda, bira berde bunita, parhanan a canta y fluit, a traha neishi. Pa falta di cuido, atencion a neglisha “Mangel Halto”.
Olinda Rasmijn

about 17 hours ago
Dia 26 di juli, mundo henter ta celebra e Dia Internacional pa Conservacion di e Ecosistema di Matanan di Mangel (International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystem). Pa Aruba, e fecha aki tin un nificacion extra special e aña aki. Cu e reconocemento recien di Aruba como UNESCO ‘Biosphere Reserve’, conservacion y restauracion

Dia 26 di juli, mundo henter ta celebra e Dia Internacional pa Conservacion di e Ecosistema di Matanan di Mangel (International Day for the Conservation of the Mangrove Ecosystem). Pa Aruba, e fecha aki tin un nificacion extra special e aña aki. Cu e reconocemento recien di Aruba como UNESCO ‘Biosphere Reserve’, conservacion y restauracion di nos areanan di matanan di mangel a bira un prioridad den e programa di trabou a largo plaso pa nos isla.
Directie Natuur en Milieu (DNM), UNESCO Aruba y Aruba Conservation Foundation (ACF) a uni forza pa duna un solo mensahe na pueblo di Aruba: e proteccion di nos matanan di mangel no ta simplemente trabou di un departamento of un fundacion, si no un parti esencial di e plan integral pa e desaroyo sostenibel na Aruba.
E importancia di Mondi di mata di mangel como parti e poder di 3:
Mondi di mangel no ta traha nan so pa forma e ecosistema. Hunto cu e yerba di lama y rifnan di coralnan ta forma e poder di 3: tres ecosistema cu ta conecta cu otro y cu hunto ta proteha nos costa contra p.e. erosion, tormenta y polucion di awa. Ta sostene bida marino, bida di parha di lama y ta fortalece resiliencia contra cambio di clima incluyendo subida di nivel di lama. E salubridad di un ta depende di e otro, ta p’esey proteccion di tur tres ta esencial.
Den e cuadro aki, na 2022 UNESCO ta implementa e proyecto regional “MangRes” (Mangrove Restoration: Nature-Based Solutions in Biosphere Reserves of Latin America and the Caribbean). E iniciativa aki tin un duracion di tres aña, e ta enfoca riba e evaluacion, restauracion, y proteccion di ecosistemanan di mata di mangel, integrando, conocemento cientifico y tambe local. Aunke e proyecto a cuminsa den Biosphere Reserves den region (manera na Mexico, Peru, Colombia, Cuba, Ecuador, Panama y El Salvador), e ta habri porta pa nos na Aruba intercambia conocemento, investigacion, y miho practicanan cientifico cu e red regional aki. Nos status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta un recordatorio cu cuida nos ecosistemanan ta un responsabilidad comparti entre gobierno, organisacionnan, y comunidad completo.
DNM ta reconoce e esfuersonan di conservacion di e ecosistema aki pa nos naturalesa ta uno mas saludabel pa asina beneficia hende y biodiversidad.
Kico e status di UNESCO ‘Biosphere Reserve’ ta nifica pa Aruba?
Pa sigura cu nos comunidad ta bon informa, DNM, UNESCO Aruba y ACF ta informa conhuntamente tocante e reconocemento aki:
Un invitacion na e comunidad di Aruba
Conservacion di e ecosistema di matanan di mangel y e status di ‘Biosphere Reserve’ no ta duna UNESCO autoridad legal riba nos decisionnan; e decisionnan ta keda den man di Aruba. Sinembargo, pa mantene e titulo prestigioso aki, Aruba mester continua cu implementacion di e meta y principionan di ‘Biosphere Reserve’.
DNM, UNESCO Aruba y ACF ta invita e comunidad completo pa celebra e Dia Internacional pa Conservacion di e Ecosistema di Matanan di Mangel y siña mas di e balor cu e matanan aki ta brinda nos. Cuido di e areanan di nos matanan di mangel ta yuda cuida e futuro di Aruba.

about 18 hours ago
Pueblo di Aruba a responde masalmente riba e yamada pa participa na Dia pa Cuida Aruba. Ya prome cu 8:30 di mainta, varios baki grandi di sushi instala den bario y na otro puntonan di coleccion tabata completamente yen. Na Watertoren San Nicolas, prome minister di Aruba, Mike Eman, a duna un actualisacion tocante progreso

Pueblo di Aruba a responde masalmente riba e yamada pa participa na Dia pa Cuida Aruba. Ya prome cu 8:30 di mainta, varios baki grandi di sushi instala den bario y na otro puntonan di coleccion tabata completamente yen. Na Watertoren San Nicolas, prome minister di Aruba, Mike Eman, a duna un actualisacion tocante progreso di e accion nacional di limpiesa. “Pa nos a keda sinceramente impresiona cu e reaccion di comunidad. E bakinan ta yenando mas lihe cu e capacidad cu nos tin,” prome minister Eman a declara.
El a indica cu tabata drenta reportenan similar for di Noord, Playa, Dakota, Santa Cruz, Pos Chikimto, Savaneta y San Nicolas. Na tur e luganan aki, e bakinan tabata yenando hopi mas lihe cu inicialmente a spera. “Esaki ta algo hopi bon, pero tambe e ta un reto. Nos tin e trucknan riba caminda pa piki e bakinan, haci nan bashi y pone nan bek,” Eman a splica.
E acogida grandi ta musrtra cu pueblo a responde en grande na e iniciativa. Sinembargo, e rapides di cual e bakinan ta yena ta crea un reto logistico. E tucknan ta pasa continuamente pa piki e container yen, transporta nan pa e zona di desperdicio y pone nan bek pa comunidad por sigui haci uso di nan. Debi na e acogida masal, por tin momento cu un punto di coleccion no tin baki disponibel. Ta trata di un situacion temporario, mientras e trucknan ta transporta e bakinan yen pa haci nan bashi. “E importante ta pa nos ciudadanonan wak cua ruta ta mas facil pa nan hiba e sushi cu nan a colecta. Esnan cu tin un tiki pura por bay directamente na e centronan di desperdicio, cu ta keda habri continuamente,” prome minister Eman a bisa.
Gobierno ta pidi tur persona cu no por warda, of cu encontra un baki completamente yen, pa dirigi directamente pa un di e siguiente puntonan grandi di coleccion:
Pariba di Brug: Watertoren San Nicolas
Centro: Zona di Desperdicio di EcoTech na Barcadera
Pabou di Brug: Waf di Playa, den Harbour Area
Na Harbour Area tin mas cu dies baki disponibel. Por drenta cu auto banda di e ex-Bushiri Hotel, den cercania di Palm Tours y AMC Unicon riba L.G. Smith Blvd., pa deposita e sushi completamente gratis. For di Watertoren na San Nicolas, caminda e bakinan tambe a yena completamente den poco tempo, prome minister Eman a expresa su aprecio pa e reaccion di pueblo. “Hopi danki pa e empeño. Mi ta mira un berdadero empeño nacional. E cantidad di truck y hende cu nos ta mira na cada sitio ta impresionante. Esaki ta nifica cu pueblo a responde en grande riba loke nos a bin ta ofrece,” el a remarca.
Eman a pidi comunidad pa tene cuenta cu, na algun caminda, e bakinan lo mester wordo kita temporalmente pa haci nan bashi. “Si bo mira cu un container ta completamente yen, of cu e baki no ta eynan pasobra nan a bay hacie bashi, y bo tin pura, acudi na un di e zonanan grandi di desperdicio,” el a conseha. Participantenan ta wordo pidi pa sigui e informacion den prensa y riba e canalnan oficial. Asina nan por haya e actualisacionnan mas reciente tocante disponibilidad di baki y sa cua punto of ruta ta mas facil pa entrega nan sushi. “Nos ta spera riba e trucknan cu e bakinan nobo pa nos por sigui cu e trabou. E centronan di desperdicio tambe ta habri. Monitor e informacion den prensa pa bo por haya e opcion mas facil y mas rapido,” prome minister Eman a conclui.
Pa mas informacion, bishita www.arubatanostur.com.